Czym jest grypa?

Grypa to choroba zakaźna, występująca powszechnie u ludzi, wywoływana przez wirusa grypy. Najwięcej zachorowań jest odnotowywanych od grudnia do marca. Zdecydowana większość zachorowań przebiega łagodnie i objawia się gorączką, kaszlem, katarem, bólami głowy i mięśni oraz złym samopoczuciem. Najwięcej powikłań powoduje u dzieci, kobiet w ciąży oraz seniorów. U dzieci do najczęstszych powikłań należą zapalenie płuc lub serca. Z kolei u osób dorosłych, szczególnie z chorobami współistniejącymi, może doprowadzić nawet do śmierci [1]. Dlatego tak ważne jest, aby rozważyć szczepionkę na grypę dla dzieci jako skuteczną metodę profilaktyki.

Czy szczepienie na grypę dla dzieci jest skuteczne?

Należy pamiętać, że grypa jest chorobą wysoce zaraźliwą, szybko przenoszącą się z człowieka na człowieka. Średnio każdy choruje na grypę co kilka lat, więc jest to choroba, której ciężko uniknąć. Dzieci, szczególnie w pierwszych 4 latach życia, przechodzą grypę znacznie ciężej, niż dorośli. Również ryzyko powikłań jest u nich kilkakrotnie większe. Jedyną skuteczną metodą zabezpieczającą przed ciężkim przebiegiem grypy są coroczne szczepienia. Według badań, wśród dzieci zaszczepionych przeciwko grypie, ok. 47–76% nie zachoruje na grypę, a aż 77–91% uniknie powikłań grypy ze strony układu oddechowego [1]. Te statystyki pokazują, jak wartościowe może być szczepienie na grypę dla dzieci w kontekście ochrony ich zdrowia. Szczepionka na grypę znacząco zmniejsza nie tylko ryzyko zachorowania, ale również prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych komplikacji zdrowotnych.

Jakie są szczepionki przeciw grypie dla dzieci?

Obecnie w Polsce są dostępne dwie szczepionki na grypę dla dzieci należące do kategorii „nieżywych”, zawierające jedynie małą część wirusa. Są one co roku aktualizowane, aby były jak najbardziej skuteczne w danym sezonie. Obydwie (Influvac Tetra i Vaxigrip Tetra) są szczepionkami inaktywowanymi “czterowalentnymi”. Czterowalentne oznacza, że zapewniają ochronę przed czterema szczepami wirusa grypy. Z kolei inaktywowane mówi o tym, że zawiera zabite wirusy/bakterie lub ich fragmenty takie jak białka czy polisacharydy. Dostępne obecnie szczepionki są iniekcjami, podawanymi poprzez wstrzyknięcie domięśniowe.

Występują pomiędzy nimi drobne różnice. Influvac Tetra jest szczepionką typu „subunit”, zawierającą dwa oczyszczone antygeny wirusa grypy: hemaglutyninę (HA) i neuraminidazę (NA). Może być podawana osobom dorosłym i dzieciom w wieku od 6. miesiąca życia. Z kolei Vaxigrip Tetra zawiera rozszczepiony wirion, czyli pojedynczą cząsteczkę wirusa grypy (szczepionka typu „split”). Szczepionka może być podawana dorosłym i dzieciom od ukończenia 6. miesiąca życia. Szczepionki typu „subunit” zawierają białko wirusa, przeciw któremu wytwarzane są przeciwciała. Z drugiej strony szczepionki typu „split” uzyskuje się poprzez rozszczepienie wirusa lub bakterii np. za pomocą rozpuszczalników czy metod fizycznych takich jak ultradźwięki. W wyniku tego rozszczepienia powstaje mieszanina wielu różnorodnych antygenów [2]. Wybierając między tymi opcjami, warto skonsultować się z lekarzem, który pomoże określić, która szczepionka na grypę będzie najlepszym wyborem dla konkretnego dziecka.

Czy dostępna jest szczepionka do nosa dla dzieci?

Fluenz Tetra, jedyna zarejestrowana szczepionka donosowa, podobnie jak Vaxigrip Tetra zawiera rozszczepione, inaktywowane wirusy grypy. Może być podawana od 2. roku życia. Szczepionka do nosa dla dzieci stanowiła alternatywę dla tradycyjnych iniekcji, co było szczególnie korzystne dla maluchów, które obawiają się igieł. Niestety w sezonie 2024/25 szczepionka Fluenz Tetra nie była dostępna na rynku polskim i jeśli chodzi o sezon 2025/2026 to jest podobnie. Już w poprzednich sezonach jej podaż w Polsce była mocno ograniczona i wynosiła zaledwie 25 tysięcy sztuk [2]. Brak dostępności tej szczepionki do nosa dla dzieci oznacza, że rodzice muszą polegać wyłącznie na tradycyjnych iniekcjach domięśniowych. Mimo to, warto pamiętać, że nawet konwencjonalne szczepionki na grypę dla dzieci zapewniają skuteczną ochronę przed wirusem grypy.

Ile kosztuje szczepionka na grypę dla dzieci?

W sezonie 2025/2026, w Polsce dzieci od 6. miesiąca życia do ukończenia 18 lat mogą bezpłatnie otrzymać szczepionkę we wstrzyknięciu Vaxigrip Tetra lub Influvac Tetra. Bezpłatne szczepienie przysługuje również seniorom powyżej 65 roku życia oraz kobietom w ciąży i połogu [2]. To oznacza, że rodzice nie muszą martwić się o koszty szczepienia na grypę dla dzieci, co znacznie ułatwia decyzję o immunizacji. Dzięki programowi refundacji, szczepionka na grypę jest dostępna dla wszystkich dzieci bez względu na sytuację finansową rodziny. Od niedawna refundacja na szczepionki na grypę została rozszerzona i teraz osoby od 18. do 64. roku życia mogą nabyć szczepionkę Influvac Tetra lub Vaxigrip Tetra z odpłatnością 50%.

Vaxigrip czy Influvac – która szczepionka jest lepsza?

Pytanie “Vaxigrip czy Influvac” często nurtuje rodziców wybierających szczepionkę na grypę dla swojego dziecka. Obydwie szczepionki są wysokiej jakości i zapewniają podobną skuteczność ochrony przed grypą. Główne różnice między nimi to sposób przygotowania antygenów. Jeśli chodzi o skuteczność i bezpieczeństwo, obie szczepionki spełniają najwyższe standardy medyczne. Decyzja między Vaxigrip czy Influvac powinna być podejmowana wspólnie z lekarzem, który uwzględni wiek dziecka, jego stan zdrowia oraz indywidualne potrzeby. Niezależnie od wyboru, obie szczepionki stanowią skuteczną ochronę przed grypą i jej powikłaniami.

Czy szczepienie dzieci na grypę jest bezpieczne?

Szczepienie dzieci przeciwko grypie jest bezpieczne i niezwykle rzadko wywołuje poważne odczyny. Najczęściej niepożądane reakcje ograniczają się do łagodnych objawów miejscowych, takich jak ból i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia. Objawy te nie trwają z reguły dłużej niż 2 dni i rzadko ograniczają aktywność dzieci. Mogą wystąpić również objawy ogólne, takie jak niewysoka gorączka, osłabienie i ból mięśni. Pojawiają się one w ciągu 6–12 godzin po podaniu szczepionki i najczęściej utrzymują się przez dzień lub dwa. Szczepionka na grypę dla dzieci została dokładnie przebadana pod kątem bezpieczeństwa i jest rekomendowana przez organizacje medyczne na całym świecie.

Ciężkie reakcje alergiczne na składniki szczepionki, np. białko jaja kurzego, występują niezwykle rzadko. Ponieważ szczepionka nie zawiera wirusów zdolnych do wywołania grypy, wystąpienie po szczepieniu kataru, kaszlu lub innych objawów przeziębienia wynika z przypadkowej zbieżności z zakażeniem zupełnie innymi wirusami lub bakteriami, np. zwykłym przeziębieniem [1]. Rodzice mogą być spokojni o bezpieczeństwo szczepienia na grypę dla dzieci, gdyż korzyści zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyko wystąpienia łagodnych objawów ubocznych. Warto również pamiętać, że szczepionka na grypę nie może wywołać samej choroby, ponieważ zawiera jedynie inaktywowane fragmenty wirusa.

Kiedy najlepiej zaszczepić dziecko przeciwko grypie?

Optymalne szczepienie na grypę dla dzieci powinno zostać przeprowadzone jesienią, najlepiej między wrześniem a październikiem, przed rozpoczęciem sezonu grypowego. Szczepionka na grypę potrzebuje około 2-4 tygodni, aby rozwinąć pełną ochronę immunologiczną w organizmie dziecka. Dlatego tak ważne jest, aby nie odkładać decyzji o szczepieniu na ostatnią chwilę. Warto zaplanować wizytę u lekarza z wyprzedzeniem, szczególnie że w okresie jesiennym popyt na szczepionki jest największy. Rodzice powinni pamiętać, że szczepionka na grypę dla dzieci jest aktualizowana co roku, więc nawet jeśli dziecko było szczepione w poprzednim sezonie, potrzebuje nowej dawki. Regularne coroczne szczepienia zapewniają najlepszą ochronę przed corocznie zmieniającymi się szczepami wirusa grypy.

Podsumowanie

Szczepienia na grypę co roku wzbudzają wiele emocji. Z pewnością w przypadku dzieci warto wykonać takie szczepienie, ponieważ oprócz drobnych objawów miejscowych i lekkiej gorączki, poważniejsze objawy są niezwykle rzadkie. Powikłania po przejściu grypy mogą za to nieść poważne powikłania, które mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia dziecka. Dodatkowo dzieciom przysługuje bezpłatne szczepienie na grypę, co oznacza, że ile kosztuje szczepionka na grypę nie stanowi bariery finansowej dla rodzin. Szczepionka na grypę dla dzieci, niezależnie od tego czy wybierzemy Vaxigrip czy Influvac, stanowi skuteczną ochronę przed wirusem i jego powikłaniami. Zdecydowanie warto zaszczepić dziecko na grypę, nie warto ryzykować jego zdrowiem i liczyć na to, że w tym sezonie nie zachoruje. Szczepienie na grypę dla dzieci to inwestycja w ich zdrowie i spokój całej rodziny.