Superbakteria New Delhi — jaki patogen kryje się pod tą nazwą?

Superbakteria New Delhi to wysoce patogenny drobnoustrój, który został po raz pierwszy zidentyfikowany w 2009 roku. Pierwszym pacjentem, u którego go stwierdzono, był Szwed, leczący się w szpitalu w New Delhi. Zdiagnozowano u niego bakteryjne zakażenie układu moczowego, które było oporne na leczenie powszechnie stosowanymi dotychczas antybiotykami. Po wyizolowaniu drobnoustroju odpowiedzialnego za tą infekcję okazało się, że jedynymi substancjami przeciwbakteryjnymi hamującymi jego wzrost były kolistyna oraz tigecyklina. Natomiast patogenem odpowiedzialnym za tę chorobę była pałeczka zapalenia płuc Klebsiella pneumoniae [2]. 

Intensywnie prowadzone badania mające na celu uzyskanie odpowiedzi na pytanie, dlaczego dotychczas stosowane antybiotyki nie przynosiły pozytywnych rezultatów, zakończyły się sukcesem. Odkryto, że bakteria Klebsiella pneumoniae wyizolowana z moczu szwedzkiego pacjenta wytwarzała enzym metylo-β-laktamazę (NDM-1). Ma on zdolność do rozkładania wszystkich antybiotyków β-laktamowych oraz karbapenemów. Stąd leczenie chorego tymi właśnie substancjami leczniczymi nie przyniosło żadnych wymiernych korzyści (czytaj też: Antybiotyki — 9 najczęściej zadawanych pytań) [2,3]. 

Które patogeny nazywamy Superbakterią New Delhi?

Liczne badania prowadzone nad Superbakterią New Delhi pozwoliły stwierdzić, że nie tylko bakteria Klebsiella pneumoniae jest zdolna do wytwarzania enzymu metylo-β-laktamazy (NDM-1), a tym samym wykazywania oporności na większość antybiotyków. Taką właściwość wykazano także u innych bakterii jelitowych z rodziny Enterobacteriaceae. Stwierdzono, że za oporność wobec antybiotyków jest odpowiedzialny gen kodujący enzym NDM-1, który może zostać przekazywany pomiędzy różnymi bakteriami. W związku z tym wykazano, że oporność bakterii wobec antybiotyku nie jest uwarunkowana gatunkowo, ale zależy od obecności konkretnego genu w plazmidzie. Mechanizm oporności kodowany przez gen warunkujący enzym NMD-1 wykryto również m.in. u Echerichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumanni [2,4].

Superbakteria New Delhi i jej coraz większa powszechność

Po pierwszym wykryciu superbakterii na świecie liczba przypadków nieuleczalnych infekcji zaczęła masowo rosnąć. Początkowo tego typu zakażenia diagnozowano głównie w południowych krajach azjatyckich, m.in. w Indiach, Chinach, Pakistanie, Bangladeszu. Z czasem, bakteria ta zaczęła się rozpowszechniać na inne kraje, w tym europejskie. Dużą ilość przypadków zakażenia superbakterią stwierdzano przede wszystkim w Wielkiej Brytanii oraz we Francji. Pierwszy przypadek zakażenia superbakterią New Delhi w naszym kraju stwierdzono w 2014 roku. Patogenem odpowiedzialnym za tę infekcję była bakteria z gatunku Escherichia coli. Niestety, zakażony pacjent zmarł [3]. 

Superbakteria New Delhi — w jaki sposób można się zakazić?

Bakterie jelitowe z rodzaju Enterobacteriaceae bytują przede wszystkim w jelitach oraz na skórze człowieka. Kolonizacja w tych częściach organizmu zazwyczaj nie daje żadnych objawów chorobowych. Dopiero przedostanie się tych patogenów do układu krwionośnego, moczowego, czy oddechowego manifestuje się w postaci objawów groźnych dla życia i zdrowia. Najczęściej dochodzi do tego, w wyniku przeprowadzonego zabiegu chirurgicznego, zacewnikowania chorego, czy nawet wkłucia wenflonu. Z tego powodu infekcja superbakterią jest zaliczana najczęściej do zakażeń wewnątrzszpitalnych [2,5]. 

Zwiększone ryzyko zakażenia superbakterią New Delhi występuje także u pacjentów ze schorzeniami układu pokarmowego, które prowadzą do uszkodzenia śluzówki, np. wrzody żołądka. Wzrost prawdopodobieństwa infekcji tym drobnoustrojem dotyczy także osób z obniżoną odpornością. Należy tutaj wymienić pacjentów ze zdiagnozowanymi chorobami autoimmunologicznymi, zmagających się z nowotworami, a także seniorów oraz kobiety w ciąży. 

Zakażenie bakteriami jelitowymi odbywa się zazwyczaj drogą pokarmową. Źródłem infekcji mogą być wszystkie przedmioty znajdujące się w przestrzeni publicznej, na których potencjalnie się znajdują, np. klamki, przyciski w windzie, barierki na schodach. Dużo rzadsze są przypadki zakażenia drogą kropelkową [5]. 

Superbakteria New Delhi — objawy zakażenia

Objawy zakażenia superbakterią New Delhi początkowo przypominają te charakterystyczne dla przeziębienia czy grypy. Najczęściej diagnozowanymi symptomami są: 

• gorączka;
• ból mięśni;
• suchy i męczący kaszel;
• biegunka i nudności; 
• ogólne osłabienie organizmu; 

Ze względu na ich małą specyficzność są one często bagatelizowane. W związku tym częstym powikłaniem infekcji jest rozwój ciężkich chorób odbakteryjnych, w tym zapalenia:

• płuc; 
• układu moczowego; 
• opon mózgowych; 
• i sepsy [3,5]; 

Superbakteria New Delhi — leczenie zakażenia 

W przypadku stwierdzenia zakażenia superbakterią New Delhi, jego leczenie polega tylko i wyłącznie na złagodzeniu pojawiających się symptomów. Niestety, jeśli okaże się ono nieskuteczne, a układ odpornościowy człowieka nie poradzi sobie z narastającymi objawami, infekcja może przybierać formę przewlekłą i doprowadzić do śmierci pacjenta (czytaj też: Jak stosować probiotyki przy antybiotykach?) [5].