,

Który koenzym Q10 jest najlepszy?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Najlepiej przyswajalny koenzym Q10 – który wybrać?

Biodostepność preparatów z CoQ10 jest niska, ale jego szerokie zastosowanie motywuje naukowców do opracowywania kolejnych nowych formuł. Która z nich jest najlepiej przyswajalna i na co zwrócić uwagę przy wyborze preparatu z „witaminą młodości”?
Najlepiej przyswajalny koenzym Q10 – który wybrać?

Na początku lat 50. naukowcy zaczęli interesować się związkiem, który znajdowali w tkankach zwierzęcych. Opisali go jako „nieznany rodzaj tłuszczu o budowie chinonu”. Okazało się, że jest to ważny składnik mitochondriów. Dopiero gdy dokładnie poznali jego strukturę chemiczną – pierścień benzochinonu z łańcuchem bocznym złożonym z 10 jednostek izoprenowych – mogli nazwać go „koenzym Q10” lub „ubichinon” (łac. ubitarius – wszechobecny, ang. quinone – chinon).

Co to jest koenzym Q10?

Koenzym Q10 ma trzy formy: w pełni zredukowaną, zwaną ubichinolem (CoQ10H2), pośrednią, zwaną niestabilnym półchinonem (rodnik ubisemichinonowy; CoQ10H.), oraz w pełni utlenioną, zwaną ubichinonem (CoQ10). W zdrowym organizmie forma zredukowana i utleniona powinny być w równowadze. Jednak przewlekły stres, duży wysiłek fizyczny, choroby przewlekłe i starzenie się mogą zaburzyć tę równowagę. Koenzym Q10 jest podobny do niektórych witamin (np. A i E), ale nie jest w pełni witaminą, ponieważ organizm może go częściowo syntetyzować z substancji dostarczanych z jedzeniem, głównie pochodzenia zwierzęcego.[1,2].

Gdzie naturalnie występuje koenzym Q10?

Koenzym Q10 naturalnie występuje w różnych źródłach. Oto niektóre z głównych naturalnych źródeł CoQ10:

  1. Mięso i podroby: Najbogatsze źródła to serca, wątroby i nerki zwierząt, szczególnie wołowe, wieprzowe i drobiowe.
  2. Ryby: Tłuste ryby, takie jak makrela, sardynki, pstrąg i łosoś, zawierają znaczną ilość CoQ10.
  3. Oleje roślinne: Olej sojowy, olej z otrębów ryżowych i olej rzepakowy zawierają CoQ10.
  4. Orzechy i nasiona: Orzechy włoskie, pistacje, orzechy laskowe, sezam i nasiona słonecznika są dobrymi źródłami CoQ10.
  5. Warzywa: Warzywa liściaste, takie jak szpinak, brokuły i kalafior, również zawierają CoQ10, choć w mniejszych ilościach.
  6. Produkty pełnoziarniste: Produkty z pełnego ziarna, takie jak brązowy ryż, otręby i pełnoziarniste pieczywo, również zawierają CoQ10.
  7. Rośliny strączkowe: Fasola, groch i soczewica mogą zawierać CoQ10, ale w mniejszych ilościach.

Koenzym Q10 jest także produkowany przez organizm ludzki, szczególnie w mitochondriach komórek, ale jego ilość zmniejsza się z wiekiem i w wyniku różnych chorób. Dlatego dieta bogata w CoQ10 może być korzystna dla utrzymania jego optymalnego poziomu.

Na co pomaga koenzym Q10? Właściwości

Koenzym Q jest bardzo ważny dla naszego organizmu. Pomaga produkować energię w komórkach i działa jako przeciwutleniacz, chroniąc komórki przed uszkodzeniem. CoQ jest niezbędny do pracy mitochondriów, które produkują energię w postaci ATP. Działa również w błonach komórkowych i lipoproteinach, chroniąc je przed szkodliwymi wolnymi rodnikami. Dzięki temu CoQ jest szczególnie ważny dla zdrowia komórek serca i mięśni, które mają wysokie zapotrzebowanie na energię.

W swojej zredukowanej formie, zwanej ubichinolem, CoQ działa jako silny antyoksydant, zwalczając wolne rodniki. CoQ ma także inne ważne funkcje, takie jak wpływ na komunikację między komórkami, regulację genów i stabilizację błon komórkowych. Produkcja CoQ w organizmie spada z wiekiem i w różnych chorobach, dlatego suplementacja CoQ10 może być pomocna w wielu przypadkach, takich jak choroby serca, nadciśnienie, choroby dziąseł, miażdżyca, cukrzyca i choroby neurodegeneracyjne [1,3].

Koenzym Q10 – działanie na serce

Koenzym Q10 ma wiele korzyści dla zdrowia serca, ponieważ jest kluczowym składnikiem procesu produkcji energii w komórkach naszego organizmu, w tym komórkach serca. Oto, jak koenzym Q10 wpływa na serce:

  1. Poprawia funkcję serca: Koenzym Q10 jest kluczowym składnikiem w produkcji energii w komórkach naszego organizmu, w tym w komórkach serca. Dlatego jego suplementacja może pomóc poprawić wydajność pracy serca, a także zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób serca.
  2. Obniża ciśnienie krwi: Niektóre badania wykazały, że koenzym Q10 może pomóc w obniżeniu ciśnienia krwi. Dlatego jego suplementacja może być korzystna dla osób z nadciśnieniem tętniczym.
  3. Pomaga w redukcji szkodliwego cholesterolu: Koenzym Q10 ma również korzystny wpływ na poziom cholesterolu, pomagając w redukcji szkodliwego cholesterolu – LDL i zwiększenie poziomu korzystnego cholesterolu – HDL, co jest korzystne dla zdrowia serca.

Koenzym Q10 a działanie przeciwnowotworowe

Koenzym Q10 wykazuje potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Jako silny antyoksydant, koenzym Q10 może neutralizować wolne rodniki, które przyczyniają się do uszkodzeń DNA, lipidów i białek, co może prowadzić do rozwoju nowotworów. Koenzym Q10 może również wykazywać działanie przeciwzapalne, które może mieć wpływ na redukcję ryzyka nowotworów, ponieważ przewlekłe stany zapalne mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworu.

Warto zauważyć, że obecnie dostępne dowody na potencjalne działanie przeciwnowotworowe koenzymu Q10 są ograniczone i większość badań została przeprowadzona na poziomie komórkowym lub na zwierzętach. Potrzebne są dalsze badania i badania kliniczne, aby bardziej precyzyjnie określić skuteczność koenzymu Q10 w przeciwnowotworowym działaniu u ludzi [9,10].

Koenzym Q10 a starzenie się organizmu

Koenzym Q10 ma także potencjalne działanie na proces starzenia się organizmu. W miarę upływu czasu produkcja koenzymu Q10 w naszym organizmie naturalnie maleje. Suplementacja koenzymem Q10 może wspierać obronę przeciwutleniającą organizmu i pomagać zwalczać stres oksydacyjny, co jest głównym czynnikiem przyspieszającym proces starzenia. Badania sugerują, że suplementacja koenzymem Q10 może poprawić elastyczność skóry i zmniejszyć widoczność zmarszczek, wspomagając bardziej młodzieńczy wygląd.

Warto zauważyć, że choć suplementacja koenzymem Q10 wykazuje obiecujące wyniki w kontekście wspierania procesu starzenia, efekty mogą się różnić w zależności od osoby, a konieczne są dalsze badania, aby w pełni zrozumieć jego działanie [11].

Czy koenzym Q10 jest dobrze przyswajalny?

Obiecujące właściwości związku to jednak nie wszystko. Bo co pozostanie nam z suplementacji składnika, jeśli jego przyswajalność będzie na bardzo niskim poziomie. Stąd kluczowe jest poznanie właściwości fizykochemicznych związku, jego profilu farmakokinetycznego i farmakodynamicznego by stworzyć preparat o jak najwyższym poziomie przyswajalności przez ludzki organizm.

Nieprzetworzony CoQ10 to substancja w formie kryształków, którą organizm trudno wchłania. Ponieważ CoQ10 jest tłuszczowy, lepiej się wchłania, gdy jest spożywany z tłustym jedzeniem. W jelicie cienkim CoQ10 jest wchłaniany, przekształcany w ubichinol i transportowany do wątroby, skąd trafia do krwi. Najwyższe stężenie CoQ10 we krwi występuje po 6-8 godzinach, a jego działanie utrzymuje się przez ponad 30 godzin.

CoQ10 ma niską biodostępność, ponieważ słabo rozpuszcza się w wodzie, ma dużą masę cząsteczkową i jest wrażliwy na światło oraz ciepło. Dlatego opracowuje się nowe formy suplementów, aby lepiej go wchłaniać. W Polsce CoQ10 jest dostępny w tabletkach, kapsułkach z proszkiem i kapsułkach żelowych z olejem [1,4].

Preparaty z koenzymem Q10 – który jest najlepszy?

Na rynku istnieje szereg preparatów z koenzymem Q10. Występują one głównie w postaci kapsułek, gdyż ta formulacja pozwala na rozpuszczenie koenzymu Q10 w tłuszczu, co zwiększa jego przyswajalność.

Naturell Koenzym Q10 + E, kapsułki

Skład: rafinowany olej sojowy, żelatyna, glicerol, koenzym Q10 (30 mg w jednej kapsułce), lecytyna sojowa, witamina E (D-alfa tokoferol; 5 mg w jednej kapsułce), barwnik: tlenki i wodorotlenki żelaza.

Komentarz: Plusem jest to, że producent informuje o pochodzeniu koenzymu Q10 jako produkt procesu fermentacji z drożdży. Dodatek lipofilnych nośników zwiększa biodostępność aktywnego składnika. Barwniki, niezbędne w preparatach z koenzymem Q10, również są w składzie preparatu, choć są pochodzenia nieorganicznego. Jedynie zastosowanie żelatyny jako otoczki kapsułki sprawia, że nie jest on już odpowiedni dla wegan.

Swanson koenzym Q10 100mg, kapsułki

Skład: koenzym Q10, organiczny olej sojowy, żelatyna (otoczka kapsułki), glicerol (substancja utrzymująca wilgoć), woda oczyszczona,  żółty wosk pszczeli (stabilizator), lecytyna sojowa (emulgator), koncentrat oleju Annato (barwnik pochodzenia roślinnego).

Komentarz: Preparat bazuje na oleju sojowym, który również bogaty jest w koenzym Q10 i obok lecytyny sojowej zwiększa biodostępność aktywnego składnika. Natomiast wzbogacenie suplementu diety o mieszanki karotenoidów (koncentratu oleju Annato z nasion drzewa arnoty właściwej) nadaje preparatowi pomarańczowo-czerwonej barwy. Ten naturalny barwnik chroni koenzym Q10 przed szkodliwym działaniem światła, a ze względu na swoje działanie przeciwutleniające zapobiega również utlenianiu tłuszczów obecnych w preparacie. Preparat jest odpowiedni dla wegan. Duża dawka koenzymu Q10 w jednej kapsułce – 100mg.

Swanson Ubiquinol 50mg, kapsułki

Skład: Ubiquinol (Kaneka QH™ pozyskiwany na drodze fermentacji drożdży; 100mg), olej z siemienia lnianego, żelatyna i woda oczyszczona (otoczka kapsułki), glicerol, barwnik: mączka chleba świętojańskiego, wosk pszczeli, lecytyna słonecznikowa, d-alfa-tokoferol (witamina E).

Komentarz: Jeden z niewielu preparatów zawierających ubichinol zamiast utlenionej postaci CoQ10 – ubichinonu. Dodatek bogatego w nienasycone kwasy tłuszczowe oleju z siemienia lnianego zwiększa biodostępność składnika aktywnego. W preparacie obecny jest również bezpieczny, naturalny barwnik pochodzenia roślinnego.

Doppelherz Koenzym Q10 Forte, kapsułki

Skład: olej sojowy częściowo uwodorniony, żelatyna, koenzym Q10 (ubichinon; 50mg), D-alfa-tokoferol (wit. E), glicerol, kwas L-askorbinowy (wit. C), wosk pszczeli żółty (stabilizator), sorbitol (subst. utrzymująca wilgoć), tlenek cynku, lecytyna sojowa, ryboflawina (wit. B2), chlorowodorek pirydoksyny (wit. B6), monoazotan tiaminy (wit. B1), barwniki: tlenki i wodorotlenki żelaza, biotyna (wit. B7), cyjanokobalamina (wit. B12).

Komentarz: Zawartość oleju sojowego i lecytyny sojowej wpływa korzystnie na przyswajalność koenzymu Q10. Preparat wyróżnia się obecnością witamin z grupy B, które biorą udział w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu energetycznego w organizmie. Suplement diety wzbogacony jest również o witaminy C i E o właściwościach przeciwutleniających.

Jak długo stosować koenzym Q10?

Stosowanie koenzymu Q10 zależy od indywidualnych potrzeb zdrowotnych i zaleceń lekarza. Oto kilka ogólnych wskazówek:

  1. Krótkoterminowe stosowanie: W przypadku krótkotrwałych celów, takich jak zwiększenie energii lub poprawa wyników sportowych, suplementacja CoQ10 może trwać kilka tygodni do kilku miesięcy.
  2. Długoterminowe stosowanie: W przypadku przewlekłych schorzeń, takich jak choroby serca, migreny, choroby neurodegeneracyjne lub przewlekłe zmęczenie, suplementacja CoQ10 może być stosowana przez dłuższy okres, nawet przez wiele lat. Ważne jest regularne monitorowanie i konsultacja z lekarzem, aby dostosować dawkę i czas trwania suplementacji do indywidualnych potrzeb.
  3. Przyjmowanie z przerwami: Niektórzy specjaliści mogą zalecać cykliczne stosowanie CoQ10, na przykład przez kilka miesięcy z przerwami, aby ocenić wpływ suplementacji na organizm i uniknąć ewentualnych efektów ubocznych.
  4. Zalecenia lekarza: Najważniejsze jest przestrzeganie zaleceń lekarza lub specjalisty ds. żywienia. Lekarz może określić odpowiednią dawkę i czas trwania suplementacji na podstawie Twojego stanu zdrowia, wieku, stylu życia i ewentualnych interakcji z innymi lekami lub suplementami.

Czy stosowanie koenzymu Q10 jest bezpieczne?

Ogólnie rzecz biorąc, koenzym Q10 uważany jest za bezpieczny w stosowaniu. Jednak jak z każdym suplementem, istnieją pewne kwestie dotyczące bezpieczeństwa, o których warto wiedzieć:

  1. Dawkowanie: Dawkowanie koenzymu Q10 może się różnić w zależności od celu stosowania i indywidualnych potrzeb. Zawsze należy zwracać uwagę na zalecenia dotyczące dawkowania podane na etykiecie suplementu lub skonsultować się z lekarzem.
  2. Interakcje z lekami: Koenzym Q10 może mieć wpływ na działanie niektórych leków, szczególnie tych stosowanych w celu obniżenia ciśnienia krwi, takich jak leki beta-blokerowe. Dlatego zawsze warto omówić z lekarzem możliwe interakcje z innymi lekami, które mogą być przyjmowane.
  3. Cukrzyca: Istnieją doniesienia, że koenzym Q10 może wpływać na poziom cukru we krwi. Osoby z cukrzycą powinny monitorować swoje poziomy cukru i skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem przyjmowania koenzymu Q10.
  4. Ciąża i karmienie piersią: Bezpieczeństwo stosowania koenzymu Q10 w czasie ciąży i karmienia piersią nie zostało dostatecznie zbadane. Dlatego zaleca się unikanie stosowania suplementu w tych okresach życia, chyba że zaleci to lekarz.
  5. Możliwe skutki uboczne: W rzadkich przypadkach mogą wystąpić niektóre skutki uboczne po zażyciu koenzymu Q10, takie jak ból brzucha, zgaga, nudności, biegunka czy reakcje alergiczne. Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepożądane reakcje, należy skonsultować się z lekarzem.

Podsumowując, koenzym Q10 jest generalnie uważany za bezpieczny. Jednak zawsze warto zwracać uwagę na dawkowanie, unikać potencjalnych interakcji z lekami oraz skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji, zwłaszcza jeśli ma się jakieś choroby lub przyjmuje się inne leki.

CoQ10 – jaka jest jego przyszłość?

Mając świadomość ogromnego zainteresowania medycyny CoQ10, już teraz liczne grupy badawcze opracowały obiecujące preparaty, aby zapewnić jego bardziej efektywną suplementację. Nieustanny wzrost publikacji dotyczących liczby zastosowań CoQ10 jest co najmniej zdumiewający. Gdyby problem jego niskiej biodostępności został przezwyciężony, można się pokusić o stwierdzenie, że CoQ10 stałby się jednym z najpowszechniej suplementowanych i stosowanych składników w celach terapeutycznych.

Bibliografia

  1. Raizner A.E., Coenyzme Q10. Methodist DeBakey Cardiovascular Journal. 2019. 15(3), 185-191.
  2. Danysz A. Koenzym Q10 i jego rola w lecznictwie. Wydanie II. Warszawa 2000
  3. Hernández-Camacho J.D., Bernier M., López-Lluch G., Navas P. Coenzyme Q10 Supplementation in Aging and Disease. Frontiers in Physiology. 2018. https://doi.org/10.3389/fphys.2018.00044
  4. Pastol-Mardonado C.J., et al. Coenzyme Q10: Novel Formulations and Medical Trends. International Journal of Molecular Sciences. 2020. 21(22). https://doi.org/10.3390/ijms21228432
  5. Borekova M., Hojerova J., Koprda V., Bauerova K. Nourishing and Health Benefits of Conezyme Q10 – a Review. Czech Journal of Food Sciences. 26(4), 229-241.
  6. Langsjoen P.H., Langsjoen A.M. Comparison study of plasma Coenzyme Q10 levels in healthy subjects supplemented with ubiquinol versus ubiquinone. Clin Pharmacol Drug Dev. 2014. 3(1), 13–7.
  7. Zhou H., Liu G., Zhang J., Sun N et al. Novel Lipid-Free Nanoformulation for Improving Oral Bioavailability of Coenzyme Q10. BioMed Research International. 2014 https://doi.org/10.1155/2014/793879
  8. Agmo Hernández, V.; Eriksson, E.K.; Edwards, K. Ubiquinone-10 alters mechanical properties and increases stability of phospholipid membranes. Biochimica and Biophysica Acta Biomembranes. 2015. 1848, 2233–2243.
  9. Huang, Q., et al. (2019). Coenzyme Q10 prevents human breast cancer cell line (MCF-7) from proliferation by inhibiting mitotic progression. Oncology Letters, 17(3), 3399-3407.
  10. Rusciani, L., et al. (2019). Coenzyme Q10 in cancer therapy. Journal of Enzyme Inhibition and Medicinal Chemistry, 34(1), 302-305.
  11. Rathore, N., John, S., & Kale, M. (2020). CoQ10 in human health and aging. Aging and disease, 11(2), 524.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Koenzym Q10

    Koenzym Q10 jest naturalnie występującą substancją w organizmie człowieka. Jest ona ważna dla funkcjonowania mitochondriów, czyli "elektrowni" komórkowych.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

  • Cukrzyca typu 2

    Cukrzyca typu 2 jest chorobą metaboliczną, która charakteryzuje się zaburzeniem gospodarki węglowodanowej organizmu. Jest to choroba przewlekła, która wymaga stałej kontroli poziomu cukru we krwi oraz zmiany stylu życia.
  • Miażdżyca

    Miażdżyca to choroba, która polega na odkładaniu się tłuszczów i innych substancji na ścianach naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich zwężenia i utrudnienia przepływu krwi. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu.
  • Nadciśnienie

    Nadciśnienie to choroba, która charakteryzuje się zwiększonym ciśnieniem krwi w naczyniach tętniczych. Jest to jedno z najczęstszych schorzeń układu krążenia. Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroby serca, udar mózgu czy niewydolność nerek.
  • Niewydolność serca

    Niewydolność serca to choroba, która polega na osłabieniu funkcji serca i utrudnieniu przepływu krwi przez organizm. Może mieć różne przyczyny i objawy, a jej leczenie wymaga zwykle zmiany stylu życia oraz stosowania leków.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .