aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Czy pijawki są niebezpieczne?

Na co pomaga leczenie pijawkami?

Przystawianie pijawek było powszechnym zabiegiem w dawnych czasach, który był stosowany praktycznie na wszystkie schorzenia. Wówczas wiedza na ich temat była jednak ograniczona, co znacznie zmieniło się w dzisiejszych czasach, można powiedzieć, że tego typu zabiegi przeżywają dzisiaj drugą młodość. Czy słusznie? Kiedy warto je stosować? Czy aby na pewno jest to bezpieczne?

Czym jest hirudoterapia?

Hirudoterapia to metoda leczenia polegająca na zastosowaniu specjalnego lekarskiego gatunku pijawek na różnych częściach ciała. Wykorzystywane są m.in.  pijawki azjatycko-południowoeuropejskie (Hirudo verbana), lekarskie (Hirudo medicinalis), afrykańskie (Hirudo troctina) czy azjatyckie (Hirudo orientalis). Nie każda pijawka może zostać dopuszczona do leczenia, powinny one pochodzić ze specjalnych hodowli. Pochodzące z niesprawdzonych źródeł mogą być nośnikami chorób pochodzenia bakteryjnego, pasożytniczego lub wirusowego. Samo leczenie polega na położeniu pijawek na zmienionym chorobowo obszarze ciała. W ciągu ok. 6 h zabiegu pijawka wypija od 5 do 15 ml krwi. Skóra przed zabiegiem powinna być odpowiednio obmyta [1].

Jak wygląda zabieg z pijawkami?

  • na skórze, w miejscu zmienionym chorobowo umieszcza się pijawki;
  • wydzielają one m.in. hirudynę, która zapobiega krzepnięciu krwi, hementynę  (działa przeciwzakrzepowo i rozkłada już obecne skrzepy), gilantynę (antykoagulant, jest stosowana jako lek antyprzerzutowy) i inne substancje znieczulające, dzięki czemu zabieg nie jest bolesny;
  • nie wolno odrywać pijawek, ponieważ wszczepiają się w skórę za pomocą małych ząbków;
  • po zakończonym zabiegu pijawki są utylizowane jako odpad niebezpieczny, nie mogą być ponownie wykorzystane, nawet u tego samego pacjenta;
  • do 48 h po zabiegu, miejsca aplikacji pijawek mogą nieznacznie krwawić [2].

Na co pomaga leczenie pijawkami?

Można je stosować m.in. w leczeniu:

  • ropni,
  • zapalenia stawów,
  • zaburzeniach żylnych;
  • ran po zabiegach chirurgii plastycznej czy przeszczepach skóry;
  • stanów zapalnych w przebiegu chorób serca (polepsza się przepływ krwi) [1,3].

Mogą być również wykorzystywane pomocniczo w przypadku takich schorzeń jak m.in.:

  • choroba wrzodowa żołądka I dwunastnicy;
  • bóle głowy;
  • reumatyzm;
  • rwa kulszowa;
  • zapalenie korzonków;
  • miażdżyca;
  • żylaki;
  • hemoroidy;
  • problemy płucne;
  • wszelkiego rodzaju schorzenia związane z układem krążenia i przepływem krwi.

Leczenie za pomocą hirudoterapii przyspiesza gojenie się ran. Dodatkowo może być korzystne w przypadku cukrzyków, poprawiając przepływ krwi i ukrwienie kończyn. Pijawki są stosowane również w tzw. kuracjach odmładzających, w szczególności do walki z cellulitem [2].

Czy pijawki są niebezpieczne?

Sam w sobie zabieg stawiania pijawek jest stosunkowo prosty i nie niesie za sobą większego ryzyka. Mogą wystąpić co prawda jego skutki uboczne, ale nie są one groźne dla zdrowia i życia. Występują jednak sytuacje, kiedy nie należy przeprowadzać zabiegu. Przeciwwskazaniami do używania pijawek są m.in.:

  • zakrzepica żył głębokich;
  • hemofilia;
  • niedokrwistość;
  • nowotwory (przede wszystkim skóry), w szczególności jeżeli pacjent jest w trakcie chemioterapii;
  • zakażenie wirusem HIV;
  • wysoka gorączka;
  • gruźlica;
  • uczulenie na pijawki;
  • ciąża [2,3].

Jakie skutki uboczne może powodować leczenie pijawkami?

Jak już wspomniano, hirudoterapia jest stosunkowo bezpiecznym zabiegiem. Jej skutki uboczne pojawiają się rzadko i z reguły są niegroźne dla zdrowia. Mogą zdarzyć się przypadki reakcji nadwrażliwości na substancje pochodzące ze śliny pijawek, co jest przeciwwskazaniem do ich stosowania. Oprócz tego, po zabiegu mogą pojawić się krwawienia, w bardzo rzadkich przypadkach, wskutek przegryzienia przez pijawkę większego naczynia żylnego, może być ono obfite. Zwykle rany ulegają zasklepieniu po maksymalnie 24 godzinach, a drobne krwawienia są całkowicie normalne po zabiegu. Jeżeli pijawki pochodziły z niesprawdzonego źródła, może dojść do zakażenia, najczęściej bakteryjnego [1,3].

Jak wygląda leczenie pijawkami?

Jak leczyć rany po pijawkach?

Po zabiegu z reguły pozostają rany o średnicy ok. 1-3 mm i głębokości ok. 1,5 mm. Z takich małych ranek, ze względu na niskie ciśnienie krwi, nie ma ryzyka dużego krwawienia. Oczywiście nie dotyczy to pacjentów, którzy mają problemy z krzepnięciem krwi. Zasadniczo po zabiegach warto zadbać w odpowiedni sposób o ranki powstałe w jego trakcie. Można tego dokonać przykładowo w taki sposób;

  • przez pierwsze 24 h po zabiegu nosić opatrunki, a jeżeli przesiąkną to je wymienić, bez naruszania skrzepu;
  • po zdjęciu opatrunków dokładnie przemyć rany gazikiem ze środkiem antyseptycznymi np. Octeniseptem lub wodą;
  • nie należy dotykać ran (szczególnie ich drapać, jeżeli swędzą), a po zabiegu odpoczywać, nie wykonywać obciążających ćwiczeń i wypić co najmniej 2 litry płynów;
  • nie należy smarować swędzących ran żelami lub maściami np. Fenistilem czy Hydrokortzonem;
  • w ostateczności można je przepłukać mocno rozcieńczonymi roztworami olejków eterycznych;
  • jeżeli skóra jest zaczerwieniona ponad tydzień po zabiegu, może to świadczyć o wystąpieniu reakcji alergicznej, która powinna samoistnie ustąpić;
  • w przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem [1,3].

Podsumowanie

Chociaż hirudoterapia nie jest cudownym antidotum na wszelkie choroby, to może być pomocna w leczeniu licznych chorób. W wielu krajach jest dostępna jako oficjalna metoda i jest stosowana przez  lekarzy. Nie warto korzystać z niej w podejrzanych miejscach, ponieważ może przynieść wtedy więcej problemów zdrowotnych niż potencjalnych korzyści. Zabieg wykonany zgodnie ze sztuką może być bardzo pomocny i jest przy tym bezpieczny. Najczęściej jego jedynymi skutkami ubocznymi są drobne krwawienia przez pierwszą dobę po zabiegu.

Bibliografia

  1. Gileva, Olga S., and Kosta Y. Mumcuoglu. „Hirudotherapy.” Biotherapy-history, principles and practice: a practical guide to the diagnosis and treatment of disease using living organisms (2013): 31-76.
  2. Ząbkowska, Ewelina, and Anna Piotrowska. „Hirudoterapia w wybranych zastosowaniach dermatologicznych.” (2019).
  3. Singh, Amrit Pal. „Medicinal leech therapy (hirudotherapy): a brief overview.” Complementary therapies in clinical practice 16.4 (2010): 213-215.

Omawiane substancje

W tym poradniku nie omawiamy konkretnych substancji.

Omawiane schorzenia

  • Ból głowy

    Ból głowy jest jednym z najczęstszych schorzeń, które dotyka ludzi na całym świecie. Może mieć różne przyczyny, takie jak stres, zmęczenie, choroby zakaźne czy urazy.
  • Choroba wrzodowa dwunastnicy

    Choroba wrzodowa dwunastnicy to schorzenie przewodu pokarmowego, charakteryzujące się powstawaniem owrzodzeń na błonie śluzowej dwunastnicy. Objawy choroby mogą obejmować bóle brzucha, zgagę, nudności oraz wymioty.
  • Choroba wrzodowa żołądka

    Choroba wrzodowa żołądka to schorzenie, które charakteryzuje się powstawaniem owrzodzeń na błonie śluzowej żołądka. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak krwawienia czy perforacje żołądka.
  • Hemoroidy

    Hemoroidy to schorzenie dotyczące żył odbytu, które może powodować ból, swędzenie i krwawienie. Występują u osób w różnym wieku i mogą być spowodowane przez wiele czynników, w tym siedzący tryb życia i dieta uboga w błonnik.
  • Miażdżyca

    Miażdżyca to choroba, która polega na odkładaniu się tłuszczów i innych substancji na ścianach naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich zwężenia i utrudnienia przepływu krwi. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu.
  • Reumatyzm

    Reumatyzm to choroba zapalna, która dotyka stawy, mięśnie i tkankę łączną. Może prowadzić do bólu, sztywności i ograniczenia ruchomości.
  • Ropne zapalenie stawów

    Ropne zapalenie stawów jest chorobą zapalną, która dotyczy stawów i tkanki okołostawowej. Objawia się bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem i ograniczeniem ruchomości stawów.
  • Rwa kulszowa

    Rwa kulszowa jest to schorzenie, które charakteryzuje się bólem w dolnej części pleców, pośladkach oraz nogach. Jest to jedno z najczęstszych schorzeń układu nerwowego.
  • Żylaki kończyn dolnych

    Żylaki kończyn dolnych to choroba, która dotyka wiele osób na całym świecie. Charakteryzuje się ona poszerzeniem i wydłużeniem żył, co może prowadzić do bólu, obrzęku i zmian skórnych.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .