Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Co na ból zęba? Poznaj skuteczne tabletki przeciwbólowe!
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak często Polacy odwiedzają gabinet stomatologiczny i kto robi to najczęściej?
- Jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej na co dzień?
- Jakie są najczęstsze przyczyny bólu zęba i co zwiększa ryzyko jego wystąpienia?
- Po jakie tabletki na ból zęba sięgnąć przy umiarkowanych, a po jakie przy silnych dolegliwościach?
- Jakie domowe sposoby mogą przynieść ulgę, gdy pod ręką nie ma leku?
- Dlaczego lek przeciwbólowy nie zastąpi wizyty u dentysty?
Jak często chodzimy do dentysty?
Przyjmuje się, że dorosły człowiek powinien odwiedzać gabinet dentystyczny przynajmniej raz na sześć miesięcy. Jednak w praktyce wygląda to zgoła inaczej. Według badania opublikowanego w 2019 r. przez Główny Urząd Statystyczny (analiza statystyczna Europejskiego Ankietowego Badania Zdrowia), wizyty u stomatologa odbywają częściej panie niż panowie. Różnice zauważalne są również w przypadku osób zamieszkujących miasto oraz wieś – populacja miejska nieco częściej odwiedza gabinet stomatologa (62%) niż mieszkańcy mniejszych miejscowości (55%). Jednocześnie w obu przypadkach obserwuje się tendencję wzrostową w stosunku do poprzednich lat.
Warto podkreślić, że 9 na 10 ankietowanych deklaruje, że dba o regularne przeglądy stomatologiczne swoich dzieci. Potwierdzają to statystyki, gdyż aż 84-88% wizyt u lekarza dentysty dotyczy pacjentów w wieku od 5 do 14 lat. Najmniej liczną grupę stanowią zaś seniorzy powyżej 80. roku życia (niespełna 17%). Co ciekawe, z badania wynika, że koszty leczenia dentystycznego przekraczają możliwości finansowe ok. 6% ankietowanych Polaków. Nie ma z tym problemu ok. 70% badanych, zaś pozostałe 24% nie odbyło ani jednej wizyty w ciągu roku [1].
Jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej?
Oto kilka podstawowych zasad dbania o higienę jamy ustnej:
- regularnie szczotkuj zęby przynajmniej dwa razy dziennie – poleca się użycie pasty z fluorem oraz miękkiej szczoteczki;
- używaj nici dentystycznej lub międzyzębowych szczoteczek do oczyszczenia przestrzeni międzyzębowych;
- korzystaj z płukanek z fluorem lub antybakteryjnych, aby zredukować ilość bakterii w jamie ustnej;
- uwzględnij oczyszczanie języka, co zapobiega nieświeżemu oddechowi;
- wizyty u dentysty co pół roku również pomagają utrzymać zdrowie jamy ustnej.
Jakie są przyczyny bólu zęba?
Odontalgia, bo tak fachowo określa się ból zęba, jest specyficznym rodzajem dolegliwości, która znacznie obniża jakość życia pacjenta. Wynika często z rozwoju stanu zapalnego w obrębie miazgi zęba i/lub tkanek okołowierzchołkowych, ale nie tylko. Ból zęba może być następstwem zmian próchniczych, infekcji, a także różnego rodzaju urazów (np. wybicia zęba). W patomechanizmie powstawania bólu zęba kluczowe znaczenie mają aktywność włókien nerwowych (odpowiadające za ból kłujący/ostry bądź tępy i długotrwały) oraz zmiany w obrębie mikrokrążenia (determinujące ból pulsujący) [2].
Co zwiększa ryzyko wystąpienia bólu zęba?
Kilka czynników może zwiększać ryzyko wystąpienia bólu zęba. Są to:
- Próchnica zębów może prowadzić do bólu zęba. Gdy szkliwo zęba jest uszkodzone, odsłania wrażliwe na ból wewnętrzne warstwy zęba.
- Choroba przyzębia: zapalenie dziąseł czy paradontoza, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia bólu zęba. Zakażenie dziąseł może wpływać na tkanki podtrzymujące zęby, powodując ból i nadwrażliwość.
- Uraz zęba, takie jak złamania czy pęknięcia, może powodować ból zęba. Fizyczne uszkodzenie zęba może uszkodzić nerwy i naczynia krwionośne, powodując ból.
- Zakażenia zęba wokół niego mogą powodować silny ból zęba. Te zakażenia mogą być wynikiem nieleczonej próchnicy, chorób przyzębia lub ropni.
- Wrażliwość zębów może zwiększać ryzyko wystąpienia bólu zęba. Często jest spowodowana odsłonięciem zębin lub cofnięciem dziąseł, co sprawia, że zęby są bardziej wrażliwe na gorące, zimne lub słodkie bodźce.
Co zrobić, gdy boli ząb?
Naturalnym odruchem większości z nas jest oczywiście telefon do stomatologa. Jednak w świetle różnych okoliczności nie zawsze możemy skorzystać z pomocy dentystycznej “od ręki”. W takiej sytuacji z pomocą przychodzą doraźne leki na ból zęba, które przynoszą ulgę do czasu wizyty. Warto jednak wiedzieć, jaki lek na ból zęba wybrać w zależności od nasilenia dolegliwości.
Tabletki na ból zęba
Jakie tabletki na ból zęba sprawdzą się przy dolegliwościach o umiarkowanym nasileniu, utrudniającym normalne funkcjonowanie? W takim przypadku warto sięgnąć po działający przeciwbólowo (ale nie przeciwzapalnie!) paracetamol (np. Efferalgan) w dawce maksymalnej nieprzekraczającej 4000 mg na dobę. Paracetamol występuje także m.in. w połączeniu z kofeiną (np. Apap Extra), która potęguje efekt działania, jednak w przypadku występowania zaburzeń rytmu serca stosowanie preparatu jest niezalecane.
Jeśli nie istnieją ku temu przeciwwskazania, zamiast paracetamolu możemy sięgnąć po niesteroidowe leki przeciwzapalne (działające zarówno przeciwbólowo, jak i przeciwzapalnie), takie jak np.:
- ibuprofen (np. Ibumax Forte) – dawka maksymalna 1200 mg na dobę;
- diklofenak potasowy (np. Diclomax) – dawka maksymalna 75 mg na dobę;
- naproksen sodowy (np. Naxii) – dawka maksymalna 660 mg na dobę;
- kwas acetylosalicylowy (np. Aspirin) – dawka maksymalna 4000 mg na dobę;
- dexketoprofen (np. Dexak) – dawka maksymalna 75 mg na dobę* [3-6].
Tabletki złożone na ból zęba
Gdy paracetamol lub pojedynczy niesteroidowy lek przeciwzapalny nie przynoszą ulgi, warto rozważyć silny lek przeciwbólowy na ból zęba bez recepty. Przy silnym, ostrym bólu takim rozwiązaniem jest silny lek przeciwbólowy w postaci jednego z preparatów wieloskładnikowych (powyżej 12. roku życia!), np.:
- Metafen (paracetamol 325 mg, ibuprofen 200 mg) – maks. 6 tabl./dobę;
- Solpadeine tabletki/kapsułki/tabletki musujące (paracetamol 500 mg, fosforan kodeiny 8 mg, kofeina 30 mg) – maks. 8 tabl. lub kaps./dobę;
- Saridon (paracetamol 250 mg, propyfenazon 150 mg, kofeina 50 mg) – maks. 2 tabl./dobę;
- Antidol 15 (paracetamol 500 mg, fosforan kodeiny 15 mg) – maks. 6 table./dobę [7-9].
Uwaga! W przypadku stosowania leków zawierających fosforan kodeiny (np. Antidol 15), należy zachować szczególną ostrożność i zrezygnować z prowadzenia pojazdów (ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy oraz senności).
Jakie są domowe sposoby na ból zęba?
Ból zęba bywa bardzo dokuczliwy, a gdy pod ręką nie ma tabletki na ból zęba, ulgę mogą przynieść domowe sposoby łagodzące ten dyskomfort. Oto kilka z nich:
- Przemywanie ust letnią solanką: Rozpuszczenie łyżeczki soli w ciepłej wodzie i płukanie ust tą solanką może pomóc w zmniejszeniu obrzęku i stanu zapalnego, które mogą towarzyszyć bólowi zęba.
- Stosowanie płukanki z olejkiem goździkowym: Dodanie kilku kropel olejku goździkowego do ciepłej wody i płukanie ust tą mieszanką może dodać ulgi. Olejek goździkowy ma właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne.
- Nanieś na bolący ząb zimny kompres: Owinięcie kostki lodu w cienką tkaninę i przyłożenie jej do bólu zęba przez kilka minut może złagodzić obrzęk i zmniejszyć uczucie bólu.
- Utrzymanie czystości jamy ustnej: Regularne szczotkowanie i nitkowanie zębów pomaga utrzymać higienę jamy ustnej i może przynieść ulgę w bólu zęba, zwłaszcza jeśli ból jest spowodowany stanem zapalnym dziąseł.
- Unikanie gorących i zimnych pokarmów: Unikanie bardzo gorących i zimnych pokarmów i napojów może pomóc w zmniejszeniu nadwrażliwości zębów i złagodzeniu bólu.
Podsumowanie
Ból zęba potrafi skutecznie utrudnić codzienne funkcjonowanie, dlatego warto wiedzieć, po co sięgnąć, gdy dopadnie nas niespodziewanie. W łagodzeniu umiarkowanych dolegliwości sprawdzi się paracetamol (np. Apap), a przy silniejszym bólu pomocne bywają niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen (np. Ibumax) czy diklofenak (np. Voltaren Express Forte). Gdy pojedyncza substancja nie wystarcza, z pomocą przychodzą preparaty wieloskładnikowe, jak Metafen czy Solpadeine. Pamiętajmy jednak, że nawet dobrze dobrany lek przeciwbólowy na zęba pozwala jedynie złagodzić dolegliwości do czasu wizyty i nie zastąpi leczenia stomatologicznego. Dlatego niezależnie od wybranego środka warto jak najszybciej skonsultować się z dentystą, a na co dzień zadbać o właściwą higienę jamy ustnej, która pozostaje najlepszą profilaktyką bólu zęba.
❓ Jak często powinno się chodzić do dentysty?
Dorosły człowiek powinien odwiedzać gabinet stomatologiczny przynajmniej raz na sześć miesięcy. Regularne przeglądy pomagają utrzymać zdrowie jamy ustnej i wcześnie wykryć problemy.
❓ Jaki lek wybrać przy umiarkowanym bólu zęba?
Przy umiarkowanych dolegliwościach sprawdzi się paracetamol (np. Efferalgan) do maksymalnie 4000 mg na dobę. Alternatywą, jeśli nie ma przeciwwskazań, są niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen (jak Ibumax).
❓ Co pomaga przy silnym, ostrym bólu zęba?
Gdy pojedynczy lek nie działa, warto rozważyć preparaty wieloskładnikowe (powyżej 12. roku życia), np. Metafen, Solpadeine czy Saridon. Zawsze przestrzegaj maksymalnych dawek dobowych.
❓ Na co uważać przy lekach z kodeiną?
Preparaty z fosforanem kodeiny (np. Antidol 15) mogą powodować zawroty głowy i senność. Podczas ich stosowania należy zrezygnować z prowadzenia pojazdów.
❓ Jakie domowe sposoby łagodzą ból zęba?
Ulgę może przynieść płukanie ust letnią solanką lub roztworem z olejkiem goździkowym oraz zimny kompres przyłożony do policzka. Warto też unikać bardzo gorących i zimnych pokarmów.
❓ Czy tabletka przeciwbólowa wystarczy, by wyleczyć ząb?
Nie. Lek przeciwbólowy jedynie łagodzi dolegliwości do czasu wizyty i nie zastąpi leczenia stomatologicznego. Dlatego warto jak najszybciej skonsultować się z dentystą.
Bibliografia
- European Health Interview Survey (EHIS), Health status of population in Poland in 2019, Statistics Poland.7
- M. Pasternak, J. Woroń; Ostry ból endodontyczny, Ból 2020, Tom 21, Nr 1, s. 39–45.
- ChPL Paracetamol Aurovitas
- ChPL Ibumax Forte
- ChPL Aspirin
- ChPL Dexak
- ChPL Metafen
- ChPL Solpadeine
- ChPL Saridon
- W. Janiec; Kompendium Farmakologii, Wyd. 2021 Warszawa
Omawiane substancje
Omawiane schorzenia
Autor poradnika:
Autor ostatniej modyfikacji:













Dodaj komentarz