,

Jak zapobiegać napadom migreny?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Czy suplementacja może zapobiec napadom migreny?

Migrena w istotny sposób obniża jakość życia. Zmniejsza wydolność psychiczną i fizyczną, a u dzieci prowadzi do słabych wyników w nauce. Ponadto migrena może towarzyszyć innym chorobom np. alergii, depresji i zapaleniu zatok. Znalezienie skutecznych sposobów leczenia i zapobiegania migrenie jest ważne ze względu na wciąż rosnące rozpowszechnienie migreny i to, że dotyka ona osób w okresie największej aktywności zawodowej.
Czy suplementacja może zapobiec napadom migreny?

Na rynku dostępnych jest wiele leków przerywających napad migrenowy jak i do stosowania zapobiegawczego. Mimo to wielu pacjentów deklaruje brak poprawy jeśli chodzi o częstość i nasilenie bólu głowy. Ze względu na nieliczne skutki uboczne do leczenia można wprowadzić suplementy np. zioła, witaminy. Jednak czy są one skuteczne i bezpieczne?

Jakie są wytyczne leczenia migreny?

W zaleceniach Europejskiej Federacji Towarzystw Neurologicznych (European Federation of Neurological Societes – EFNS) z 2009 roku dotyczących zapobiegania napadom migreny oprócz leków znalazły się też suplementy. Lekiem drugiego wyboru (leki o potwierdzonej skuteczności, ale mniej skuteczne lub powodujące więcej skutków niepożądanych niż leki pierwszego wyboru) jest wyciąg z lepiężnika w dawce 2x 75 mg. Jako lek trzeciego wyboru (skuteczność jedynie prawdopodobna) wymieniono m.in. magnez, wrotycz marunę, ryboflawinę i koenzym Q10[1].

Natomiast w wytycznych Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy i Sekcji Badania Bólu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego na podstawie międzynarodowych zaleceń i najnowszej literatury wydanego w 2018 roku, zioła znalazły się poza kategorią zaleceń, a suplementy jedynie uzyskały siłę zaleceń C (metodologia mało wiarygodna, badania głównie obserwacyjne) [2].

Warto zauważyć, że Amerykańska Akademia Neurologii wycofała lepiężnik z wytycznych w 2012 roku w obawie o bezpieczeństwo stosowania. Natomiast Kanadyjskie Towarzystwo Bólów Głowy nadal zaleca jego stosowanie, przy czym zaznacza, że należy wybierać wyłącznie komercyjnie przygotowane produkty, które przeszły inspekcję sanitarną [3].

Leki ziołowe

Lepiężnik pospolity (Petasites hybridus)

Jego zastosowany w ziołolecznictwie obejmuje alergiczny nieżyt nosa, działanie przeciwskurczowy oraz zapobieganie migrenie. Roślina ta zawiera alkaloidy pirolizydynowe. Substancje te mogą działać toksycznie na wątrobę, płuca, powodować zakrzepy i nowotwory. Proces przygotowania suplementu powinien obejmować oczyszczenie surowca ze szkodliwych substancji [4].

Potencjalny mechanizm działania substancji znajdujących się w ekstrakcie z lepiężnika w zapobieganiu napadom migreny, obejmuje wpływ na kanały wapniowe oraz działanie przeciwzapalne.

Z rynku w Wielkiej Brytanii i Europie lepiężnik został wycofany ze względów bezpieczeństwa. Lepiężnik należy przyjmować tylko wtedy, gdy jest oznakowany i certyfikowany jako wolny od alkaloidów pirolizydynowych, a nawet wtedy należy wykonywać badania monitorujące czynność wątroby [5].

Wrotycz maruna (Tanacetum parthenium)

Suszone liście wrotyczu były stosowane w medycynie ludowej, jako środek leczący ból głowy, stan zapalnych i gorączkę. Mechanizm działania w profilaktyce migreny może być związany z partenolidami. Zaleca się unikanie stosowania wrotyczu podczas przyjmowania leków przeciwzakrzepowych. W badaniach wykazano, że ekstrakt przygotowany z tej rośliny wykazywał istotne statystycznie i klinicznie zmniejszenie częstości bólu głowy [6].

Inne suplementy na migrenę

Obecność magnezu jest niezbędna w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego. Badania wykazały, że osoby cierpiące na migrenę mają niski poziom magnezu w mózgu podczas napadów migreny. Ponadto mają one również niedobór magnezu we krwi. Aby osiągnąć korzyść ze stosowania magnezu, należy przyjmować dawkę ponad 600 mg przez 3-4 miesiące [7].

W jednym z badań klinicznych dotyczących leczenia migreny u dorosłych pacjentów przetestowano połączenie trzech substancji: 600 mg magnezu, 400 mg ryboflawiny i 150 mg koenzymu Q10. Zaobserwowano zmniejszenie liczby dni migreny o prawie 2 dni (1,8). Wynik okazał się istotny klinicznie, ale nieistotny statystycznie (skrócenie przez placebo wyniosło 1,3 dnia) [8].

Po 3 miesiącach przyjmowania suplementu zaobserwowano zmniejszenie nasilenia bólu migrenowego. Pacjenci oceniali skuteczność leczenia znacznie lepiej niż placebo. Dolegliwości żołądkowo – jelitowe, spowodowane dużymi ilościami magnezu, były głównymi zdarzeniami niepożądanymi. W tym badaniu nie zgłoszono żadnych poważnych skutków ubocznych [8].

Zastosowanie suplementów w migrenie wciąż wymaga dalszych badań. Zainteresowanie wzbudza także witamina D3. Wykazano, że 4000 IU witaminy D3/dobę zmniejszyło liczbę dni z migreną. Doniesienia dotyczące melatoniny, a także połączenie kwasu foliowego/B6/B12 wydają się sprzeczne, jeśli chodzi o skuteczność [5].

Inne leki na receptę

W badaniach klinicznych wykazano, że leki takie jak metoprolol, propranolol, flunaryzyna, kwas walproinowy czy topiramat skutecznie zmniejszają objawy migreny, gdy podaje się je jako środki profilaktyczne w migrenie epizodycznej. Wszystkie te leki mogą powodować czasem ciężkie skutki uboczne. Z tego powodu wielu pacjentów szuka naturalnej profilaktyki migreny [8].

Mając tak ograniczone dowody na poparcie suplementacji, korzystne może okazać się wprowadzenie strategii żywieniowych, zwiększających spożycie magnezu. W większości przypadków suplementacja ma niewielkie skutki uboczne, z wyjątkiem dużych, nieterapeutycznych dawek (np. hiperwitaminozy).

Wspomaganie leczenia migreny suplementami diety może być korzystne dla pacjentów z nawracającą migreną, którzy nie tolerują przepisanych przez lekarza leków, ze względu na działania niepożądane lub przeciwwskazania związane z chorobami współistniejącymi. Środki te mogą być korzystne, ale mogą również wywierać skutki uboczne. Pacjenci powinni być świadomi ich potencjalnej toksyczności i interakcji z innymi lekami.

Bibliografia

  1. Evers, S.; Afra, J.; Frese, A.; Goadsby, P.J.; Linde, M.; May, A.; Sándor, P.S. European Federation of Neurological Societies. EFNS guideline on the drug treatment of migraine--revised report of an EFNS task force. Eur J Neurol. 2009, 16(9), 968-81.
  2. Rożniecki, J.J.; Stępień, A.; Domitrz, I. Leczenie migreny przewlekłej— zalecenia opracowane przez Grupę Ekspertów Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy i Sekcji Badania Bólu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego na podstawie międzynarodowych zaleceń i najnowszej literatury. Varia Medica. 2018, 2(5), 402-408.
  3. Ha, H.; Gonzalez, A. Migraine Headache Prophylaxis. Am Fam Physician. 2019, 99(1), 17-24.
  4. D'Andrea, G.; Cevoli, S.; Cologno, D. Herbal therapy in migraine. Neurol Sci. 2014, 35 Suppl 1, 135-40.
  5. Kuruvilla, D.; Wells, R.E. Evidence-Based Integrative Treatments for Headache. Headache. 2019, 59(6), 971-972.
  6. Sun-Edelstein, C.; Mauskop, A. Foods and supplements in the management of migraine headaches. Clin J Pain. 2009, 25(5), 446-52.
  7. https://www.migrainetrust.org/living-with-migraine/treatments/supplements-and-herbs/
  8. Gaul, C.; Diener, H.C.; Danesch, U. Migravent® Study Group. Improvement of migraine symptoms with a proprietary supplement containing riboflavin, magnesium and Q10: a randomized, placebo-controlled, double-blind, multicenter trial. J Headache Pain. 2015, 16, 516.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Koenzym Q10

    Koenzym Q10 jest naturalnie występującą substancją w organizmie człowieka. Jest ona ważna dla funkcjonowania mitochondriów, czyli "elektrowni" komórkowych.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Magnez

    Magnez jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mg i liczbie atomowej 12. Magnez jest ważnym składnikiem odżywczym dla organizmu człowieka, wpływa na pracę mięśni i układu nerwowego.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Wrotycz pospolity

    Wrotycz pospolity to roślina zielarska, która ma właściwości przeciwzapalne i uspokajające. Można ją stosować w postaci naparu lub olejku eterycznego.
    Surowce roślinne

Omawiane schorzenia

  • Migrena

    Migrena to choroba neurologiczna, charakteryzująca się nawracającymi, silnymi bólami głowy, często towarzyszącymi nudnościom i światłowstrętowi. Migrena może mieć różne przyczyny, takie jak stres, zmiany hormonalne, nieprawidłowe odżywianie, brak snu czy czynniki genetyczne, i może wpływać na jakość życia pacjenta.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .