Ból zatok, skąd się bierze?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba wiedzieć, jaką funkcję pełnią zatoki. Zatoki są lokalnymi filtrami wdychanego powietrza. Ich zadanie polega na ogrzewaniu, nawilżaniu, oczyszczaniu i przystosowania powietrza do potrzeb organizmu. Ten precyzyjny system filtrów przestaje działać, gdy przeziębienie spowoduje zaczopowanie ujść zatok lub uczulenie doprowadzi do obrzęku wyściełającej je błony śluzowej. Powietrze wtedy zostaje uwięzione w zatokach, jego ciśnienie rośnie, zalega śluz i zaczynają mnożyć się bakterie. Rozwija się zakażenie, powodując ból, a w następstwie zapalenie zatok. Jednak zanim do tego dojdzie, warto zapoznać się, w jaki sposób odetkać zatoki, łagodzić ból i ucisk, a także ułatwić przepływ powietrza.

Jak radzić sobie z bólem zatok?

Wspomagająco przy zapaleniu zatok w ciąży stosować można domowe sposoby leczenia. Metody te znacznie łagodzą przykre objawy. Oto lista rzeczy, które można bezpiecznie stosować w przypadku uporczywego bólu zatok, będąc w ciąży:

• Inhalacje – to najlepsze lekarstwo, które pobudza pracę rzęsek w przewodach nosowych, a zatem gwarantują przepływ śluzu i opróżnianie się zatok. Dodatkową zmniejszają obrzęk błony śluzowej nosa i łagodzą ból zatok w ciąży;
• Nawilżanie pomieszczeń – warto zainstalować przy łóżku nawilżacz powietrza, ponieważ może pomóc w utrzymaniu wilgotności powietrza, łagodząc tym samym dolegliwości. Trzeba tylko pamiętać o myciu urządzenia raz w tygodniu, by nie dopuścić do zagnieżdżenia się w nim grzybów;
• Płukanie nozdrzy – zaleca się codzienne przepłukiwanie nozdrzy, aby wypłukać i oczyścić nos. Należy do tego używać gotowego roztworu fizjologicznego soli kuchennej lub przygotować mieszaninę złożoną z łyżeczki soli kuchennej (0,9% roztwór chlorku sodu) na 2 filiżanki ciepłej wody i szczypty sody oczyszczonej. Roztwór wlewa się do probówki, odchyla głowę do tyłu, zaciska się nozdrze kciukiem i wciąga płyn przez drugie. Następnie trzeba przedmuchać nos i powtórzyć zabieg z drugim nozdrzem;
• Wydmuchiwanie nozdrzy osobno – trzeba pamiętać, by czyszcząc nos, przedmuchiwać każde nozdrze osobno. W ten sposób zapobiega się wytwarzaniu nadmiernego ciśnienia w jamach nosa i gardle. Wzrost ciśnienia może powodować otwarcie ujścia trąbki słuchowej oraz przenikanie bakterii do ujść zatok;
• Dużo płynów – ważne, aby w ciągu dnia wypijać jak najwięcej ilości płynów. Nie ma większego znaczenia czy zimnych, czy ciepłych – każdy z nich rozrzedzi śluz i wspomoże jego wypływanie. Dodatkowo picie płynów nie tylko pomoże z bólem zatok w ciąży, lecz także wpłynie dobroczynnie zarówno na kondycję matki, jak i dziecka;
• Ciepłe okłady – ich stosowanie bywa również pomocne. Wokół nosa (na oczy i kości policzkowe) przykłada się ciepłe okłady – to łatwy sposób na łagodzenie bólu. Czasem ulgę można poczuć już po kilku minutach;
• Masaż – zaleca się też masaż bolących miejsc. Do obu stron nosa należy przyłożyć kciuki i mocno ucisnąć (przez 15-30 sekund). Zabieg powtarza się kilka razy;
• Spanie z uniesioną głową – Pomaga to w odprowadzeniu nadmiaru wydzieliny z zatok i ułatwia oddychanie. Warto używać dodatkowej poduszki, aby głowa była lekko uniesiona w czasie snu;
• Spożywanie naturalnych antybiotyków – chrzan, czosnek, pieprz cayenne polepszają stan zatok oraz samopoczucie. Chrzan przyspiesza wypływ śluzu, ponieważ w jego skład wchodzi substancja działająca obkurczająco na śluzówkę. Czosnek zawiera składnik chemiczny, którego używa się w lekach rozrzedzających wydzielinę. Pieprz Cayenne zawiera kapsaicynę, substancję stymulującą włókna nerwowe i działającą jako naturalny środek poprawiający ukrwienie tkanek.

Jak leczyć ból zatok w ciąży?

Leczenie bólu zatok w ciąży uzależnione jest od postaci i rodzaju choroby. Kobiety ciężarne mają ograniczone możliwości leczenia. Najważniejszym aspektem leczenia bólu zatok w ciąży powinno być bezpieczeństwo dziecka. Na początek warto korzystać z domowych sposobów oraz użyć bezpiecznych preparatów dostępnych bez recepty. Najnowsze standardy leczenia schorzeń nosa i zatok przynosowych u kobiet ciężarnych uwzględniają wykorzystywanie roztworów wody morskiej i 0,9% roztworów soli fizjologicznej. Zastosowanie tych środków oczyszczających błonę śluzową jam nosa może spowodować znaczną poprawę jej funkcjonowania. Zalecane jest stosowanie roztworów wody morskiej nie tylko w alergicznym nieżycie nosa, ale na każdym etapie leczenia stanów zapalnych, bólu, obrzęku błon śluzowych nosa. Środki te są uznawane za bezpieczne w czasie ciąży i powinny być stosowane w pierwszej kolejności przez kobiety ciężarne. Dodatkowo przy bólu zatok w ciąży dozwolony jest także paracetamol, jednak zawsze należy skonsultować się ze specjalistą, zanim sięgniemy po lek czy suplement diety.

Jakie preparaty na ból zatok kupisz bez recepty?

Wiele preparatów dostępnych bez recepty może pomóc w łagodzeniu objawów bólu zatok w ciąży. Do bezpiecznych produktów, które warto rozważyć, należą:

Nebu-Dose isotonic, ampułki

O produkcie

• produkt w postaci ampułek;
• produkt zawierający jałowy roztwór chlorku sodu 0,9 %;
• nie zawiera konserwantów;
• preparat przeznaczony jest do nebulizacji;
• produkt może być stosowany od 1 dnia życia.

Prenalen Katar, spray do nosa

O produkcie

• wyrób medyczny w postaci sprayu;
• produkt zawierający izotoniczny roztwór soli morskiej z dodatkiem kwasu hialuronowego, D-pantenolu i olejków eterycznych;
• działa nawilżająco, oczyszczająco i regenerująco błonę śluzową nosa, rozrzedza wydzielinę, łagodzi podrażnienia i wspomaga oddychanie;
• roztwór izotoniczny w produkcie z soli karnalitowej z morza martwego (odpowiednik 0,9% NaCl);
• produkt przeznaczony dla dzieci od 3. roku życia, kobiet w ciąży i matek karmiących.

Nisita, spray do nosa

 O produkcie

• wyrób medyczny w postaci sprayu;
• produkt zawierający izotoniczny roztwór dwóch rodzajów soli: chlorku sodu i wodorowęglanu sodu;
• nie zawiera konserwantów;
• produkt może być stosowany u niemowląt, dzieci i dorosłych, kobiet w ciąży i matek karmiących.

Paracetamol Biofarm, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 500 mg paracetamolu (Paracetamolum);
• preparat działa przeciwbólowo;
• lek może być stosowany u dzieci powyżej 6 lat i dorosłych, kobiet w ciąży i matek karmiących.

Co zrobić, jeśli ból zatok w ciąży nie ustępuje?

Jeśli ból zatok w ciąży utrzymuje się przez dłuższy czas lub towarzyszą mu inne objawy, takie jak gorączka, silny ból głowy czy ropna wydzielina, może to wskazywać na bakteryjne zapalenie zatok. Stosowanie antybiotyków w ciąży niekiedy jest nieuniknione, ponieważ nieleczone zatoki mogą przyczynić się do wystąpienia poważnych powikłań, w tym prowadzić do zapalenia oskrzeli, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia ucha bądź oczodołu, a nawet do zapalenia nerwu trójdzielnego. Lekarz prowadzący ciążę dobiera takie antybiotyki, które w możliwie najmniejszym zakresie będą oddziaływały na dziecko, a równocześnie definitywnie zwalczą i nie dopuszczą do powikłań wywołanych przez zapalenie zatok. Zazwyczaj są to leki z grupy cefalosporyn i penicylin, a donosowo podaje się pacjentkom glikokortykosteroidy, co przynosi ulgę, jeśli chodzi o obrzęk okolicy nosa i zatok – ich miejscowe podawanie ogranicza niebezpieczny wpływ na dziecko.

Podsumowanie

Ból zatok to powszechna dolegliwość, która może być bardzo uciążliwa dla ciężarnych kobiet. Istnieje jednak wiele domowych sposobów na ból zatok w ciąży, które mogą przynieść ulgę i poprawić samopoczucie. Warto zacząć od naturalnych metod, takich jak inhalacje, ciepłe okłady, płukanie nozdrzy czy nawilżanie powietrza. W każdym przypadku warto odwiedzić lekarza rodzinnego lub lekarza prowadzącego ciążę, który zbada, czy nie rozwija się infekcja bakteryjna i zaleci bezpieczny spray do nosa. W przypadku bakteryjnego zapalenia zatok, leczenie może wymagać antybiotyków, jednak zawsze powinno być dostosowane do bezpieczeństwa matki i dziecka.