Czy sertralina jest bardziej skuteczna niż citalopram?

Jak działa sertralina, a jak citalopram?

Mechanizm działania citalopramu opiera się wyłącznie na blokowaniu transportera serotoniny, co daje blokowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, a to z kolei przekłada na działanie serotoninergiczne. Działanie sertraliny na lęk jest wielostronne. Z jednej strony wywiera ona bezpośrednie działanie przeciwlękowe, a ponadto jako lek z grupy SSRI powoduje wystąpienie efektu „dystansu emocjonalnego” do lęku i stresorów związanych z jego pojawianiem się. Sertralina wykazuje ponadto istotne powinowactwo do transportera noradrenaliny oraz do receptora muskarynowego [1].

Jakie są wskazania do stosowania sertraliny i citalopramu?

Leków tych używa się w następujących wskazaniach [2]:

• leczenie dużych zaburzeń depresyjnych;
• leczenie zaburzeń lękowych z napadami lęku z agorafobią lub bez agorafobii (agorafobia to zaburzenie nerwicowe, objawiające się niczym nieuzasadnionym, chorobliwym lękiem przed otwartą przestrzenią, tłumem czy nieznanymi miejscami);
• zespół stresu pourazowego;
• zespół lęku społecznego.

Należy pamiętać, że sertralina jest często lekiem pierwszego wyboru w terapii zaburzeń lękowych także u osób młodych, nieobciążonych żadnymi dodatkowymi schorzeniami. Często stosuje się ją jako lek pierwszego wyboru u kobiet z zaburzeniami lękowymi.

Jakie dawki sertraliny i citalopramu stosowane są w leczeniu?

• sertralina [2]: Jeśli efekt działania sertraliny w dawce 50 mg jest wystarczający po okresie 3–4 tygodni stosowania, należy kontynuować leczenie w tej dawce. Jeśli efekt jest niepełny (jest poprawa, ale niecałkowita), można zaproponować zwiększenie dawki do 100 mg. W przypadku nasilenia objawów mimo przyjmowania dawki 50mg lub 100 mg (na przykład w okresie kumulacji stresorów w życiu osoby leczonej i narastania objawów lękowych) można zaproponować zwiększenie dawki sertraliny do 150 mg. Należy wtedy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje z innymi lekami, jeśli osoba leczona je przyjmuje
• citalopram [3]: początkowa dawka (w zależności od diagnozy) wynosi 10mg lub 20mg, natomiast maksymalne dawki dobowe wynoszą 40 mg na dobę u osób dorosłych i 20 mg na dobę u osób w wieku powyżej 65 lat i (lub) z niewydolnością wątroby.

Jakie są skutki uboczne sertraliny i citalopramu?

W przypadku citalopramu należy pamiętać o zależnym od dawki ryzyku wydłużenia odstępu QTc, które może nakładać się z podobnym działaniem niepożądanym charakterystycznym dla innych leków. W takiej sytuacji dojdzie do opisywanego w literaturze “sumowania działań niepożądanych”. Poza tym do często występujących działań niepożądanych należą sertraliny i citalopramu należą [2, 3]:

• nudności, bóle głowy;
• zatkanie nosa;
• zmniejszenie apetytu;
• lęk, niepokój, nietypowe sny, problemy ze snem, nadmierna senność, zawroty głowy, drgawki, wrażenie pieczenia skóry;
• suchość w jamie ustnej;
• bóle zębów i dziąseł (to działanie niepożądane charakterystyczne dla sertraliny);
• nadmierne pocenie się;
• bóle mięśni i stawów;
• problemy sfery seksualnej (opóźniony wytrysk, zaburzenia erekcji, zmniejszony popęd płciowy, problemy z osiągnięciem orgazmu u kobiet);
• zwiększone odczuwanie bólu u pacjentów z bólem.

Czy sertralinę i citalopram można łączyć z alkoholem?

Nie – podczas leczenia tymi lekami nie można spożywać alkoholu.

Czy sertralina i citalopram mogą być stosowane przez kobiety w ciąży i kobiety karmiące piersią?

Sertralina i citalopram dopuszczone są do stosowania w okresie ciąży i w okresie karmienia piersią (klasa L2 wg klasyfikacji prof. Hale’a), ale tylko wtedy kiedy jest to bezwzględnie konieczne, a korzyści z tego wynikające jednoznacznie przeważają nad ryzykiem dla płodu / dziecka. Ważną informacją jest to, że w okresie ciąży należy unikać nagłego odstawiania leków z grupy SSRI. 

Dotychczas wykazano, że sertralina może przenikać do mleka mamy, niemniej ilości te są niewielkie lub niewykrywalne, co potwierdziły liczne badania i co pośrednio świadczy o bezpieczeństwie stosowania sertraliny w okresie karmienia piersią. Warto zaznaczyć, że sertralina po wchłonięciu z przewodu pokarmowego łączy się w znacznym stopniu z białkami osocza mamy (98%) – a im wyższy stopień wiązania się z białkami osocza tym mniejsze prawdopodobieństwo przenikania do mleka mamy.  Dodatkowo, wskaźnik M/O (mleko/osocze) wynosi 0,89 i świadczy o zmniejszonej tendencji do przenikania tej substancji do mleka mamy [2, 3].

Jakie są leki zawierające sertralinę i citalopram?

Sertralina dostępna jest w postaci tabletek powlekanych: ApoSerta, Asentra, Asertin, Sertralina KRKA, Setaloft, Zoloft, Zotral. Citalopram dostępny jest w postaci tabletek powlekanych: Aurex, Cipramil, Citabax, Cital, Citronil. 

Podsumowanie

Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny należy dobrać do profilu objawów depresji. Każdy lek z grupy SSRI charakteryzuje się innym działaniem klinicznym. Dlatego nie jest prawdą, że można stosować którykolwiek z nich. Trzeba spojrzeć na charakterystykę kliniczną leku i dobrać go do danego pacjenta. Terapia musi być terapią zindywidualizowaną – dobraną bezpośrednio do danego pacjenta i jego schorzenia.