Jak metan wpływa na pracę jelit u dzieci?

Naukowcy odkryli, że podwyższony poziom metanu (CH₄) produkowanego przez mikroby jelitowe znacząco spowalnia perystaltykę jelit u dzieci z zaparciami funkcjonalnymi²³. Metan wytwarzają archeony metanogenne – mikroorganizmy zasiedlające jelita, które wykorzystują wodór i dwutlenek węgla². U dzieci z zaparciami wykrywa się zwiększoną aktywność tych archeonów, co wydłuża czas tranzytu jelitowego⁶.

Badania kliniczne potwierdzają ten mechanizm: dzieci z dodatnim wynikiem testu oddechowego na metan (≥10 ppm) wykazują medianę czasu tranzytu jelitowego 80,5 godziny wobec 61 godzin u dzieci bez nadmiaru metanu⁶. Analiza obejmująca 1277 uczestników wykazała, że obecność metanu zwiększa ponad trzykrotnie prawdopodobieństwo wystąpienia zaparć³. Metan działa bezpośrednio na mięśnie gładkie jelit, hamując ich kurczliwość³.

Czy nowe terapie mogą złagodzić zaparcia poprzez obniżenie poziomu metanu?

Współczesne badania wykazują, że interwencje ukierunkowane na zmniejszenie produkcji metanu przynoszą wymierną poprawę⁴. Rifaksymina – antybiotyk selektywnie hamujący archeony metanogenne – znormalizowała czas tranzytu jelitowego u 66,7% dzieci z dodatnim wynikiem na metan, podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano poprawy⁴. Częstość wypróżnień wzrosła z 3 do 7 razy tygodniowo, a poziom metanu zmniejszył się o 60,6%⁴.

Bezpieczniejszą alternatywą długoterminową są probiotyki – szczepy bakterii jelitowych hamujące metabolizm metanu⁵. Suplementacja Bifidobacterium animalis subsp. lactis XLTG11 przez 4 tygodnie istotnie zwiększyła częstość wypróżnień u dzieci w wieku 0–6 lat oraz poprawiła konsystencję stolca, bez działań niepożądanych⁴. Modyfikacje diety – dieta niskofodmapowa ograniczająca substraty dla mikroorganizmów produkujących metan oraz suplementacja błonnikiem z otrębów pszennych – zwiększają częstość wypróżnień z 2,2 do 5 razy tygodniowo⁴⁵.

Co daje nadzieję dzieciom z przewlekłymi zaparciami?

Odkrycie roli metanu w zaparciach funkcjonalnych u dzieci stanowi przełom w zrozumieniu tego schorzenia⁶. Tradycyjne środki przeczyszczające zawodzą u 40% dzieci, a nawroty przekraczają 50%, ponieważ nie adresują dysregulacji mikrobiomu i nadprodukcji metanu¹. Nowe strategie – od rifaksyminy przez probiotyki po personalizowane modyfikacje diety – wykazują obiecujące rezultaty w normalizacji tranzytu jelitowego⁴⁵. Przyszłe badania powinny określić, które dzieci odniosą największą korzyść z terapii celujących w metan⁷.

Pytania i odpowiedzi