Tendinopatia objawy: ból, sztywność i ograniczenia funkcjonalne

Tendinopatia to schorzenie dotykające ścięgien, które może powodować znaczne dolegliwości i ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu. Rozpoznanie charakterystycznych objawów jest kluczowe dla wczesnego podjęcia odpowiedniego leczenia i zapobiegania powikłaniom1.

Główne objawy tendinopatii

Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem tendinopatii jest ból w okolicy dotkniętego ścięgna. Ten ból ma specyficzne cechy, które odróżniają go od innych rodzajów dolegliwości mięśniowo-szkieletowych. Pacjenci najczęściej opisują go jako „tępy, naciągający ból”, który lokalizuje się w miejscu przyczepu ścięgna do kości23.

Charakterystyczną cechą bólu w tendinopatii jest jego nasilanie się podczas ruchu i aktywności fizycznej. Ból może być początkowo nieznaczny, ale stopniowo narasta wraz ze zwiększaniem obciążenia ścięgna. W zaawansowanych przypadkach może występować nawet w spoczynku, szczególnie w nocy45.

Ważne: Ból w tendinopatii ma charakterystyczny wzór – jest najsilniejszy na początku aktywności, może zmniejszyć się podczas „rozgrzewki”, ale powraca po zakończeniu wysiłku. Ten „fenomen rozgrzewania” jest typowy dla problemów ze ścięgnami i pomaga w różnicowaniu z innymi schorzeniami.

Sztywność i ograniczenie ruchu

Sztywność poranna to kolejny charakterystyczny objaw tendinopatii. Pacjenci często zgłaszają, że po przebudzeniu lub długotrwałym odpoczynku odczuwają znaczną sztywność w okolicy dotkniętego ścięgna. Ta sztywność zwykle zmniejsza się po kilku minutach ruchu, ale może powracać po okresach bezczynności67.

Tendinopatia często prowadzi do ograniczenia zakresu ruchu w dotkniętym stawie. Pacjenci mogą mieć trudności z pełnym wyprostowaniem lub zgięciem kończyny, co wynika zarówno z bólu, jak i z rzeczywistych zmian strukturalnych w ścięgnie. To ograniczenie może znacząco wpływać na codzienne czynności89.

Objawy towarzyszące

Oprócz głównych objawów, tendinopatia może manifestować się szeregiem objawów towarzyszących. Do najczęstszych należą:

  • Obrzęk – może być widoczny gołym okiem lub wyczuwalny podczas badania palpacyjnego
  • Uczucie ciepła w okolicy dotkniętego ścięgna
  • Tkliwość przy dotykaniu lub ucisku
  • Zaczerwienienie skóry nad ścięgnem (głównie w ostrych przypadkach)
  • Osłabienie siły mięśniowej w grupie mięśniowej połączonej z dotkniętym ścięgnem

Niektórzy pacjenci zgłaszają również charakterystyczne dźwięki, takie jak trzeszczenie, chrzęst czy „zgrzytanie” podczas ruchu ścięgna. Ten objaw, zwany krepitacją, może wskazywać na zaawansowane zmiany w strukturze ścięgna1011.

Różne stopnie nasilenia objawów

Objawy tendinopatii mogą mieć różne nasilenie w zależności od stadium schorzenia. W wczesnym stadium reaktywnym ból występuje głównie pod koniec aktywności i może ustępować po odpoczynku. Ścięgno może być nieco pogrubione i wrażliwe na dotyk12.

W stadium zaburzeń naprawczych ból staje się bardziej uporczywy i może pojawiać się wcześniej podczas aktywności. Ścięgno wykazuje większe pogrubienie, a objawy są bardziej dokuczliwe12.

Uwaga: W najbardziej zaawansowanym stadium degeneracyjnym ból jest stały i znacznie ogranicza codzienne funkcjonowanie. W tym stadium istnieje wysokie ryzyko pęknięcia ścięgna, dlatego konieczna jest pilna interwencja medyczna.

Lokalizacja objawów w zależności od typu tendinopatii

Objawy tendinopatii różnią się w zależności od lokalizacji dotkniętego ścięgna. Tendinopatia ścięgna Achillesa objawia się bólem w tylnej części pięty, który nasila się podczas chodzenia, biegania lub wchodzenia po schodach. Pacjenci często zgłaszają sztywność poranną i trudności z pierwszymi krokami po przebudzeniu1314.

W przypadku tendinopatii barku ból lokalizuje się w przedniej części stawu barkowego i nasila się podczas podnoszenia ręki nad głowę, sięgania do tyłu czy leżenia na dotkniętej stronie. Często towarzyszy mu osłabienie i ograniczenie zakresu ruchu1516.

Tendinopatia łokcia („łokieć tenisisty” lub „łokieć golfisty”) charakteryzuje się bólem po zewnętrznej lub wewnętrznej stronie łokcia, który nasila się podczas ściskania przedmiotów czy wykonywania ruchów nadgarstka17.

Kiedy należy skonsultować się z lekarzem

Wczesne rozpoznanie i leczenie tendinopatii są kluczowe dla uniknięcia powikłań. Pilna konsultacja lekarska jest wskazana w przypadku:

  • Nagłego, intensywnego bólu połączonego z „trzaśnięciem” czy „pęknięciem” – może to wskazywać na pęknięcie ścięgna
  • Całkowitej niemożności poruszania dotkniętą kończyną
  • Objawów utrzymujących się ponad 2-3 tygodnie pomimo odpoczynku
  • Nasilających się objawów mimo zastosowania podstawowych metod leczenia
  • Pojawienia się gorączki lub innych objawów ogólnoustrojowych

Pamiętać należy, że nieleczona tendinopatia może prowadzić do poważnych powikłań, włączając w to przewlekły ból, trwałe ograniczenie funkcji oraz pęknięcie ścięgna wymagające leczenia chirurgicznego818.

Prognoza i czas trwania objawów

Czas trwania objawów tendinopatii jest zróżnicowany i zależy od wielu czynników, w tym od stadium schorzenia, lokalizacji, wieku pacjenta oraz szybkości podjęcia leczenia. Ostre przypadki tendinopatii mogą ustąpić w ciągu kilku dni do kilku tygodni przy odpowiednim leczeniu1.

Przewlekłe przypadki wymagają znacznie dłuższego leczenia – od 6 tygodni do 6 miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet dłużej. Kluczowe jest cierpliwe przestrzeganie zaleceń terapeutycznych i unikanie przedwczesnego powrotu do pełnej aktywności519.

Większość pacjentów z tendinopatią odzyskuje pełną sprawność przy odpowiednim leczeniu zachowawczym. Jednak sukces terapii w dużej mierze zależy od wczesnego rozpoznania objawów i konsekwentnego przestrzegania zaleceń medycznych dotyczących odpoczynku, rehabilitacji i stopniowego powrotu do aktywności.

Pytania i odpowiedzi

Jak rozpoznać tendinopatię w początkowym stadium?

Wczesna tendinopatia objawia się bólem podczas aktywności, który ustępuje po odpoczynku, sztywnością poranną oraz tkliwością przy dotykaniu ścięgna. Ból jest najsilniejszy na początku ruchu, może zmniejszyć się podczas „rozgrzewki”, ale powraca po wysiłku.

Czy ból w tendinopatii zawsze nasila się podczas ruchu?

Tak, ból nasilający się podczas aktywności jest charakterystyczną cechą tendinopatii. W zaawansowanych przypadkach ból może występować również w spoczynku, szczególnie w nocy, ale zawsze pogarsza się podczas obciążania dotkniętego ścięgna.

Jakie są objawy tendinopatii ścięgna Achillesa?

Tendinopatia ścięgna Achillesa objawia się bólem w tylnej części pięty, sztywnością poranną, trudnościami z pierwszymi krokami po przebudzeniu oraz bólem nasilającym się podczas chodzenia, biegania czy wchodzenia po schodach.

Kiedy należy pilnie skonsultować się z lekarzem przy objawach tendinopatii?

Pilna konsultacja jest wskazana przy nagłym, intensywnym bólu połączonym z „trzaśnięciem”, całkowitej niemożności poruszania kończyną, objawach utrzymujących się ponad 2-3 tygodnie mimo odpoczynku lub nasilających się pomimo leczenia.

Jak długo mogą utrzymywać się objawy tendinopatii?

Ostre przypadki mogą ustąpić w ciągu kilku dni do tygodni, natomiast przewlekłe przypadki wymagają leczenia od 6 tygodni do 6 miesięcy, a czasem nawet dłużej. Czas leczenia zależy od stadium schorzenia i konsekwentności w przestrzeganiu zaleceń.