Epidemiologia tendinopatii – częstość występowania i statystyki

Tendinopatia reprezentuje jeden z najczęstszych problemów ortopedycznych współczesnego świata, stanowiąc znaczące obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej na całym globie¹. Schorzenia ścięgniste stanowią ponad 30% wszystkich konsultacji dotyczących układu mięśniowo-szkieletowego, co czyni je jednym z najczęściej diagnozowanych problemów w praktyce ortopedycznej¹. Rocznie na świecie przeprowadza się ponad 30 milionów zabiegów związanych ze ścięgnami, co wiąże się z istotnymi konsekwencjami społeczno-ekonomicznymi w postaci utraconych godzin pracy i wydatków ekonomicznych¹.

Częstość występowania w populacji ogólnej

W populacji ogólnej częstość występowania tendinopatii jest stosunkowo niska, wynosząc około 0,1%². Badania holenderskiej populacji ogólnej wykazały, że częstość występowania tendinopatii kończyny dolnej wynosi 11,83 przypadków na 1000 osób rocznie, z zachorowalnością na poziomie 10,52 przypadków na 1000 osób rocznie³. Te dane pokazują, że tendinopatia stanowi częsty i uciążliwy problem zdrowotny, który zasługuje na większą uwagę w badaniach nad układem ruchu³.

Tendinopatia najczęściej dotyka osoby w średnim wieku, szczególnie w grupie wiekowej 30-60 lat⁴⁵. Częstość występowania wzrasta z wiekiem i jest wyższa u kobiet w porównaniu z mężczyznami⁴. Osoby w średnim wieku są najbardziej podatne na rozwój tendinopatii⁶, podczas gdy dzieci są mniej narażone na to schorzenie, ponieważ ich płytki wzrostowe i miejsca przyczepu ścięgien są bardziej podatne na urazy niż same ścięgna, które są bardziej elastyczne i wytrzymałe⁷.

Epidemiologia wśród sportowców

Wśród populacji sportowej tendinopatia występuje znacznie częściej niż w populacji ogólnej. Ogólna częstość występowania tendinopatii wśród sportowców wynosi 18,3%, co stanowi dramatyczną różnicę w porównaniu z 0,1% w populacji ogólnej². Wśród sportowców męskich częstość występowania jest wyższa i wynosi 17%, podczas gdy u kobiet sportowczyń 11,2%².

Około 50% urazów sportowych związanych z przeciążeniem dotyczy ścięgien, co podkreśla znaczenie tego problemu w medycynie sportowej¹. Aktywność fizyczna powoduje znaczne obciążenie i siły działające na ścięgnistą część jednostki mięśniowo-ścięgnistej, zwiększając ryzyko urazu ścięgna¹. Urazy ścięgien stanowią około 50% wszystkich urazów sportowych⁸.

Różnice związane z wiekiem i płcią

Wiek ma istotny wpływ na epidemiologię tendinopatii. Wśród sportowców poniżej 18 roku życia częstość występowania wynosi 10,1%, podczas gdy u sportowców powyżej 18 roku życia wzrasta do 21,3%⁹¹⁰. Oznacza to, że starsi sportowcy mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko rozwoju tendinopatii w porównaniu z młodszymi zawodnikami.

Płeć wpływa na częstość występowania określonych rodzajów tendinopatii, prawdopodobnie ze względu na czynniki biomechaniczne¹¹. Na przykład, tendinopatia rzepki jest pięć razy częstsza u mężczyzn niż u kobiet uprawiających sporty skoczne, podczas gdy tendinopatia stożka rotatorów i nadkłykcia bocznego występuje z podobną częstością u obu płci¹¹¹².

Specyficzne rodzaje tendinopatii

Różne rodzaje tendinopatii charakteryzują się odmienną epidemiologią Zobacz więcej: Epidemiologia poszczególnych rodzajów tendinopatii. Tendinopatia ścięgna Achillesa dotyka około 30% wszystkich biegaczy, z roczną zachorowalnością wynoszącą 79%¹. W populacji ogólnej częstość występowania tendinopatii rzepki wynosi 1,1-1,6 przypadków na 1000 osób rocznie, z zachorowalnością 0,5-1,6 przypadków na 1000 osób rocznie¹³.

Nadkłykiec boczny (łokieć tenisisty) ma roczną zachorowalność 47 przypadków na 1000 osób w praktyce lekarza rodzinnego¹⁴. Częstość występowania w populacji ogólnej wynosi 1-3%, a wśród pracowników fizycznych 7%¹⁴. Tendinopatia stożka rotatorów występuje z częstością 0,3-5,5% i roczną częstością występowania 0,5-7,4%¹⁵.

Czynniki ryzyka zawodowego i środowiskowego

Narażenie zawodowe, szczególnie charakteryzujące się bardzo powtarzalnymi ruchami i słabą ergonomią miejsca pracy, może predysponować do ryzyka tendinopatii¹⁶. Obserwowano częstość występowania na poziomie 3%, ale odnotowywano również wskaźniki sięgające 18% i 41% odpowiednio u chirurgów kręgosłupa i górników węglowych¹⁷.

Środowiska zawodowe obejmujące działania wymagające dużej siły i/lub powtarzalności, takie jak pracownicy przemysłu spożywczego, pracownicy budowlani i pakowacze linii montażowej, zwiększają ryzyko rozwoju tendinopatii¹⁸. Te dane pokazują, że tendinopatia nie jest problemem ograniczonym tylko do sportowców, ale dotyczy również szerokiej populacji pracowników wykonujących powtarzalne czynności zawodowe.

Trendy epidemiologiczne i prognozy

Częstość występowania tendinopatii wykazuje tendencję wzrostową w ostatnich latach Zobacz więcej: Trendy epidemiologiczne i prognozy rozwoju tendinopatii. Powszechnymi wyjaśnieniami tego zjawiska są starzenie się społeczeństwa i ogólny wzrost popularności sportów ekstremalnych i przeciążeniowych¹⁹. Według analiz DelveInsight, zachorowalność na tendinopatię w Stanach Zjednoczonych wykazuje tendencję wzrostową, z szacunkami wskazującymi na około 12 milionów przypadków zachorowań w 2022 roku¹⁹.

Prognozy epidemiologiczne wskazują na dalszy wzrost liczby przypadków tendinopatii w nadchodzących latach. W 2023 roku w Stanach Zjednoczonych odnotowano ponad 12 milionów przypadków, przy czym liczba przypadków leczonych szacowana była na 6 milionów, z oczekiwaniami wzrostu w okresie prognozy²⁰. Te dane podkreślają rosnące znaczenie tendinopatii jako problemu zdrowia publicznego i konieczność rozwoju skutecznych strategii prewencyjnych i terapeutycznych.