Rak języka - epidemiologia, częstość występowania i zmiany demograficzne

Rak języka stanowi jeden z najczęstszych nowotworów w obrębie głowy i szyi, reprezentując istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie1. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że w 2025 roku zostanie zdiagnozowanych około 20 040 nowych przypadków raka języka, co stanowi 1% wszystkich nowych przypadków nowotworów w tym kraju2. Częstość występowania nowych przypadków wynosi 3,7 na 100 000 mężczyzn i kobiet rocznie2.

Zmieniające się trendy demograficzne

Tradycyjnie rak języka był chorobą dotykającą głównie mężczyzn po 50. roku życia z historią palenia tytoniu i/lub spożywania alkoholu1. Jednak ostatnie dekady przyniosły znaczące zmiany w profilu epidemiologicznym tego nowotworu. Badania wskazują na niepokojący wzrost zachorowań wśród młodszych pacjentów oraz kobiet, co stanowi odstępstwo od klasycznego wzorca występowania3.

Ważne: Globalne trendy epidemiologiczne w zakresie raka języka przesunęły się w kierunku większej liczby zachorowań w młodszych grupach wiekowych oraz wśród kobiet, co wymaga rewizji tradycyjnych strategii profilaktycznych i diagnostycznych.

Wzrost zachorowań wśród młodszych osób został dobrze udokumentowany w kilku badaniach4. Analiza danych wykazała, że grupy wiekowe 20-39 lat oraz powyżej 60 lat wykazały znaczący wzrost przypadków raka języka w okresie 2014-2021 w porównaniu z latami 2006-20135. Ten trend jest szczególnie widoczny wśród osób nienarażonych na tradycyjne czynniki ryzyka, takie jak palenie tytoniu6.

Rozkład geograficzny i różnice regionalne

Częstość występowania raka języka wykazuje znaczące różnice geograficzne. Na poziomie globalnym największa liczba przypadków została odnotowana w Azji, która odpowiada za około 65,8% wszystkich przypadków nowotworów jamy ustnej w 2020 roku, w tym raka języka7. Europa stanowi 17,3% przypadków, Ameryka Północna 7,3%, Karaiby 4,7%, a Afryka 3,8%7.

W kontekście europejskim najwyższe wskaźniki zachorowań na nowotwory jamy ustnej i gardła odnotowano w Danii (13,0 na 100 000), następnie na Litwie (9,9) i w Wielkiej Brytanii (9,8)8. Węgry charakteryzują się najwyższymi wskaźnikami zachorowań w obu płciach oraz najwyższymi wskaźnikami śmiertelności w Europie8. Zobacz więcej: Globalne trendy zachorowań na raka języka - analiza regionalna

Charakterystyka płciowa i wiekowa

Rak języka wykazuje tradycyjną przewagę wśród mężczyzn, występując ponad dwukrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet9. Ogólne ryzyko rozwoju nowotworów jamy ustnej i gardła przez całe życie wynosi około 1 na 59 dla mężczyzn i 1 na 139 dla kobiet9. Jednak obserwowane zmiany demograficzne wskazują na rosnący odsetek zachorowań wśród kobiet, co może być związane z nowymi czynnikami ryzyka10.

Wiek pozostaje istotnym czynnikiem ryzyka, przy czym ponad 95% przypadków nowotworów jamy ustnej występuje u osób powyżej 40. roku życia, a mediana wieku w momencie diagnozy wynosi 63 lata11. Niemniej jednak, dane SEER wykazują znaczący wzrost zachorowań na raka języka wśród młodych mężczyzn od 1973 roku11. Zobacz więcej: Rosnące zachorowania na raka języka u młodych osób - nowe trendy

Uwaga: Najszybciej rosnącym segmentem populacji chorych na raka języka są niepalący w wieku poniżej 50 lat, co wskazuje na zmianę paradygmatu w przyczynach choroby i lokalizacjach, w których najczęściej występuje.

Trendy czasowe i prognozy

Analiza trendów czasowych wskazuje na rosnące wskaźniki zachorowań na raka języka. Od połowy lat 2000. wskaźniki zachorowań rosną średnio o 1% rocznie, głównie z powodu wzrostu nowotworów związanych z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)9. Wykorzystując modele statystyczne, wskaźniki zachorowań na raka języka skorygowane o wiek rosną średnio o 2,1% rocznie w okresie 2013-20222.

Również wskaźniki śmiertelności wykazują tendencję wzrostową. Wskaźnik zgonów z powodu raka języka wynosi 0,7 na 100 000 mężczyzn i kobiet rocznie, przy czym skorygowane o wiek wskaźniki śmiertelności rosną średnio o 1,5% rocznie w okresie 2014-20232. Ten wzrost śmiertelności odzwierciedla rosnącą zachorowalność oraz statyczne wskaźniki przeżycia12.

Znaczenie zdrowia publicznego

Rak języka stanowi istotne wyzwanie dla systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Szacuje się, że w 2025 roku około 3270 osób umrze z powodu raka języka w Stanach Zjednoczonych2. Wskaźnik śmiertelności z powodu raka jamy ustnej jest wyższy niż w przypadku wielu innych nowotworów, o których często słyszymy, takich jak rak szyjki macicy, chłoniak Hodgkina czy rak jąder13.

Zmieniające się trendy epidemiologiczne wymagają adaptacji strategii profilaktycznych i diagnostycznych. Rosnąca liczba przypadków wśród młodszych osób i kobiet bez tradycyjnych czynników ryzyka wskazuje na potrzebę szerszego podejścia do wczesnego wykrywania i prewencji. Konieczne są dalsze badania wieloinstytucjonalne w celu wyjaśnienia tych zmian i określenia możliwych czynników ryzyka, aby można było podjąć odpowiednie działania naprawcze3.

Pytania i odpowiedzi

Ile osób zachoruje na raka języka w 2025 roku?

Szacuje się, że w 2025 roku w Stanach Zjednoczonych zostanie zdiagnozowanych około 20 040 nowych przypadków raka języka, co stanowi 1% wszystkich nowych przypadków nowotworów.

Czy rak języka częściej dotyka mężczyzn czy kobiety?

Rak języka tradycyjnie częściej dotyka mężczyzn - występuje ponad dwukrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Jednak obserwuje się rosnący trend zachorowań wśród kobiet.

W jakim wieku najczęściej występuje rak języka?

Ponad 95% przypadków raka języka występuje u osób powyżej 40. roku życia, a mediana wieku w momencie diagnozy wynosi 63 lata. Jednak obserwuje się niepokojący wzrost zachorowań wśród młodszych osób.

Czy zachorowalność na raka języka rośnie?

Tak, wskaźniki zachorowań na raka języka rosną średnio o 2,1% rocznie w okresie 2013-2022, głównie z powodu wzrostu przypadków związanych z zakażeniem wirusem HPV.

Które regiony świata mają najwyższą zachorowalność na raka języka?

Azja odpowiada za około 65,8% wszystkich przypadków nowotworów jamy ustnej w 2020 roku. W Europie najwyższe wskaźniki odnotowano w Danii, na Litwie i w Wielkiej Brytanii.

REKLAMA