Przepuklina przełykowa to stan, w którym górna część żołądka przemieszcza się przez otwór w przeponie do klatki piersiowej1. Objawy tego schorzenia mogą być bardzo różnorodne – od całkowitego braku symptomów po znaczące dolegliwości wpływające na jakość życia pacjenta.
Bezobjawowy przebieg przepukliny przełykowej
Większość małych przepuklin przełykowych nie powoduje żadnych objawów12. Wiele osób może nigdy nie dowiedzieć się o swojej chorobie, chyba że zostanie ona przypadkowo wykryta podczas badań przeprowadzanych z innych powodów3. Szacuje się, że między 55-60% osób powyżej 50. roku życia ma przepuklinę przełykową, ale tylko 9% doświadcza objawów4.
Brak objawów nie oznacza jednak, że przepuklina nie może się pogorszyć z czasem. Przepukliny przełykowe mają tendencję do stopniowego powiększania się przez lata, co może prowadzić do pojawienia się symptomów w przyszłości5.
Najczęstsze objawy przepukliny przełykowej
Gdy przepuklina przełykowa powoduje objawy, najczęściej są one związane z przewlekłym refluksem żołądkowo-przełykowym2. Główne symptomy obejmują zgagę – palące uczucie w klatce piersiowej, szczególnie po posiłkach2. Pacjenci często doświadczają również refluksu, czyli cofania się treści żołądkowej do przełyku1.
Charakterystycznym objawem jest również regurgitacja – cofanie się pokarmu lub płynów do jamy ustnej12. Pacjenci mogą odczuwać kwaśny lub gorzki smak w ustach, szczególnie w nocy2. Często występują także trudności w połykaniu lub uczucie kuli w gardle podczas połykania2.
Inne powszechne objawy to niestrawność z uczuciem pełności po zjedzeniu niewielkiej ilości pokarmu2, częste odbijanie i czkawka1, oraz ból gardła i chrypka spowodowane podrażnieniem przez kwas żołądkowy2.
Objawy związane z większymi przepuklinami
Większe przepukliny przełykowe mogą powodować bardziej nasilone i różnorodne objawy6. Szczególnie przepukliny okołoprzełykowe mogą prowadzić do objawów mechanicznych, takich jak ból w nadbrzuszu i klatce piersiowej, trudności w połykaniu (szczególnie pokarmów stałych) oraz uczucie pełności po zjedzeniu małej ilości pokarmu78.
Duszność może występować, gdy przepuklina uciska na płuca lub wpływa na pracę przepony910. Niektórzy pacjenci doświadczają nudności spowodowanych uciskiem na żołądek lub przelewaniem się kwasu9. Może również wystąpić ból lub uczucie ucisku w górnej części brzucha lub dolnej części klatki piersiowej9.
W przypadku bardzo dużych przepuklin może dojść do powikłań wymagających natychmiastowej interwencji chirurgicznej, takich jak skręcenie żołądka (wolewulus) czy niedokrwienie z powodu odcięcia dopływu krwi7.
Objawy pozażołądkowe i nietypowe
Przepuklina przełykowa może powodować również objawy pozażołądkowe, które często są mylone z innymi schorzeniami11. Do nietypowych objawów refluksu związanych z przepukliną przełykową należą przewlekły kaszel, zapalenie krtani, astma oskrzelowa i erozje szkliwa zębowego11.
Gdy przepuklina powiększa się i coraz większa część żołądka przemieszcza się do klatki piersiowej, częściej pojawiają się objawy pozażołądkowe12. Typowe objawy płucne obejmują duszność, duszność wysiłkową i niedodmę płuc w wyniku ucisku na płuca12. Ucisk na lewy przedsionek serca może wyjaśniać wyższą częstość występowania migotania przedsionków u pacjentów z przepukliną przełykową12.
Objawy wymagające pilnej pomocy medycznej
Niektóre objawy przepukliny przełykowej wymagają natychmiastowej pomocy medycznej7. Szczególnie niepokojące są: silny ból w klatce piersiowej lub brzuchu, wymiotowanie krwią lub oddawanie czarnych stolców, co może wskazywać na krwawienie z przewodu pokarmowego110.
Inne objawy alarmowe to: niemożność połknięcia pokarmów stałych lub płynów, uporczywe wymioty, wysoka gorączka oraz szybkie tętno1314. Te symptomy mogą wskazywać na uwięźnięcie przepukliny (inkarceracją) lub jej uduszenie (strangulację), co stanowi zagrożenie życia i wymaga pilnej interwencji chirurgicznej15.
Kiedy skonsultować się z lekarzem
Wizyta u lekarza jest wskazana, gdy objawy przepukliny przełykowej utrzymują się przez więcej niż 3 tygodnie, są bardzo nasilone lub pogorszają się1617. Niepokojące są również: niezamierzona utrata masy ciała, trudności w połykaniu, częste wymioty oraz ból w górnej części brzucha1617.
Pacjenci powinni również zgłosić się do lekarza, gdy leki dostępne bez recepty nie kontrolują objawów, lub gdy objawy znacząco wpływają na jakość życia18. Wczesna diagnoza i leczenie mogą pomóc w kontrolowaniu objawów i zapobieganiu powikłaniom Zobacz więcej: Refluks żołądkowo-przełykowy w przepuklinie przełykowej.
Wpływ objawów na jakość życia
Objawy przepukliny przełykowej mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Zgaga i refluks często nasilają się w nocy, co może zakłócać sen19. Objawy zazwyczaj pogarszają się po posiłkach, podczas schylania się lub leżenia20.
Pacjenci często muszą modyfikować swoje nawyki żywieniowe, unikając określonych produktów spożywczych, które nasilają objawy. Może to prowadzić do ograniczeń w życiu społecznym i zawodowym. Przewlekły ból i dyskomfort mogą również wpływać na nastrój i ogólne samopoczucie pacjenta, dlatego ważne jest odpowiednie leczenie objawów Zobacz więcej: Objawy mechaniczne przepukliny przełykowej - ucisk i niedrożność.


















