Mięsak Ewinga to agresywny nowotwór kości i tkanek miękkich, który najczęściej dotyka dzieci, młodzieży i młodych dorosłych1. Ze względu na złożoność tego schorzenia i intensywność wymaganego leczenia, opieka nad pacjentami wymaga kompleksowego, wielodyscyplinarnego podejścia, które wykracza daleko poza standardową terapię onkologiczną2.
Wielodyscyplinarny zespół opieki
Skuteczna opieka nad pacjentami z mięsakiem Ewinga wymaga współpracy zespołu różnych specjalistów3. Zespół ten obejmuje ortopedów onkologicznych, pediatrów onkologów, radioterapeutów, patologów, radiologów, specjalistów rehabilitacji, pielęgniarki onkologiczne, pracowników socjalnych oraz psychologów4. Każdy członek zespołu wnosi swoje unikalne umiejętności i doświadczenie, co pozwala na zapewnienie kompleksowej opieki dostosowanej do indywidualnych potrzeb pacjenta5.
Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w koordynacji opieki, zarządzaniu objawami i wspieraniu pacjentów oraz ich rodzin przez cały proces leczenia2. Ich rola nie ogranicza się tylko do aspektów medycznych – zapewniają również wsparcie emocjonalne i edukują pacjentów oraz rodziny o procesie chorobowym i leczeniu6.
Opieka podczas leczenia aktywnego
Podczas intensywnego leczenia mięsaka Ewinga, które obejmuje chemioterapię, chirurgię i często radioterapię, pacjenci wymagają szczególnej uwagi i opieki7. Chemioterapia stosowana w tym nowotworze jest bardzo toksyczna i może powodować poważne powikłania, takie jak kardiotoksyczność, gorączka neutropeniczna, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, nefrotoksyczność, niepłodność i sepsa8.
Kluczowe jest wczesne rozpoznawanie potencjalnych powikłań i szybka interwencja w celu optymalnego utrzymania dobrostanu pacjentów8. Zespół opieki musi być przygotowany na zarządzanie skutkami ubocznymi leczenia oraz zapewnienie odpowiedniego wsparcia żywieniowego i psychologicznego Zobacz więcej: Zarządzanie skutkami ubocznymi leczenia mięsaka Ewinga.
Wsparcie psychologiczne i społeczne
Diagnoza mięsaka Ewinga w każdym wieku jest trudna, ale szczególnie ciężka, gdy dotyczy dzieci i młodzieży9. Pacjenci w okresie dojrzewania mogą szczególnie cierpieć z powodu zmian wyglądu spowodowanych leczeniem, co może prowadzić do problemów psychologicznych10.
Wsparcie psychologiczne jest niezbędną częścią opieki nad pacjentami z mięsakiem Ewinga11. Zespoły opieki powinny zapewniać dostęp do profesjonalnej pomocy psychologicznej zarówno dla pacjenta, jak i dla jego rodziny12. Grupy wsparcia, w których młodzi ludzie mogą spotkać innych z podobnymi doświadczeniami, mogą być szczególnie pomocne w radzeniu sobie z traumą psychiczną, jaką może powodować ta choroba10.
Opieka pooperacyjna i rehabilitacja
Po operacji usunięcia guza pacjenci wymagają kompleksowej rehabilitacji13. Fizjoterapia i rehabilitacja są bardzo ważne dla pacjentów, którzy przeszli operację z powodu mięsaka Ewinga, a przestrzeganie zalecanego programu rehabilitacji oferuje najlepszą szansę na dobrą długoterminową funkcję kończyny13.
Pacjenci mogą potrzebować pomocy w codziennych czynnościach do czasu poprawy samopoczucia14. Ważne jest, aby zespół opieki nauczył pacjenta i rodzinę o lekach, które mogą być przepisane, takich jak te zapobiegające zakrzepom krwi, zaparciom i infekcjom, a także o zarządzaniu bólem i nudnościami14 Zobacz więcej: Długoterminowa obserwacja po leczeniu mięsaka Ewinga.
Długotrwała obserwacja i opieka po leczeniu
Mięsak Ewinga może nawracać, dlatego po zakończeniu leczenia pacjenci wymagają regularnej obserwacji9. Dzieci będą musiały mieć regularne wizyty kontrolne, szczególnie w pierwszych 10 latach po zakończeniu leczenia15. Te wizyty pozwalają zespołowi medycznemu monitorować postępy i powrót do zdrowia po leczeniu oraz obserwować pod kątem nawrotu choroby15.
Ponieważ mięsak Ewinga ma tendencję do nawrotów nawet po wielu latach – czasami nawet po 10 latach od leczenia – długoterminowa opieka kontrolna jest niezbędna16. Pacjenci leczeni z powodu mięsaka Ewinga są narażeni na skutki uboczne związane z terapią, dlatego potrzebują regularnych badań kontrolnych i badań przesiewowych17.
Rola rodziny w procesie opieki
Rodzina odgrywa kluczową rolę w opiece nad dzieckiem z mięsakiem Ewinga1. Rodzice mogą pomóc swojemu dziecku, zapewniając regularne wizyty kontrolne po leczeniu, zachęcając do rozwijania dobrych nawyków samoopiekuńczych, takich jak zdrowa dieta i ćwiczenia fizyczne, oraz zachęcając do unikania działań, takich jak palenie, które zwiększają ryzyko ponownego rozwoju nowotworu1.
Utrzymanie bliskich relacji pomoże w radzeniu sobie z mięsakiem Ewinga18. Przyjaciele i rodzina mogą pomóc w codziennych zadaniach, takich jak pomoc w opiece nad domem, jeśli dziecko przebywa w szpitalu. Mogą służyć jako wsparcie emocjonalne, gdy czujesz, że radzisz sobie z czymś więcej, niż możesz udźwignąć18.
Znaczenie holistycznego podejścia
Opieka nad pacjentami z mięsakiem Ewinga wymaga holistycznego podejścia, które obejmuje nie tylko leczenie medyczne, ale także dbałość o potrzeby emocjonalne, społeczne i psychiczne19. Specjaliści dbają o emocjonalne, społeczne i psychiczne potrzeby zdrowotne dziecka podczas leczenia nowotworowego. Od poradnictwa w zakresie zdrowia psychicznego po arteterapię i muzykoterapię, leczą całą osobę, a nie tylko nowotwór19.
Wielodyscyplinarna opieka może prowadzić do skutecznego zarządzania i pozytywnych wyników, nawet w obliczu tak złożonej i agresywnej diagnozy onkologicznej20. Biorąc pod uwagę psychologiczne skutki leczenia, ci pacjenci wymagają ciągłego zachęcania i wsparcia znacznie wykraczającego poza ich początkowe leczenie, które rozciąga się na okres ich przeżycia20.



















