Mięsak tłuszczakowaty jest złożonym nowotworem, którego patogeneza może być najlepiej wyjaśniona poprzez podział na główne podtypy zgodnie z klasyfikacją Światowej Organizacji Zdrowia1. Każdy podtyp charakteryzuje się odmiennymi mechanizmami molekularnymi prowadzącymi do transformacji nowotworowej komórek tłuszczowych2. Nowotwory te powstają z prymitywnych komórek mezenchymalnych zdolnych do różnicowania w kierunku adipocytów, a nie z już istniejących tłuszczaków, które są całkowicie łagodne3.
Ogólne mechanizmy transformacji nowotworowej
Rozwój mięsaka tłuszczakowatego rozpoczyna się od zmian w DNA komórek tłuszczowych, które prowadzą do ich transformacji w komórki nowotworowe4. Te genetyczne aberracje powodują, że komórki otrzymują błędne instrukcje dotyczące wzrostu, replikacji i śmierci komórkowej. W konsekwencji dochodzi do niekontrolowanego podziału komórek i powstawania guza4. Białka fuzyjne powstające w wyniku aberracji chromosomalnych stanowią kluczowy element rozwoju nowotworów mezenchymalnych, w tym mięsaka tłuszczakowatego5.
Molekularne podstawy podtypów mięsaka tłuszczakowatego
Patogeneza mięsaka tłuszczakowatego jest determinowana przez specyficzne aberracje genetyczne charakterystyczne dla poszczególnych podtypów histologicznych. Mięsak dobrze zróżnicowany i dedifferentiated charakteryzują się obecnością dodatkowych chromosomów pierścieniowych i gigantycznych chromosomów markerowych zawierających amplifikowany materiał z regionu chromosomu 12q13-152. Region ten jest bogaty w protoonkogeny, w tym CHOP, CDK4, MDM2, HMGI-C, GLI, SAS, OS1 i OS9, które odgrywają kluczową rolę w patogenezie wielu nowotworów6.
Mięsak śluzowaty i okrągłokomórkowy wykazuje inny mechanizm onkogenny, charakteryzujący się reciprokalną translokacją między chromosomami 12 i 16, prowadzącą do powstania genu fuzyjnego DDIT3 i FUS1. Ta fuzja aktywuje downstream cele takie jak PPARgamma2 i C/EBPalpha, promując proliferację cyklu komórkowego1. Szczegółowe mechanizmy molekularne dla każdego podtypu zostaną omówione w dedykowanych sekcjach Zobacz więcej: Patogeneza mięsaka dobrze zróżnicowanego i dedifferentiated i Zobacz więcej: Patogeneza mięsaka śluzowatego i pleomorficznego.
Rola genów supresorowych i onkogenów
W patogenezie mięsaka tłuszczakowatego kluczową rolę odgrywają zaburzenia w funkcjonowaniu genów supresorowych i aktywacja onkogenów. Gen MDM2 jest uważany za główny gen napędowy w obrębie amplifikonu 12q, a jego konsekwentna amplifikacja i nadekspresja może reprezentować najwcześniejsze zdarzenia w rozwoju mięsaka tłuszczakowatego2. Białko MDM2 jest znanym inhibitorem transaktywacji p53, genu supresorowego, co prowadzi do proliferacji komórkowej7.
Amplifikacja genu CDK4 prowadzi do nadekspresji białka CDK4, które napędza progresję cyklu komórkowego i przyczynia się do rozwoju guza8. Oba geny są protoonkogenami, a kodowane przez nie białka są zaangażowane w regulację cyklów komórkowych, umożliwiając ominięcie blokady działającej przez punkt kontrolny cyklu komórkowego G1-S na proliferację komórkową7.
Heterogenność molekularna podtypów
Mięsak pleomorficzny jest najbardziej złożonym i najmniej poznanym z podtypów. Mutacje w różnych szlakach genów supresorowych takich jak p53, NF1, RB1 prowadzą do licznych aberracji genetycznych i odpowiadają za agresywny charakter tego nowotworu1. Profil genetyczny mięsaka pleomorficznego przypomina inne mięsaki pleomorficzne wysokiego stopnia złośliwości, z kompleksowymi kariotypami i częstymi wzmocnieniami wielu regionów chromosomalnych9.
W przeciwieństwie do innych podtypów, mięsak pleomorficzny nie wykazuje amplifikacji MDM2 lub CDK4 i nie posiada genów fuzyjnych FUS-DDIT3 lub EWSR1-DDIT39. Cytogenetyczna cecha charakterystyczna tego podtypu to kompleksowe aneuploidalne kariotypy z kompleksowymi amplifikacjami genomowymi i delecjami10.
Wpływ mikrośrodowiska na patogenezę
Skłonność mięsaków tłuszczakowatych do występowania i nawracania w bogatym w tłuszcz zaotrzewniu wymaga zbadania roli mikrośrodowiska tkanki tłuszczowej11. Transdukcja sygnału IL6 trans-signaling, w której cytokin IL6 wiąże się z rozpuszczalnym IL6R i aktywuje transdukcję sygnału glikoproteiny 130 (GP130), może być krytycznie zaangażowana w choroby przewlekłe mające komponent zapalny11. Aktywacja GP130 przez IL6 zwiększa wzrost, migrację mięsaka dedifferentiated i indukuje fosforylację STAT1 i STAT311.
Znaczenie kliniczne mechanizmów molekularnych
Zrozumienie molekularnych podstaw patogenezy mięsaka tłuszczakowatego ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju terapii ukierunkowanych. Badania nad głębokimi mechanizmami komórkowymi i molekularnymi patogenezy przyniosły nowe pomysły i metody diagnostyki klinicznej, leczenia i rokowania12. Charakterystyczne aberracje genetyczne mogą pomóc w diagnostyce poszczególnych podtypów mięsaka tłuszczakowatego i potencjalnie być celami, które można wykorzystać terapeutycznie5.
Postęp w technikach cytogenetycznych i molekularnych przyczynił się do lepszej kategoryzacji tego podzbioru nowotworów mezenchymalnych, dostarczając nie tylko nowych wglądów w biologię tych guzów, ale także walidując obecne schematy klasyfikacyjne oparte na konwencjonalnych obserwacjach morfologicznych13.


















