Objawy bólu piersi – jak rozpoznać i kiedy się martwić

Ból piersi, znany również jako mastalgia, może manifestować się na wiele różnych sposobów¹. Dolegliwości te mogą być opisywane jako wrażliwość, pulsowanie, ostre kłucie, pieczenie lub uczucie ściśnięcia w tkance piersi¹. Ból może być stały lub występować tylko okazjonalnie i może dotykać zarówno kobiet, mężczyzn, jak i osoby transpłciowe¹.

Intensywność bólu piersi może znacznie się różnić – od łagodnych dolegliwości po silny ból, który może zakłócać codzienne aktywności². Niektóre osoby doświadczają jedynie łagodnej wrażliwości, podczas gdy inne mogą odczuwać tak intensywny ból, że utrudnia im to normalne funkcjonowanie².

Główne typy objawów bólu piersi

Lekarze klasyfikują ból piersi na dwa główne typy: cykliczny i niecykliczny³. Każdy z tych typów charakteryzuje się odmiennymi objawami i wzorcem występowania.

Ból cykliczny oznacza, że dolegliwości występują zgodnie z regularnym wzorcem związanym z cyklem menstruacyjnym³. Jest to typ bólu bezpośrednio powiązany z cyklem miesiączkowym i zmianami poziomu hormonów³. Ból niecykliczny natomiast nie jest związany z cyklem menstruacyjnym – może być stały lub występować w nieregularnych odstępach czasu³.

Charakterystyka bólu cyklicznego Zobacz więcej: Objawy bólu cyklicznego piersi - rozpoznanie i charakterystyka

Ból cykliczny piersi ma bardzo charakterystyczne cechy, które pozwalają na łatwe rozpoznanie. Zazwyczaj jest opisywany jako tępy, ciężki lub bolący³. Często towarzyszy mu obrzęk piersi, uczucie pełności lub guzkowatości³.

Ten typ bólu zwykle dotyka obu piersi, szczególnie górnych, zewnętrznych części, i może promieniować pod pachy³. Nasilenie objawów występuje w ciągu dwóch tygodni poprzedzających początek okresu menstruacyjnego, po czym ustępuje³. Około dwóch trzecich wszystkich przypadków bólu piersi ma charakter cykliczny⁴.

Objawy bólu cyklicznego mogą obejmować uczucie ciężkości, wrażliwość, pieczenie, kłucie lub uczucie ściskania⁵. Ból może wpływać na obie piersi, ale może też dotyczyć tylko jednej z nich⁵. Może również rozprzestrzeniać się na pachę, w dół ramienia i do łopatki⁵.

Objawy bólu niecyklicznego Zobacz więcej: Objawy bólu niecyklicznego piersi - rozpoznanie i charakterystyka

Ból niecykliczny piersi charakteryzuje się zupełnie innymi objawami niż ból cykliczny. Jest zazwyczaj opisywany jako uczucie ściskania, pieczenia, kłucia lub bolenia³. Może być stały lub przerywany i zwykle dotyka jednej piersi, w zlokalizowanym obszarze, chociaż może się również rozprzestrzeniać bardziej rozlegle na całą pierś³.

U kobiet ból niecykliczny najczęściej występuje po menopauzie³. Ten typ bólu może być ciągły lub może pojawiać się i znikać bez żadnego przewidywalnego wzorca⁷. Ból może występować w jednej lub obu piersiach i może dotykać całej piersi lub określonego obszaru⁷.

Charakterystyczną cechą bólu niecyklicznego jest to, że może być odczuwany jako pieczenie, kłucie lub uczucie ściskania⁷. W około połowie przypadków ból niecykliczny ustępuje samoistnie z czasem⁷.

Nasilenie i czas trwania objawów

Ból piersi może występować w różnych momentach cyklu miesięcznego i z różną intensywnością. Może pojawić się tylko przez kilka dni w miesiącu, w ciągu dwóch do trzech dni poprzedzających okres menstruacyjny¹. Ten normalny, łagodny do umiarkowanego ból dotyka obu piersi¹.

W niektórych przypadkach ból może trwać tydzień lub dłużej każdego miesiąca, rozpoczynając się przed okresem i czasami trwając przez cały cykl menstruacyjny¹. Ból może być umiarkowany lub silny i dotyka obu piersi¹. Istnieją również przypadki, gdy ból występuje przez cały miesiąc, nie będąc związanym z cyklem menstruacyjnym¹.

Podczas bólu cyklicznego piersi mogą się wydawać wrażliwe lub bolesne, spuchnięte oraz ciężkie⁸. Nasilenie bólu może być różne u każdej osoby, a u niektórych może rozprzestrzeniać się na pachę i ramiona⁸.

Objawy towarzyszące wymagające uwagi

Chociaż ból piersi sam w sobie rzadko jest objawem raka piersi, istnieją pewne objawy towarzyszące, które wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej⁹. Należy umówić się na wizytę u lekarza, jeśli ból piersi trwa codziennie przez więcej niż kilka tygodni⁹.

Szczególnie niepokojące jest występowanie bólu w jednym konkretnym obszarze piersi⁹. Również sytuacja, gdy ból wydaje się nasilać z czasem, wymaga pilnej oceny medycznej⁹. Jeśli ból zakłóca codzienne aktywności lub budzi ze snu, należy skonsultować się z lekarzem⁹.

Inne objawy, które powinny skłonić do pilnej wizyty u lekarza, to obecność guzka w piersi lub pasze, wydzielina z sutka, zmiany w wyglądzie skóry na piersi czy zmiany w wyglądzie sutka¹⁰. Jeśli ból towarzyszy guzek, zaczerwienienie skóry lub zmiany skórne, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem¹⁰.

Kiedy ból piersi może wskazywać na problemy zdrowotne

Większość przypadków bólu piersi nie wskazuje na poważne problemy zdrowotne, jednak w niektórych sytuacjach może być objawem stanu wymagającego leczenia¹¹. Ważne jest zwrócenie uwagi na pewne sygnały ostrzegawcze.

Szczególnie niepokojący jest ból, który nie ustępuje po zastosowaniu leków przeciwbólowych, występuje regularnie lub towarzyszy objawom nowotworowym, takim jak zmiany skórne, wzrost guzków czy wydzielina¹¹. Chociaż rak piersi zwykle nie jest przyczyną bólu piersi, każdy z tych objawów powinien być skonsultowany z lekarzem w celu wykluczenia tej choroby¹¹.

Ból piersi u starszych kobiet częściej może być związany z rakiem niż u młodszych¹². Niemniej jednak, zdecydowana większość przypadków raka piersi nie manifestuje się objawami bólowymi¹².

Znaczenie regularnej samokontroli

Regularna samokontrola piersi jest kluczowa dla wczesnego wykrywania wszelkich nieprawidłowości. Ważne jest, aby zwracać uwagę nie tylko na ból, ale także na inne zmiany w wyglądzie i odczuciach w obrębie piersi¹³.

Jeśli doświadczasz bólu piersi wraz z którymkolwiek z następujących objawów, powinieneś skontaktować się z lekarzem: zaczerwienienie skóry piersi, które może wyglądać jak wysypka z poszerzonymi porami i ewentualnie pogrubienie skóry¹³. Są to objawy zapalnego raka piersi, który często powoduje ból¹³.

Pamiętaj, że ból piersi sam w sobie rzadko jest objawem raka piersi¹³. Jednak systematyczna obserwacja własnych piersi i reagowanie na wszelkie niepokojące zmiany jest podstawą dbania o zdrowie piersi.