Akromegalia: porównanie danych epidemiologicznych z różnych krajów

Analiza danych epidemiologicznych z różnych regionów świata ujawnia fascynujące różnice w częstości występowania akromegalii. Te różnice mogą odzwierciedlać rzeczywiste odmienności populacyjne, ale również różnice w metodach diagnostycznych, dostępności opieki zdrowotnej oraz systemach rejestracji przypadków1.

Epidemiologia akromegalii w Europie

Europa tradycyjnie była uważana za region o stosunkowo dobrze udokumentowanej epidemiologii akromegalii. Szacowana częstość występowania w Europie wynosi 30-70 przypadków na milion mieszkańców23. Jednak najnowsze badania sugerują, że te liczby mogą być znacznie zaniżone.

W Belgii przeprowadzone badanie wskazuje, że gruczolaki przysadki mogą być bardziej rozpowszechnione niż wcześniej sądzono, co oznaczałoby częstość występowania akromegalii na poziomie około 100-130 przypadków na milion mieszkańców3. Jeszcze bardziej zaskakujące wyniki pochodzą z Niemiec, gdzie badanie przesiewowe przeprowadzone w podstawowej opiece zdrowotnej wykazało częstość występowania biochemicznej akromegalii nawet na poziomie 1043 przypadków na milion3.

Hiszpania – model krajowego rejestru

Hiszpania stanowi doskonały przykład systematycznego podejścia do epidemiologii akromegalii. Pierwsze badanie dotyczące częstości występowania akromegalii w Hiszpanii przeprowadzono w Biskajii, gdzie Etxabe i współpracownicy zarejestrowali 72 pacjentów z akromegalią zdiagnozowanych w ciągu 20 lat (1970-1989)4. Zapadalność wynosiła 3,1 przypadków na milion mieszkańców rocznie, z obserwowanym wzrostem z 1 do 5,6 przypadków na milion mieszkańców rocznie4. Częstość występowania oszacowano na 60 przypadków na milion populacji4.

Hiszpański rejestr akromegalii (Registro Español de Acromegalia, REA) dostarcza jeszcze bardziej szczegółowych danych. W analizie z 2010 roku, obejmującej 1658 pacjentów, 61% stanowiły kobiety. Średni wiek przy diagnozie wynosił 45,5 lat, a szacowany czas występowania objawów przed diagnozą wynosił 6 lat5.

Akromegalia w Stanach Zjednoczonych

W Stanach Zjednoczonych akromegalia jest bardzo rzadka, z zapadalność wynoszącą 0,11 przypadków na 100 000 mieszkańców rocznie6. Jednak niektóre badania sugerują znacznie wyższe liczby. W 2023 roku w USA zdiagnozowano około 27 000 przypadków akromegalii78, z czego około 13 000 dotyczyło mężczyzn, a 14 000 kobiet8.

Interesującym aspektem epidemiologii amerykańskiej jest rozkład według wielkości guza. Znacząca większość przypadków w USA to makrogruczolaki, stanowiące 75% wszystkich przypadków, podczas gdy mikrogruczolaki stanowią jedynie 25%79. Ten rozkład może odzwierciedlać opóźnienia diagnostyczne charakterystyczne dla amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej.

Różnice regionalne: Częstość występowania akromegalii znacznie różni się między regionami – od 18 przypadków na milion w Ameryce Łacińskiej do nawet 1000 przypadków na milion w niektórych badaniach europejskich. Te różnice mogą wynikać z czynników genetycznych, środowiskowych oraz różnic w dostępie do opieki zdrowotnej.

Epidemiologia w krajach azjatyckich

Azjatyckie kraje dostarczają unikalnych danych epidemiologicznych, szczególnie w kontekście powikłań akromegalii. W Korei Południowej w latach 2013-2017 zdiagnozowano 1093 nowych pacjentów z akromegalią10. Średnia roczna zapadalność wynosiła 4,2 przypadków na milion rocznie, a częstość występowania wzrosła do 32 przypadków na milion w 2014 roku10.

Szczególnie interesujące są dane dotyczące nowotworów jelitowych u pacjentów z akromegalią w populacji japońskiej. Metaanalizy wykazały, że japońskie kohorty wykazują wyraźnie wyższą częstość występowania raka jelita grubego u pacjentów z akromegalią niż w innych krajach, co sugeruje możliwe różnice etniczne11. W jednym z japońskich badań retrospektywnych obejmujących 140 pacjentów z aktywną akromegalią potwierdzono zwiększone ryzyko raka jelita grubego i polipów12.

Ameryka Łacińska – wyzwania diagnostyczne

Kraje Ameryki Łacińskiej wykazują generalnie niższą częstość występowania akromegalii w porównaniu z krajami rozwiniętymi, co prawdopodobnie odzwierciedla niedodiagnozowanie choroby13. W Ameryce Łacińskiej opisywane są głównie częstości występowania około 18 przypadków na milion mieszkańców13.

Ekwador – studium przypadku

Badanie epidemiologiczne przeprowadzone w Guayaquil, najludniejszym mieście Ekwadoru, dostarcza szczegółowego obrazu akromegalii w tym regionie. W okresie badania zarejestrowano 48 przypadków: 17 mężczyzn (35,4%) i 31 kobiet (64,5%), co daje stosunek M/K = 1,8:114. Średni wiek przy diagnozie wynosił 47,3±16,8 lat, z opóźnieniem diagnostycznym wynoszącym 7,3±6,3 lat14.

Częstość występowania akromegalii w Ekwadorze wynosi 18,7 przypadków na milion mieszkańców, a zapadalność 1,3 przypadków na milion osób rocznie14. Te liczby są niższe od raportowanych w seriach międzynarodowych, co sugeruje istnienie znacznego niedodiagnozowania15.

Meksyk – pionier rejestrów w regionie

Meksyk jest jedynym krajem w Ameryce Łacińskiej, który rozwinął krajowy rejestr akromegalii13. Meksykański rejestr akromegalii „EpiAcro” podaje szacowaną ogólną częstość występowania 13 przypadków na milion, co jest niższe niż w innych częściach świata i sugeruje istotne niedodiagnozowanie16. Nowszy rejestr MAR (Mexican Acromegaly Registry) raportuje częstość występowania 18 przypadków na milion mieszkańców16.

Europa Wschodnia – dane z Rosji

Rosyjski zjednoczony rejestr pacjentów z guzami przysadki dostarcza cennych danych o akromegalii w Europie Wschodniej. Analiza objęła 4114 pacjentów z akromegalią17. Średni wiek pacjentów w momencie wystąpienia choroby wynosił 42,7 lat, a przy diagnozie 45,8 lat18. Stosunek mężczyzn do kobiet wynosił 1:2,6, co wskazuje na większą częstość występowania u kobiet18.

Trendy globalne: Obserwuje się stały wzrost częstości występowania i zapadalności akromegalii na całym świecie, co może wynikać z lepszych metod diagnostycznych, zwiększonej świadomości medycznej oraz starzenia się populacji. Jednocześnie objawy kliniczne stają się łagodniejsze w momencie diagnozy, co wskazuje na wcześniejsze rozpoznawanie choroby.

Czynniki wpływające na różnice regionalne

Różnice w epidemiologii akromegalii między regionami mogą wynikać z kilku czynników. Po pierwsze, różnice genetyczne między populacjami mogą wpływać na predyspozycję do rozwoju gruczolaków przysadki1. Po drugie, czynniki środowiskowe, w tym zanieczyszczenia przemysłowe, mogą odgrywać rolę – niektóre badania wykazały zwiększoną częstość występowania akromegalii w obszarach o wysokim zanieczyszczeniu19.

Równie ważne są różnice w systemach opieki zdrowotnej. Kraje z lepiej rozwiniętymi systemami endokrynologicznymi i większą dostępnością do specjalistycznych badań diagnostycznych wykazują wyższe wskaźniki zapadalności, co może odzwierciedlać lepsze wykrywanie przypadków raczej niż rzeczywiste różnice w częstości występowania1.

Perspektywy przyszłych badań

Przyszłe badania epidemiologiczne powinny skupić się na standaryzacji metodologii między krajami, aby umożliwić bardziej wiarygodne porównania. Kluczowe jest również tworzenie krajowych rejestrów akromegalii w krajach, które ich jeszcze nie posiadają, szczególnie w regionach rozwijających się20.

Ważnym kierunkiem badań jest także analiza wpływu czynników środowiskowych na epidemiologię akromegalii oraz badanie różnic etnicznych w predyspozycji do choroby i jej powikłań. Tylko poprzez kompleksowe podejście międzynarodowe będzie możliwe pełne zrozumienie globalnej epidemiologii tej rzadkiej, ale istotnej klinicznie choroby.

Pytania i odpowiedzi

Który region świata ma najwyższą częstość występowania akromegalii?

Według najnowszych badań, niektóre kraje europejskie wykazują najwyższą częstość występowania. W Niemczech badanie przesiewowe wykazało nawet 1043 przypadków na milion, podczas gdy w Belgii szacuje się 100-130 przypadków na milion mieszkańców.

Dlaczego w Ameryce Łacińskiej częstość akromegalii jest niższa?

Niższa częstość występowania akromegalii w Ameryce Łacińskiej (około 18 przypadków na milion) prawdopodobnie wynika z niedodiagnozowania choroby związanego z ograniczonym dostępem do specjalistycznej opieki endokrynologicznej i zaawansowanych metod diagnostycznych.

Czy istnieją różnice etniczne w epidemiologii akromegalii?

Tak, obserwuje się różnice etniczne, szczególnie w zakresie powikłań. Populacja japońska wykazuje wyraźnie wyższą częstość nowotworów jelita grubego u pacjentów z akromegalią w porównaniu do innych grup etnicznych.

Jak różni się epidemiologia akromegalii między USA a Europą?

W USA zapadalność wynosi 0,11/100 000 rocznie, podczas gdy w Europie tradycyjnie szacowano 30-70 przypadków na milion. Jednak współczesne europejskie badania przesiewowe sugerują znacznie wyższe liczby, nawet do 1000 przypadków na milion.

Które kraje mają najlepiej udokumentowaną epidemiologię akromegalii?

Hiszpania, Meksyk i Rosja mają najlepiej udokumentowaną epidemiologię dzięki krajowym rejestrom akromegalii. Hiszpański REA i rosyjski rejestr guzów przysadki dostarczają najbardziej kompleksowych danych epidemiologicznych.

Powiązane produkty

roztwór do wstrzykiwań • 90 mg
proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu • 20 mg
proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu • 10 mg
roztwór do wstrzykiwań • 50 µg/ml
roztwór do wstrzykiwań • 120 mg

REKLAMA