Jak dochodzi do zapalenia żołądka? Jak je leczyć?

Skąd się bierze zapalenie błony śluzowej żołądka? 

O zapaleniu żołądka mówimy, kiedy dochodzi do jakiegokolwiek uszkodzenia błony śluzowej w żołądku. Błona śluzowa jest najbardziej wewnętrzną warstwą ściany narządu. Zapalenie jest najczęściej wynikiem działania na żołądek bakterii Helicobacter pylori. Kolejnym powodem są nadżerki, które mogą powstać w wyniku licznych czynników takich jak:

• aktywność destrukcyjna na błonę śluzową żołądka leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), czyli np. ibuprofenu, diklofenaku czy naproksenu;
• działanie na żołądek alkoholu;
• stosowanie żelaza w formie doustnych preparatów;
• chemioterapia;
• wrzody żołądka na tle stresowym;
• wrzody powstające w wyniku innych chorób takich jak zespół Cushinga czy sepsa [1].

Jakie są objawy zapalenia żołądka?

W praktyce wyróżniamy ostre i przewlekłe zapalenie żołądka. Ostre najczęściej występuje z mocnym bólem brzucha, nudnościami i wymiotami. Są to jednak objawy na tyle niespecyficzne, że bez wykonania gastroskopii nie da się jednoznacznie stwierdzić jego obecności. Z diagnozą przewlekłego zapalenia żołądka jest podobnie. Część osób uskarża się na długotrwale występującą niestrawność, bóle brzucha czy uczucie pełności po spożyciu posiłku. Co gorsza bywają pacjenci, którzy mają zapalenie żołądka, a nie obserwują żadnych objawów. Najczęściej są oni diagnozowani przypadkowo [1].

Jak zregenerować i odbudować błonę śluzową żołądka?

Przede wszystkim terapię zapalenia żołądka zawsze należy rozpocząć od dokładnej diagnostyki. Bez określenia przyczyn nie ma możliwości wyeliminowania problemu. Inne leki dobiera się pacjentom z Helicobacter pylori, a inne u osób z autoimmunologicznym zapaleniem żołądka. W związku z tym, jeśli odczuwasz jakiekolwiek niepokojące objawy, udaj się jak najszybciej do lekarza w celu wykonania badań [1]. 

Zapalenie żołądka – jak leczyć?

Zanim doczekamy się wyników badań, możemy sobie pomóc, stosując leki na zapalenie żołądka bez recepty. W aptece otrzymamy szereg preparatów, które w tym przypadku powinny należeć do jednej z poniższych grup:

Inhibitory pompy protonowej (IPP)

Leki na zapalenie błony śluzowej żołądka zawierający IPP znajdziesz w aptece pod nazwami handlowymi takimi jak: Nolpaza Control, Ortanol Max czy Goprazol Max. Jest to grupa leków działająca na błonę śluzową żołądka w taki sposób, którego skutkiem jest zahamowanie wydzielania kwasu solnego do żołądka. Dzięki temu podrażniona błona śluzowa nie ulega dalszemu uszkodzeniu przez kwas. Leki te, przez ich działanie, mogą zaburzać uwalnianie i metabolizm niektórych innych leków. W związku z tym dla bezpieczeństwa należy zachować kilkugodzinny odstęp czasowy pomiędzy zażywanymi produktami leczniczymi [2]. 

Anesteloc Max, tabletki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• jeden z tańszych względem liderów rynku.

Ortanol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty;
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni. Większość pacjentów osiąga poprawę, rozumianą jako zniknięcie zgagi lub zarzucania treści żołądkowej do przełyku, po 7 dniach. Po ustąpieniu objawów leczenie należy zakończyć;
• Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• Podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• Lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania;
• Lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Goprazol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty;
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• Lek zawiera omeprazol, czyli substancję z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• Podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• Lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania;
• Lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Antagoniści receptora H2

Leki z tej grupy działają na receptory H2 znajdujące się w żołądku. Hamowanie tych receptorów prowadzi do zmniejszenia wydzielania kwasu solnego, jednocześnie nie podrażniając uszkodzonych błon śluzowych. W aptece bez recepty możemy dostać leki z tej grupy pod nazwą np. Famotydyna Ranigast [3]. 

Famotydyna Ranigast, tabletki powlekane

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty;
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni. Po ustąpieniu objawów leczenie należy zakończyć. Jeśli nie ma poprawy po 14 dniach stosowania leku, to należy skontaktować się z lekarzem;
• Jeśli pacjent cierpi na zaburzenia czynności nerek, to należy skonsultować się z lekarzem i rozważyć decyzję o zmniejszeniu dawki leku lub wydłużeniu odstępów pomiędzy stosowaniem;
• Lek nie powinien być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią;
• Pełne działanie leku osiągane jest szybciej niż podczas stosowania IPP. Famotydyna to antagonista receptorów H2. Lek działa przez około 10 do 12 godzin po podaniu.

Zioła na zapalenie błony śluzowej żołądka

W zapaleniu błony śluzowej żołądka można stosować wspomagająco zioła – jednym z nich jest korzeń lukrecji. Badania dowodzą, że przyspiesza gojenie się wrzodów żołądka, jednak warto pamiętać, że nie można go stosować w przypadku marskości wątroby, zastoju żółci czy niewydolności nerek. Dobrze sprawdzają się zioła rozkurczające mięśniówkę gładką takie jak na przykład rumianek. W zapaleniu błony śluzowej żołądka przed diagnozą lepiej jest unikać nalewek na spirytusie, ponieważ alkohol może dodatkowo zaognić zapalenie. W tym przypadku lepiej sięgnąć po suszone zioła i samodzielnie wykonać napar [4]. Można stosować także złożone leki ziołowe, takie jak Iberogast.

Iberogast, krople doustne

O produkcie

• Lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• Drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• Iberogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• Przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

O czym pamiętać stosując leki na zapalenie żołądka bez recepty?

Zazwyczaj leki te powodują bardzo szybką ulgę. Jednak nie jest to w żadnym wypadku powód odwołania wizyty lekarskiej. Brak ustalenia przyczyny wiąże się z tym, że nie eliminujemy problemu, jaki wywołał zapalenie, a jedynie maskujemy objawy. W ten sposób można doprowadzić do groźnych, często nieodwracalnych powikłań. 

Podsumowanie

Zapalenie błony śluzowej żołądka może być wywołane przede wszystkim przez takie czynniki jak bakterie Helicobacter pylori, leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, alkohol czy chemioterapię. Zazwyczaj pacjenci odczuwają bóle brzucha, nudności, wymioty i niestrawność, choć u niektórych mogą nie występować żadne dolegliwości. Leczenie zapalenia błony śluzowej żołądka powinno być oparte na dokładnej diagnostyce i dostosowane do przyczyny zapalenia, a preparaty dostępne bez recepty, takie jak inhibitory pompy protonowej i antagoniści receptora H2, mogą znacząco pomóc w łagodzeniu objawów. Wspomagająco można także stosować zioła, takie jak korzeń lukrecji i rumianek, jednak należy pamiętać o tym, że wizyta u lekarza jest kluczowa w celu ustalenia właściwego leczenia.