Tabletki na spanie bez recepty – doksylamina i difenhydramina na bezsenność

Czym jest bezsenność?

Bezsenność jest jedną z najczęściej zgłaszanych przez pacjentów dolegliwości. Przez długi czas była traktowana jako objaw innych chorób, zwłaszcza zaburzeń nastroju, ale postęp wiedzy na temat patomechanizmów i konsekwencji bezsenności doprowadził do wyodrębnienia jej jako oddzielnej jednostki chorobowej. Należy pamiętać, że bezsenność, wywiera wielokierunkowy negatywny wpływ na zdrowie pacjenta. U osób z bezsennością stwierdza się podwyższone ryzyko zachorowania na schorzenia układu krążenia, zaburzenia nastroju czy otępienie [1].

Jakie są leki na bezsenność?

Leki nasenne należą do najbardziej popularnych grup leków, przepisywanych powszechnie przez lekarzy wszystkich specjalności. Różne substancje o działaniu nasennym są znane i stosowane od powstania medycyny. Początkowo leki nasenne były głównie pochodzenia naturalnego (w tym etanol, opiaty), ale od końca XIX w. dominują leki syntetyzowane chemicznie – syntetyczne leki nasenne. Wśród nich można wyróżnić następujące grupy leków:

• benzodiazepiny;
• agoniści receptora melatoninowego;
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne;
• neuroleptyki;
• barbiturany;
• leki przeciwhistaminowe I generacji: difenhydramina, doksylamina.

Prawie wszystkie leki stosowane w leczeniu zaburzeń snu lub bezsenności dostępne są na podstawie recepty, którą wystawia lekarz. Difenhydramina i doksylamina jednak, są lekami, które można nabyć w aptekach ogólnodostępnych, bez posiadania recepty wystawionej przez lekarza, 

Co to jest difenhydramina?

Difenhydramina to lek przeciwhistaminowy I generacji. Co więc może mieć wspólnego z leczeniem bezsenności? Difenhydramina podawana doustnie przenika do ośrodkowego układu nerwowego, czego efektem jest uczucie senności. Efektem działania difenhydraminy jest skrócenie czasu zasypiania, poprawa jakości snu oraz spowodowanie, że sen staje się głębszy. Jej działanie rozpoczyna się po 15-30 minutach, a maksymalny efekt terapeutyczny obserwuje się po 1-3 godzinach od przyjęcia. Zalecana dawka to 50 mg przyjmowane na około 20-30 minut przed snem. Jeśli w nocy dojdzie do wybudzenia to NIE wolno przyjmować kolejnej tabletki leku zawierającego difenhydraminę.

Co to jest doksylamina?

Doksylamina to również lek przeciwhistaminowy I generacji, przenikający do ośrodkowego układu nerwowego. Różnica (w odniesieniu do difenhydraminy) dotyczy dawki początkowej, która według zaleceń wynosi 12,5 mg i powinna być przyjmowana 30 minut przed pójściem spać. W razie braku skuteczności, dawka może być zwiększona do 25 mg przed snem. Należy tak przyjmować lek, aby po jego zażyciu możliwy był sen co najmniej 8 godzinny. Maksymalny efekt terapeutyczny obserwuje się po 2 godzinach od przyjęcia leku [4].

Jak długo można stosować difenhydraminę i doksylaminę?

Leczenie difenhydraminą i doksylaminą powinno być krótkotrwałe. Nie wolno przyjmować żadnego z leków dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem.

Czy doksylamina i difenhydramina uzależniają?

Według dostępnych danych leki nie wykazują działania uzależniającego. Długotrwałe stosowanie tych substancji może jednak prowadzić do wystąpienia efektu odstawienia. 

Czy po doksylamine i difenhydraminie można prowadzić samochód?

Obie substancje wywołują senność. Mogą również wystąpić zawroty głowy, zaburzenia uwagi, niewyraźne widzenie i spowolniona reakcja. Należy wstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych przez 8 godzin od przyjęcia dawki leku lub dopóki utrzymują się wymienione wyżej objawy.

Czy Apap noc to bezpieczny lek na bezsenność?

Od kilku lat difenhydramina (jeden ze składników preparatu “Apap noc” przeżywa swój niechlubny renesans jako składnik preparatów dostępnych w aptekach bez recepty. Skojarzenie paracetamolu i difenhydraminy nie wydaje się racjonalne z dwóch powodów. Po pierwsze, jeżeli ból pojawia się w porze nocnej, prowadząc do wybudzenia (czyli powoduje bezsenność), to najprawdopodobniej mamy do czynienia z bólem zapalnym. Stosowanie w takim przypadku paracetamolu, którego działanie przeciwzapalne jest znikome, na pewno nie znajduje uzasadnienia. Po drugie, difenhydramina jako lek o działaniu cholinolitycznym doprowadza do dysfunkcji nadrdzeniowych szlaków cholinergicznych, co może w konsekwencji ograniczać skuteczność innych analgetyków i powodować jeszcze większy ból.

Jakie są syntetyczne leki na sen bez recepty ?

W aptekach są dostępne leki bez recepty zawierające doksylaminę oraz difenhydraminę w formie tabletek. Wszystkie preparaty zawierają dozwoloną dawkę substancji czynnych:

Dorminox, tabletki

O produkcie:

• produkt zawierający doksylaminę;
• zalecana dawka początkowa to 12,5 mg przyjmowana na 30 minut przed snem;
• preparat jest przeznaczony dla osób dorosłych, powyżej 18 roku życia;
• maksymalna dawka dobowa nie powinna być większa niż 25 mg (2 tabletki) na dobę;
• należy zażyć lek na pół godziny przed pójściem spać i przeznaczyć na ten sen minimum 8h.

Noctis Noc, tabletki

O produkcie:

• produkt, który również zawiera doksylaminę;
• w przypadku uczucia senności w ciągu dnia zaleca się zapewnienia przynajmniej 8-godzinnego odstępu czasu od przyjęcia produktu do momentu przebudzenia lub w przypadku przyjęcia dawki 25 mg zmniejszenie dawki następnym razem do 12,5 mg (1 tabletki);
• preparat jest przeznaczony dla osób dorosłych, powyżej 18 roku życia;
• należy zażyć lek na pół godziny przed pójściem spać i przeznaczyć na ten sen minimum 8h.

Senamina, tabletki

O produkcie:

• produkt, który również zawiera doksylaminę;
• preparat jest przeznaczony dla osób dorosłych, powyżej 18 roku życia.

SenoLEK, kapsułki

O produkcie:

• produkt zawierający difenhydraminę;
• zalecana dawka dla osoby dorosłej wynosi 50 mg (1 kapsułka) 20 minut przed snem;
• leku nie należy stosować przez okres dłuższy niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem.

Luminastil, tabletki

O produkcie:

• leku nie należy stosować przez okres dłuższy niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem.
• produkt zawierający difenhydraminę;
• zalecana dawka dla osoby dorosłej wynosi 50 mg;

Czy można samodzielnie badać jakość swojego snu?

Przydatnym narzędziem diagnostycznym, które nie służy bezpośrednio rozpoznaniu, ale ocenie natężenia bezsenności i monitorowaniu procesu leczenia, jest dzienniczek snu – zeszyt, w którym pacjent zapisuje godzinę położenia się do łóżka, godzinę zaśnięcia i pobudki, czas spędzony w łóżku i czas snu oraz ewentualne objawy zaburzające jego funkcjonowanie w nocy i w ciągu dnia. Prowadzenie dzienniczka snu wymaga dużej skrupulatności i zaangażowania ze strony pacjenta, jednak jeśli te warunki są spełnione, jest on źródłem cennej wiedzy na temat okołodobowego rytmu pacjenta [2].

Czy są jakieś niefarmakologiczne metody leczenia bezsenności?

Metodą tak zwanego pierwszego rzutu jest interwencja psychoterapeutyczna. Podejście to składa się z następujących elementów [3]:

• psychoedukacja – przekazanie pacjentowi informacji dotyczących higieny snu, czyli elementów stylu życia i otoczenia wspomagających zdrowy sen. Pacjent jest informowany o konieczności powstrzymania się od używek w godzinach południowych/wieczornych, ograniczenia przyjmowania produktów zawierających kofeinę, usunięcia z sypialni zegarka, wyciszenia i zaciemnienia sypialni;
• techniki relaksacyjne – metody pozwalające zredukować napięcie;
• interwencje behawioralne;
• terapia poznawcza – wyjaśnienie pacjentowi fizjologii snu oraz wyeliminowanie ewentualnych fałszywych przekonań dotyczących bezsenności i jej skutków.

Podsumowanie

Trzeba mieć świadomość, że w przypadku bezsenności podanie środka o działaniu nasennym jest wyłącznie leczeniem objawowym, łagodzącym objaw choroby, a nie leczącym ją. Dostępne na rynku leki pozwalają na uzyskanie pozytywnego efektu niezależnie od typu i formy bezsenności. Dokonując wyboru leku, należy się kierować jego skutecznością i bezpieczeństwem.