REKLAMA

Dawkowanie testosteronu – ogólne zasady

Testosteron stosuje się w terapii zastępczej głównie u dorosłych mężczyzn z potwierdzonym niedoborem tego hormonu. Dostępnych jest kilka postaci leku: kapsułki doustne, żele do stosowania na skórę oraz roztwory do wstrzykiwań domięśniowych. Schemat dawkowania zależy od wybranej formy, drogi podania oraz indywidualnych potrzeb pacjenta, które określa lekarz na podstawie objawów oraz poziomu testosteronu we krwi1234567.

Kapsułki doustne

  • Dawka początkowa: 120–160 mg na dobę przez 2–3 tygodnie.
  • Dawka podtrzymująca: 40–120 mg na dobę, ustalana na podstawie efektów leczenia.
  • Kapsułki należy przyjmować podczas posiłku, połykając w całości i popijając niewielką ilością wody. Zaleca się podzielenie dziennej dawki na dwie porcje – rano i wieczorem.

Żele do stosowania na skórę

  • Standardowa dawka: w zależności od preparatu – od 23 mg do 50 mg testosteronu na dobę, nakładana raz dziennie, najlepiej rano.
  • Dawkę dobiera się indywidualnie i może być stopniowo zwiększana lub zmniejszana na podstawie poziomu testosteronu we krwi i reakcji organizmu, ale nie należy przekraczać dawki maksymalnej podanej przez producenta (zazwyczaj od 69 do 81 mg na dobę, w zależności od produktu).
  • Żel nakłada się na czystą, suchą skórę ramion, barków lub brzucha, unikając okolic narządów płciowych. Po aplikacji należy umyć ręce.

Roztwory do wstrzykiwań domięśniowych

  • Testosteron enantan: 100–200 mg (maksymalnie do 300 mg) raz na tydzień. Po poprawie stanu zdrowia dawkę można zmniejszyć do 100 mg co 2–4 tygodnie.
  • Testosteron undekanian: 1000 mg domięśniowo co 10–14 tygodni. Pierwsza przerwa między wstrzyknięciami może być krótsza (minimum 6 tygodni), aby szybciej osiągnąć odpowiedni poziom hormonu.
  • Wstrzyknięcia wykonuje się głęboko w mięsień pośladkowy, bardzo powoli, aby uniknąć działań niepożądanych.
Ważne: Dawkowanie testosteronu zawsze powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta na podstawie regularnych badań poziomu hormonu we krwi. Zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża dawka mogą prowadzić do powikłań zdrowotnych. W trakcie terapii zaleca się także regularne kontrole stanu gruczołu krokowego i innych parametrów zdrowotnych, szczególnie u osób starszych lub z grup ryzyka891011121314.

Dawkowanie testosteronu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Testosteron nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały w tej grupie wiekowej odpowiednio określone. W przypadku wyjątkowych wskazań lekarz prowadzi ścisłą kontrolę leczenia.

Osoby w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności zmiany dawkowania w porównaniu do dorosłych, jednak należy pamiętać, że poziom testosteronu naturalnie obniża się z wiekiem i wymaga indywidualnej oceny przez lekarza.
  • Doświadczenie dotyczące stosowania testosteronu w tej grupie jest ograniczone, dlatego zalecana jest ostrożność i częstsze kontrole.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

  • Brak jest szczegółowych danych dotyczących konieczności modyfikacji dawki. U tych pacjentów zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności oraz ścisłą kontrolę lekarską.
  • Stosowanie testosteronu jest przeciwwskazane u osób z nowotworami wątroby.
  • U osób z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby leczenie testosteronem może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak obrzęki. W takim przypadku należy natychmiast przerwać terapię.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Testosteron nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet. Stosowanie go w ciąży lub w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Testosteron jest stosowany głównie w terapii zastępczej przy niedoborze tego hormonu. Schemat dawkowania nie różni się w zależności od wskazania, lecz dostosowywany jest do indywidualnych potrzeb pacjenta, efektów leczenia oraz poziomu testosteronu we krwi. W przypadku objawów nadmiaru androgenów, takich jak drażliwość, częste erekcje czy przyrost masy ciała, konieczna jest korekta dawki1516.

Pamiętaj:

  • Przedawkowanie testosteronu jest mało prawdopodobne przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami, ale może prowadzić do objawów takich jak przedłużone erekcje, zaburzenia żołądkowo-jelitowe czy wysypka.
  • W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania należy przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem.
  • Nadużywanie testosteronu lub stosowanie go w dawkach wyższych niż zalecane wiąże się z poważnym ryzykiem dla zdrowia, w tym powikłaniami sercowo-naczyniowymi i zaburzeniami psychicznymi.
  • Lekarz może zmniejszyć lub zwiększyć dawkę w zależności od wyników badań i samopoczucia pacjenta.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Dla żeli przezskórnych maksymalna dawka wynosi najczęściej 69–81 mg testosteronu na dobę (w zależności od preparatu).
  • Dla kapsułek doustnych i preparatów do wstrzykiwań nie podano jednoznacznej dawki maksymalnej, jednak należy zawsze przestrzegać zaleceń lekarza i nie przekraczać ustalonej dawki.
  • Przedawkowanie może objawiać się drażliwością, nerwowością, częstymi lub przedłużonymi erekcjami, zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi lub wysypką w miejscu podania.

Podsumowanie – testosteron: dawkowanie dostosowane do potrzeb pacjenta

Schemat dawkowania testosteronu zależy od wybranej postaci leku, drogi podania oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Poniższa tabela przedstawia najważniejsze zasady dawkowania dla poszczególnych grup pacjentów:

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Kapsułki doustne: 120–160 mg/dobę przez 2–3 tygodnie, następnie 40–120 mg/dobę;
Żele przezskórne: 23–50 mg/dobę (z korektą do max. 69–81 mg/dobę);
Wstrzyknięcia: 100–200 mg/tydzień lub 1000 mg co 10–14 tygodni
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania lub przeciwwskazane
Osoby starsze Zazwyczaj dawka jak u dorosłych; indywidualizacja i częstsza kontrola
Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby Brak szczegółowych danych; ostrożność i ścisła kontrola
Kobiety w ciąży/karmiące Przeciwwskazane

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy przyjmować testosteron w postaci żelu?

Zazwyczaj żel z testosteronem stosuje się raz na dobę, najlepiej rano. Dawka może być dostosowywana przez lekarza w zależności od efektów leczenia i poziomu testosteronu we krwi.356

Czy dawkowanie testosteronu zależy od wieku?

Nie ma konieczności zmiany dawki ze względu na wiek, ale u osób starszych należy częściej kontrolować poziom testosteronu i ogólny stan zdrowia.123

Czy testosteron można stosować u dzieci i młodzieży?

Nie zaleca się stosowania testosteronu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.123

Jak wygląda dawkowanie testosteronu w zastrzykach?

Testosteron w postaci zastrzyków domięśniowych podaje się zazwyczaj w dawce 100–200 mg raz na tydzień lub 1000 mg co 10–14 tygodni, w zależności od rodzaju preparatu.247

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki testosteronu?

Jeśli zapomnisz przyjąć dawkę, należy skonsultować się z lekarzem. Nie należy stosować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej dawki.56

REKLAMA