Dlaczego stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności?
W okresie ciąży i laktacji kobieta powinna zachować wyjątkową ostrożność przy przyjmowaniu jakichkolwiek leków. Substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko, a także do mleka matki, wpływając na rozwój płodu lub dziecka. Każda decyzja o rozpoczęciu leczenia musi uwzględniać potencjalne korzyści i możliwe ryzyko zarówno dla matki, jak i dla dziecka1234567.
Stosowanie sofosbuwiru w ciąży
Sofosbuwir jest substancją czynną stosowaną w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Występuje zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi (np. ledipaswir, welpataswir, woksylaprewir). Warto wiedzieć, że zalecenia dotyczące bezpieczeństwa mogą się różnić w zależności od formy leku i innych substancji czynnych obecnych w preparacie.
Sofosbuwir jako pojedyncza substancja czynna
- Nie ma wystarczających danych na temat stosowania sofosbuwiru u kobiet w ciąży (dane dotyczą mniej niż 300 kobiet w ciąży)1589.
- Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na rozwój płodu10111213.
- Nie można jednak całkowicie ocenić ryzyka, dlatego w okresie ciąży zaleca się unikanie stosowania sofosbuwiru10111213.
Sofosbuwir w połączeniu z innymi lekami
- W przypadku terapii skojarzonej z rybawiryną lub peginterferonem alfa i rybawiryną należy zachować szczególną ostrożność, gdyż rybawiryna jest silnie szkodliwa dla płodu (wykazano działanie teratogenne i embriotoksyczne u zwierząt)1589.
- Kobiety w wieku rozrodczym oraz ich partnerzy powinni stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie terapii i przez określony czas po jej zakończeniu zgodnie z zaleceniami dotyczącymi rybawiryny1589.
- W przypadku połączeń z ledipaswirem, welpataswirem lub woksylaprewirem również nie zaleca się stosowania w ciąży, głównie z powodu braku wystarczających danych i możliwego ryzyka dla płodu23467.
- W badaniach na zwierzętach nie wykazano szkodliwego wpływu na reprodukcję dla sofosbuwiru, ale dla welpataswiru istnieje potencjalne ryzyko toksycznego wpływu na rozwój płodu267.
- W razie konieczności zastosowania terapii skojarzonej z rybawiryną, ciąża jest bezwzględnym przeciwwskazaniem dla kobiety i jej partnera15.
- Wszelkie decyzje o rozpoczęciu leczenia w okresie ciąży muszą być podejmowane indywidualnie przez lekarza na podstawie oceny ryzyka i korzyści.
- Stosowanie antykoncepcji jest obowiązkowe przez cały okres leczenia i przez określony czas po jego zakończeniu, jeśli w terapii obecna jest rybawiryna.
Stosowanie sofosbuwiru podczas karmienia piersią
- Nie wiadomo, czy sofosbuwir lub jego metabolity przenikają do mleka kobiety karmiącej101415161112131718.
- Na podstawie badań na zwierzętach stwierdzono, że metabolity sofosbuwiru przenikają do mleka, co oznacza, że nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodka lub niemowlęcia101415161112131718.
- W związku z tym nie zaleca się stosowania sofosbuwiru podczas karmienia piersią.
- W przypadku terapii skojarzonej z rybawiryną lub peginterferonem alfa i rybawiryną, karmienie piersią jest również przeciwwskazane10111213.
Sofosbuwir w połączeniu z innymi substancjami czynnymi
- Połączenia z ledipaswirem, welpataswirem lub woksylaprewirem również nie są zalecane podczas karmienia piersią, ponieważ nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa, a u zwierząt wykazano przenikanie tych substancji do mleka1415161718.
- Niektóre postaci leków zawierających sofosbuwir mogą być stosowane wyłącznie w określonych sytuacjach klinicznych, zawsze pod ścisłą kontrolą lekarza.
- W przypadku terapii skojarzonej z innymi lekami (np. rybawiryną) zalecenia dotyczące bezpieczeństwa mogą się różnić i należy zapoznać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego danego leku.
- Decyzja o przerwaniu karmienia piersią powinna być zawsze rozważana w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.
- Brak dostępnych danych o wpływie sofosbuwiru na płodność u ludzi, jednak badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na płodność19231620212267.
Wpływ sofosbuwiru na płodność
Nie ma danych dotyczących wpływu sofosbuwiru na płodność u ludzi. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na zdolność do poczęcia potomstwa19231620212267.
Podsumowanie: Sofosbuwir w okresie ciąży i karmienia piersią – co warto zapamiętać?
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie zaleca się | Brak wystarczających danych u ludzi; należy unikać, zwłaszcza w połączeniu z rybawiryną10234567. |
| Karmienie piersią | Nie zaleca się | Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka kobiecego; ryzyko dla dziecka nie jest znane101415161112131718. |
| Wpływ na płodność | Brak danych u ludzi | Nie wykazano szkodliwego wpływu w badaniach na zwierzętach19231620212267. |


















