Pozakonazol – dawkowanie leku

Ogólne zasady dawkowania pozakonazolu

Pozakonazol (Posaconazolum) to lek przeciwgrzybiczy, który dostępny jest w różnych postaciach, głównie jako zawiesina doustna (40 mg/ml) oraz tabletki dojelitowe (100 mg)¹². Dawkowanie pozakonazolu zależy od postaci leku, drogi podania oraz wskazania do stosowania. Lek ten wykorzystywany jest zarówno w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, jak i w profilaktyce u osób szczególnie narażonych na tego typu infekcje³⁴.

• Zawiesina doustna: Przeznaczona jest przede wszystkim dla dorosłych, w określonych przypadkach także dla dzieci w innych specjalnych postaciach farmaceutycznych⁵.
• Tabletki dojelitowe: Stosowane są u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży powyżej 2. roku życia o masie ciała powyżej 40 kg⁶.

Dawkowanie standardowe u dorosłych

Dawkowanie zależy od rodzaju zakażenia i postaci leku:

• Zawiesina doustna:
  • Leczenie opornych inwazyjnych zakażeń grzybiczych (IZG) oraz u pacjentów z nietolerancją leczenia pierwszego rzutu: 200 mg (5 ml) cztery razy na dobę lub alternatywnie 400 mg (10 ml) dwa razy na dobę podczas posiłku lub bezpośrednio po nim⁷⁸.
  • Profilaktyka zakażeń grzybiczych: 200 mg (5 ml) trzy razy na dobę, każda dawka powinna być przyjmowana z posiłkiem lub bezpośrednio po nim⁸.
  • Kandydoza jamy ustnej i gardła: w pierwszym dniu 200 mg (5 ml) raz na dobę, następnie 100 mg (2,5 ml) raz na dobę przez 13 dni⁸.
• Tabletki dojelitowe:
  • W leczeniu inwazyjnej aspergilozy, opornych zakażeń grzybiczych oraz profilaktyce: 300 mg (trzy tabletki po 100 mg) dwa razy na dobę w pierwszym dniu (dawka nasycająca), a następnie 300 mg raz na dobę⁹¹⁰.
  • Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków¹⁰.

Czas trwania leczenia

Czas trwania terapii jest ustalany indywidualnie przez lekarza i zależy od ciężkości zakażenia, tempa poprawy oraz stanu odporności pacjenta. W profilaktyce leczenie rozpoczyna się na kilka dni przed przewidywanym wystąpieniem neutropenii i kontynuuje przez 7 dni po poprawie liczby neutrofili⁸¹¹.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

• Dzieci i młodzież:
  • Zawiesina doustna: Nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18. roku życia z powodu braku wystarczających danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa. Dla dzieci i młodzieży dostępne są inne postacie leku (np. proszek dojelitowy i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny doustnej lub tabletki, ale tylko dla masy ciała powyżej 40 kg i wieku powyżej 2 lat)⁵¹².
  • Tabletki dojelitowe: Mogą być stosowane u dzieci powyżej 2 lat o masie ciała powyżej 40 kg – schemat dawkowania jak u dorosłych⁹.
• Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności zmiany dawkowania, stosuje się dawki jak u dorosłych⁵⁶.
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie ma potrzeby modyfikacji dawki, niezależnie od stopnia niewydolności nerek¹³¹¹.
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U osób z niewydolnością wątroby należy zachować ostrożność, ponieważ stężenie leku we krwi może być wyższe, ale nie ma konieczności rutynowej zmiany dawki. Zaleca się regularne kontrolowanie czynności wątroby podczas terapii¹⁴¹².
• Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, dlatego stosowanie pozakonazolu w tych grupach wymaga szczególnej ostrożności i decyzji lekarza¹⁴¹².

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Pozakonazol może być stosowany zarówno w leczeniu ostrych zakażeń grzybiczych, jak i w profilaktyce – czyli zapobieganiu ich wystąpieniu u osób szczególnie narażonych (np. po przeszczepach, podczas chemioterapii). Schemat dawkowania w leczeniu oraz w profilaktyce różni się:

• Leczenie zakażeń: Najczęściej stosuje się wyższe dawki podzielone na kilka dawek na dobę (np. 200 mg cztery razy na dobę dla zawiesiny doustnej lub dawka nasycająca 300 mg dwa razy na dobę w pierwszym dniu dla tabletek, potem 300 mg raz na dobę)⁷⁹.
• Profilaktyka: Zazwyczaj stosuje się niższe, ale regularne dawki (np. 200 mg trzy razy na dobę dla zawiesiny lub 300 mg raz na dobę dla tabletek po dawce nasycającej)⁸¹⁰.
• Kandydoza jamy ustnej i gardła: Inny schemat: 200 mg w pierwszym dniu, następnie 100 mg raz dziennie przez 13 dni (tylko zawiesina doustna)⁸.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W badaniach klinicznych nie obserwowano dodatkowych działań niepożądanych przy stosowaniu pozakonazolu w dawkach do 1600 mg na dobę w postaci zawiesiny doustnej. Przypadkowe przyjęcie bardzo dużych dawek (np. 1200 mg dwa razy dziennie przez 3 dni) nie spowodowało ciężkich objawów. Jednak w przypadku przedawkowania nie ma specyficznego antidotum, a lek nie jest usuwany podczas hemodializy. W razie podejrzenia przedawkowania należy skonsultować się z lekarzem, który zastosuje leczenie wspomagające¹⁵¹⁶.

Tabela podsumowująca dawkowanie pozakonazolu

^{589101112181920}

Pozakonazol – skuteczne i elastyczne dawkowanie w zależności od potrzeb

Pozakonazol wyróżnia się szerokim zakresem zastosowań w leczeniu i profilaktyce groźnych zakażeń grzybiczych, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością. Jego dawkowanie zawsze musi być dostosowane do postaci leku, drogi podania, wieku i stanu zdrowia pacjenta, a także wskazania do stosowania. Zarówno zawiesina doustna, jak i tabletki mają jasno określone schematy dawkowania, których należy bezwzględnie przestrzegać. Zmiana dawki lub postaci leku wymaga uzgodnienia z lekarzem, aby zapewnić skuteczność terapii i zminimalizować ryzyko działań niepożądanych^{589101112181920}.