Standardowe dawkowanie i ryzyko przedawkowania pitofenonu
Pitofenon jest stosowany przede wszystkim jako składnik leków złożonych, których celem jest łagodzenie bólu i skurczów mięśni gładkich, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i moczowych1. Standardowa dawka pitofenonu zależy od formy leku oraz drogi podania, jednak w przypadku roztworu do wstrzykiwań wynosi ona 2 mg na 1 ml preparatu, często w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, takimi jak metamizol sodu i fenpiweryna2. O przedawkowaniu mówimy wtedy, gdy pacjent przyjmie większą ilość substancji niż zalecana przez producenta lub lekarza, co może prowadzić do wystąpienia objawów toksycznych.
Objawy przedawkowania pitofenonu
W przypadku przedawkowania preparatów zawierających pitofenon, obraz kliniczny zdominowany jest przez objawy zatrucia innymi składnikami leku, zwłaszcza metamizolem oraz reakcje cholinolityczne wywołane przez fenpiwerynę3. Jednak nadmierna dawka pitofenonu sama w sobie może prowadzić do silnych objawów związanych z nadmiernym rozluźnieniem mięśni gładkich.
- Układ pokarmowy: nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka lub zaparcia3
- Układ nerwowy: zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego, w ciężkich przypadkach mogą pojawić się objawy takie jak splątanie, zaburzenia świadomości3
- Układ krwiotwórczy: toksyczne działanie na krew, co może objawiać się np. osłabieniem, bladością, łatwym męczeniem się3
- Objawy cholinolityczne: suchość w ustach, trudności w oddawaniu moczu, przyspieszone bicie serca3
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W sytuacji podejrzenia przedawkowania należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku3. Dalsze postępowanie polega na przyspieszeniu usuwania substancji czynnych z organizmu, np. poprzez wymuszoną diurezę (zwiększenie wydalania moczu), dożylne podawanie płynów lub, w razie potrzeby, zastosowanie hemodializy3. Leczenie jest objawowe, czyli polega na łagodzeniu występujących dolegliwości. Warto podkreślić, że nie istnieje specyficzne antidotum (odtrutka) na przedawkowanie pitofenonu ani większości pozostałych składników preparatów złożonych z jego udziałem3.
Tabela objawów i postępowania w przypadku przedawkowania
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (nudności, łagodne bóle brzucha, suchość w ustach) | Przerwanie stosowania leku, obserwacja, leczenie objawowe | Nie zawsze konieczna, zależy od nasilenia objawów |
| Umiarkowane (wymioty, biegunka, zaburzenia rytmu serca, trudności w oddawaniu moczu) | Przyspieszenie eliminacji leku z organizmu (np. diureza, płyny dożylne), leczenie objawowe | Często zalecana, szczególnie u osób z chorobami przewlekłymi |
| Ciężkie (zaburzenia świadomości, objawy toksyczne ze strony krwi, ciężkie zaburzenia neurologiczne) | Natychmiastowe przerwanie podawania, hospitalizacja, intensywna opieka, możliwa hemodializa | Wymagana |
Pitofenon – bezpieczeństwo stosowania i zagrożenia związane z przedawkowaniem
Pitofenon, choć skuteczny w łagodzeniu skurczów mięśni gładkich, wymaga ostrożnego stosowania, zwłaszcza w preparatach złożonych. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń ze strony różnych układów organizmu, a leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i przyspieszaniu eliminacji leku z organizmu3. Ze względu na brak specyficznego antidotum, kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz nieprzekraczanie zalecanych dawek. W razie wystąpienia niepokojących objawów zawsze należy zareagować szybko i skonsultować się z personelem medycznym.


















