Stosowanie leków u dzieci – dlaczego wymaga ostrożności?
Dzieci nie są po prostu “małymi dorosłymi” – ich organizm inaczej przetwarza leki, a procesy takie jak wchłanianie, metabolizm i wydalanie substancji czynnych mogą znacząco różnić się od osób dorosłych. To sprawia, że bezpieczeństwo i skuteczność leczenia, w tym ketoprofenem, muszą być oceniane bardzo indywidualnie12.
U dzieci ryzyko działań niepożądanych, np. dotyczących przewodu pokarmowego, nerek czy wątroby, może być wyższe, a objawy uboczne mogą pojawiać się szybciej lub mieć cięższy przebieg niż u dorosłych13.
Ketoprofen – zakres stosowania u dzieci w różnych postaciach leku
Ketoprofen jest substancją należącą do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), wykorzystywaną w leczeniu bólu, stanów zapalnych oraz schorzeń reumatycznych. Jednak jego zastosowanie u dzieci jest ograniczone i zależy od postaci leku oraz drogi podania45.
Postacie doustne, doodbytnicze i parenteralne (wstrzyknięcia)
- Tabletki, kapsułki, granulaty do sporządzania roztworu doustnego: Zdecydowana większość tych postaci nie jest przeznaczona do stosowania u dzieci poniżej 15. roku życia67. Wyjątek stanowi granulat Ketonal Fast, który może być stosowany u młodzieży od 16. roku życia, w określonych wskazaniach i pod ścisłym nadzorem lekarza8.
- Czopki: Również nie zaleca się ich stosowania u dzieci poniżej 15 lat, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej9.
- Roztwory do wstrzykiwań (dożylnie, domięśniowo): Większość tych preparatów jest przeciwwskazana u dzieci – minimalny wiek to zazwyczaj 15 lub 18 lat, w zależności od produktu i dawki410.
Postacie do stosowania miejscowego (żele, aerozole)
- Żele i aerozole: W przypadku tych preparatów również nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 15. roku życia, ze względu na brak wystarczających badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo211.
Dawkowanie ketoprofenu u dzieci
Z uwagi na ograniczone dane kliniczne i bezpieczeństwo, w większości postaci dawkowanie ketoprofenu u dzieci nie jest ustalone. Preparaty doustne, doodbytnicze i parenteralne mają wyraźnie określone przeciwwskazania wiekowe i nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 15. roku życia6910. Wyjątkiem jest granulat Ketonal Fast, który może być stosowany u młodzieży od 16. roku życia w dawkach zalecanych dla dorosłych, jednak zawsze zgodnie z zaleceniami lekarza8.
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących dawkowania u dzieci, zawsze należy zwracać się do lekarza lub farmaceuty, ponieważ nieprawidłowe stosowanie ketoprofenu może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, szczególnie u młodszych pacjentów4.
Bezpieczeństwo stosowania ketoprofenu u dzieci
W materiałach źródłowych wielokrotnie podkreślono brak wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania ketoprofenu u dzieci. W przypadku większości postaci leku, zarówno doustnych, doodbytniczych, jak i miejscowych, nie zaleca się ich używania u dzieci i młodzieży poniżej 15. roku życia9112.
U młodzieży powyżej 16 lat (granulat Ketonal Fast) produkt może być stosowany wyłącznie w określonych wskazaniach i pod ścisłą kontrolą lekarza, z uwagi na ryzyko poważnych powikłań, takich jak krwawienie z przewodu pokarmowego czy owrzodzenie12.
Dodatkowo, niektóre preparaty zawierają substancje pomocnicze, które mogą być niebezpieczne dla młodszych dzieci, np. alkohol benzylowy czy etanol, obecne w roztworach do wstrzykiwań113.
- Stosowanie ketoprofenu u dzieci poniżej 15. roku życia jest przeciwwskazane lub niezalecane w większości dostępnych preparatów4911.
- U młodzieży powyżej 16 lat (granulat Ketonal Fast) lek stosuje się wyłącznie w ściśle określonych przypadkach i pod nadzorem lekarza8.
- Niektóre preparaty ketoprofenu mogą zawierać składniki dodatkowe niezalecane dla dzieci, takie jak alkohol benzylowy czy etanol113.
- Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania ketoprofenu w młodszych grupach wiekowych.
Podsumowanie – Ketoprofen u dzieci: ograniczenia i bezpieczeństwo
Stosowanie ketoprofenu u dzieci jest mocno ograniczone i w większości przypadków niezalecane poniżej 15. roku życia. Wyjątek stanowi granulat Ketonal Fast, który może być używany u młodzieży powyżej 16 lat w określonych sytuacjach, jednak pod ścisłym nadzorem lekarza. Należy pamiętać, że dzieci są szczególnie wrażliwe na działania niepożądane leków z grupy NLPZ, w tym ketoprofenu, dlatego każda decyzja o jego zastosowaniu powinna być bardzo dobrze przemyślana. W przypadku wątpliwości co do bezpieczeństwa lub dawkowania, niezbędny jest kontakt z lekarzem lub farmaceutą.
Tabela: Możliwość stosowania ketoprofenu u dzieci w zależności od grupy wiekowej i postaci leku
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–1 rok) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Dzieci (1–12 lat) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Młodzież (13–15 lat) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Młodzież (16 lat i starsi) | Można stosować wyłącznie granulat Ketonal Fast w określonych wskazaniach | Zgodnie z dawkowaniem dla dorosłych, pod ścisłą kontrolą lekarza |


















