Czym jest kapsaicyna i jak jest stosowana?
Kapsaicyna (Capsaicinum) to substancja czynna wykorzystywana w leczeniu bólu o podłożu neuropatycznym, szczególnie w formie plastrów leczniczych nakładanych na skórę. Każdy plaster zawiera określoną ilość kapsaicyny, na przykład 179 mg w plastrze o powierzchni 280 cm2, co odpowiada 640 mikrogramom kapsaicyny na każdy cm2 plastra1. Plastry przeznaczone są do stosowania przez personel medyczny lub pod ścisłym nadzorem lekarza, co minimalizuje ryzyko ich niewłaściwego użycia2.
Kiedy mówimy o przedawkowaniu kapsaicyny?
Przedawkowanie kapsaicyny występuje wtedy, gdy zostanie zastosowana większa ilość substancji niż zalecana, na przykład poprzez użycie zbyt wielu plastrów lub zbyt długie ich pozostawienie na skórze. W przypadku plastrów leczniczych ryzyko przedawkowania jest bardzo małe, ponieważ ich aplikacja odbywa się pod kontrolą medyczną2. Standardowa dawka to jeden plaster nakładany na wybrane miejsce na określony czas – najczęściej 30 minut, zgodnie z zaleceniami lekarza1.
- Przedawkowanie kapsaicyny w plastrach jest rzadkością, ponieważ aplikacja odbywa się pod nadzorem medycznym.
- Jeśli do niego dojdzie, najczęściej objawia się silniejszymi reakcjami miejscowymi, takimi jak ból, zaczerwienienie czy świąd.
- Nie istnieje specyficzne antidotum dla kapsaicyny.
- W przypadku podejrzenia przedawkowania należy jak najszybciej usunąć plaster i oczyścić skórę.
Objawy przedawkowania kapsaicyny
Do tej pory nie odnotowano potwierdzonych przypadków przedawkowania kapsaicyny stosowanej w plastrach, jednak potencjalne objawy mogą pojawić się w postaci nasilonych reakcji w miejscu podania2. Objawy te mogą obejmować:
Objawy te zwykle dotyczą tylko miejsca, gdzie zastosowano plaster i nie mają charakteru ogólnoustrojowego (nie dotyczą całego organizmu). Zazwyczaj są łagodne lub umiarkowane, ale w przypadku znacznego nasilenia mogą być bardzo uciążliwe dla pacjenta.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Jeśli wystąpią objawy sugerujące przedawkowanie kapsaicyny, należy:
- Delikatnie usunąć plaster z powierzchni skóry2
- Nałożyć żel oczyszczający na leczone miejsce na 1 minutę, a następnie usunąć go suchą gazą2
- Umyć miejsce leczenia mydłem i wodą2
- W razie potrzeby zastosować leczenie objawowe – na przykład preparaty łagodzące podrażnienie skóry2
Nie ma znanego antidotum dla kapsaicyny. Wszystkie działania mają na celu złagodzenie miejscowych dolegliwości i przywrócenie komfortu pacjentowi.
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (np. lekkie pieczenie, zaczerwienienie) | Usunięcie plastra, oczyszczenie skóry, leczenie objawowe | Zazwyczaj nie jest wymagana |
| Umiarkowane (np. silniejsze podrażnienie, ból, świąd) | Jak wyżej; można zastosować dodatkowe środki łagodzące | Rzadko wymagana |
| Ciężkie (np. bardzo silny ból lub rozległy rumień) | Jak wyżej; w razie utrzymywania się objawów – konsultacja medyczna | Może być wymagana w wyjątkowych przypadkach |
- Nie są znane przypadki ogólnoustrojowego zatrucia kapsaicyną z plastrów.
- Najczęściej występują nasilone reakcje skórne w miejscu zastosowania.
- Wszystkie działania po przedawkowaniu mają na celu usunięcie plastra i złagodzenie dolegliwości miejscowych.
- W razie utrzymywania się objawów zawsze warto skonsultować się z personelem medycznym.
Kapsaicyna – bezpieczeństwo stosowania w plastrach leczniczych
Kapsaicyna stosowana miejscowo w formie plastrów jest uznawana za bezpieczną, o ile przestrzegane są zalecenia dotyczące dawki i czasu aplikacji. Przedawkowanie jest bardzo mało prawdopodobne, a w razie jego wystąpienia objawy ograniczają się głównie do skóry w miejscu podania. Nie ma odtrutki na kapsaicynę, dlatego wszystkie działania po przedawkowaniu mają na celu złagodzenie miejscowych dolegliwości i przywrócenie komfortu pacjentowi2. Najważniejsze jest, aby stosować plastry kapsaicyny wyłącznie pod kontrolą medyczną i zgodnie z zaleceniami, co minimalizuje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.


















