Jak dawkować esketaminę? Ogólne zasady i drogi podania

Esketamina jest dostępna w postaci aerozolu do nosa, co oznacza, że lek podaje się poprzez rozpylenie do każdego nozdrza1. Jest to leczenie przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych i zawsze odbywa się pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego2. Każdy dozownik zawiera 28 mg esketaminy, a dawkowanie opiera się na indywidualnych potrzebach pacjenta, skuteczności oraz tolerancji leku2.

  • Postać leku: Aerozol do nosa, roztwór
  • Droga podania: Wyłącznie donosowa (do nosa)
  • Podawanie: Samodzielnie przez pacjenta, ale pod ścisłym nadzorem pracownika ochrony zdrowia
  • Sesja leczenia: Obejmuje podanie leku i obserwację po podaniu

Standardowe dawkowanie u dorosłych (do 65. roku życia)

Dawkowanie esketaminy zależy od fazy leczenia – fazy indukcji (początkowej) i fazy podtrzymującej. Podstawowe zasady dawkowania przedstawiają się następująco3:

  • Faza indukcji (tygodnie 1-4):
    • Pierwsza dawka: 56 mg w dniu 1
    • Kolejne dawki: 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu
  • Faza podtrzymująca (od 5. tygodnia):
    • 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu (tygodnie 5-8)
    • Od 9. tygodnia: 56 mg lub 84 mg co dwa tygodnie lub raz w tygodniu, w zależności od indywidualnej odpowiedzi na leczenie
  • Czas trwania terapii: Po zmniejszeniu nasilenia objawów depresyjnych zaleca się kontynuowanie leczenia przez co najmniej 6 miesięcy
Ważne: Esketamina w aerozolu do nosa powinna być stosowana wyłącznie w wyznaczonych warunkach klinicznych, pod nadzorem personelu medycznego. Przed każdą sesją leczenia należy sprawdzić ciśnienie krwi, a po podaniu pacjent musi być obserwowany do czasu ustabilizowania się stanu zdrowia. Przed podaniem zaleca się powstrzymanie się od jedzenia przez co najmniej 2 godziny i niepicia płynów przez 30 minut, by zmniejszyć ryzyko nudności i wymiotów24.

Dawkowanie u osób starszych (65 lat i więcej)

U pacjentów w podeszłym wieku zalecana jest ostrożność i wolniejsze zwiększanie dawki5:

  • Faza indukcji (tygodnie 1-4):
    • Pierwsza dawka: 28 mg w dniu 1
    • Kolejne dawki: 28 mg, 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu, przy czym każda zmiana dawki powinna być stopniowa (o 28 mg)
  • Faza podtrzymująca (od 5. tygodnia):
    • 28 mg, 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu (tygodnie 5-8)
    • Od 9. tygodnia: 28 mg, 56 mg lub 84 mg co dwa tygodnie lub raz w tygodniu, również stopniowo zwiększając dawkę o 28 mg

W przypadku intensywnej krótkotrwałej terapii nagłych przypadków psychiatrycznych, skuteczność i bezpieczeństwo u osób w podeszłym wieku nie zostały dokładnie przebadane6.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo i skuteczność esketaminy u osób poniżej 18 roku życia nie zostały określone. Lek nie ma zastosowania u dzieci poniżej 7 lat7.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie jest wymagane dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Nie badano jednak stosowania u pacjentów dializowanych6.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami zaleca się ostrożność przy stosowaniu maksymalnej dawki 84 mg. Stosowanie esketaminy nie jest zalecane u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby6.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Esketamina nie powinna być stosowana w okresie ciąży i karmienia piersią, chyba że korzyści z leczenia wyraźnie przewyższają ryzyko dla matki i dziecka8.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Dawkowanie esketaminy może różnić się w zależności od wskazania terapeutycznego:

  • Leczenie opornej depresji u dorosłych: Zgodnie ze schematem fazy indukcji i podtrzymującej opisanym powyżej
  • Intensywna krótkotrwała terapia nagłych przypadków psychiatrycznych (dorośli <65 lat): Zalecana dawka to 84 mg dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie; dawkę można zmniejszyć do 56 mg w przypadku nietolerancji4

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Najwyższa badana jednorazowa dawka esketaminy w aerozolu do nosa wynosiła 112 mg i nie wykazano jej toksyczności, choć częściej występowały działania niepożądane, takie jak zawroty głowy czy nudności9. Stosowanie większych dawek niż zalecane nie jest wskazane, a lek zawsze podawany jest pod nadzorem medycznym, co minimalizuje ryzyko przedawkowania9.

Ważne dla pacjenta:

  • Lek nie wymaga stopniowego odstawiania – ryzyko objawów odstawienia jest bardzo małe.
  • W przypadku pominięcia dawki w pierwszych 4 tygodniach leczenia należy kontynuować dotychczasowy schemat.
  • W fazie podtrzymującej, gdy objawy depresji się nasilą po opuszczeniu sesji, lekarz może wrócić do wcześniejszego schematu leczenia.
  • Stosowanie esketaminy u osób z poważnymi chorobami serca, niekontrolowanym nadciśnieniem lub przebytym udarem wymaga szczególnej ostrożności lub jest przeciwwskazane.

Podsumowanie dawkowania esketaminy – przegląd dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli <65 lat Faza indukcji: 56 mg w dniu 1, następnie 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie.
Faza podtrzymująca: 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu (tygodnie 5-8), potem co tydzień lub co dwa tygodnie3
Osoby starsze (≥65 lat) Faza indukcji: 28 mg w dniu 1, potem 28 mg, 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu (zwiększanie o 28 mg)
Faza podtrzymująca: 28 mg, 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu, od 9. tygodnia także co dwa tygodnie (zwiększanie o 28 mg)5
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania; brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności7
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Brak konieczności dostosowania dawki, nie badano u pacjentów dializowanych6
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Brak modyfikacji dawki w łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach; ostrożność przy 84 mg w umiarkowanych zaburzeniach; nie zaleca się w ciężkiej niewydolności wątroby6
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosowanie tylko w razie wyraźnej konieczności i pod ścisłym nadzorem8
Intensywna krótkotrwała terapia nagłych przypadków psychiatrycznych 84 mg dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie (dorośli <65 lat); możliwość zmniejszenia dawki do 56 mg w razie nietolerancji4

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie esketaminy u dorosłych?

W fazie indukcji 56 mg w dniu 1, potem 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu. W fazie podtrzymującej 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu, a od 9. tygodnia także co dwa tygodnie3.

Czy trzeba modyfikować dawkę esketaminy u osób z chorobami nerek?

Nie, nie ma potrzeby zmiany dawki przy zaburzeniach czynności nerek. Nie badano stosowania u pacjentów dializowanych6.

Jak dawkować esketaminę u osób starszych?

U osób ≥65 lat zaczyna się od 28 mg, potem zwiększa dawkę stopniowo o 28 mg do 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu5.

Czy esketaminę można stosować u dzieci?

Nie zaleca się stosowania esketaminy u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności7.

Jaka jest maksymalna dawka esketaminy w aerozolu do nosa?

Najwyższa badana dawka to 112 mg, ale standardowo stosuje się maksymalnie 84 mg podczas jednej sesji9.