Jak dawkować esketaminę? Ogólne zasady i drogi podania
Esketamina jest dostępna w postaci aerozolu do nosa, co oznacza, że lek podaje się poprzez rozpylenie do każdego nozdrza1. Jest to leczenie przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych i zawsze odbywa się pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego2. Każdy dozownik zawiera 28 mg esketaminy, a dawkowanie opiera się na indywidualnych potrzebach pacjenta, skuteczności oraz tolerancji leku2.
- Postać leku: Aerozol do nosa, roztwór
- Droga podania: Wyłącznie donosowa (do nosa)
- Podawanie: Samodzielnie przez pacjenta, ale pod ścisłym nadzorem pracownika ochrony zdrowia
- Sesja leczenia: Obejmuje podanie leku i obserwację po podaniu
Standardowe dawkowanie u dorosłych (do 65. roku życia)
Dawkowanie esketaminy zależy od fazy leczenia – fazy indukcji (początkowej) i fazy podtrzymującej. Podstawowe zasady dawkowania przedstawiają się następująco3:
- Faza indukcji (tygodnie 1-4):
- Pierwsza dawka: 56 mg w dniu 1
- Kolejne dawki: 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu
- Faza podtrzymująca (od 5. tygodnia):
- 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu (tygodnie 5-8)
- Od 9. tygodnia: 56 mg lub 84 mg co dwa tygodnie lub raz w tygodniu, w zależności od indywidualnej odpowiedzi na leczenie
- Czas trwania terapii: Po zmniejszeniu nasilenia objawów depresyjnych zaleca się kontynuowanie leczenia przez co najmniej 6 miesięcy
Dawkowanie u osób starszych (65 lat i więcej)
U pacjentów w podeszłym wieku zalecana jest ostrożność i wolniejsze zwiększanie dawki5:
- Faza indukcji (tygodnie 1-4):
- Pierwsza dawka: 28 mg w dniu 1
- Kolejne dawki: 28 mg, 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu, przy czym każda zmiana dawki powinna być stopniowa (o 28 mg)
- Faza podtrzymująca (od 5. tygodnia):
- 28 mg, 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu (tygodnie 5-8)
- Od 9. tygodnia: 28 mg, 56 mg lub 84 mg co dwa tygodnie lub raz w tygodniu, również stopniowo zwiększając dawkę o 28 mg
W przypadku intensywnej krótkotrwałej terapii nagłych przypadków psychiatrycznych, skuteczność i bezpieczeństwo u osób w podeszłym wieku nie zostały dokładnie przebadane6.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo i skuteczność esketaminy u osób poniżej 18 roku życia nie zostały określone. Lek nie ma zastosowania u dzieci poniżej 7 lat7.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Nie jest wymagane dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Nie badano jednak stosowania u pacjentów dializowanych6.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami zaleca się ostrożność przy stosowaniu maksymalnej dawki 84 mg. Stosowanie esketaminy nie jest zalecane u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby6.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Esketamina nie powinna być stosowana w okresie ciąży i karmienia piersią, chyba że korzyści z leczenia wyraźnie przewyższają ryzyko dla matki i dziecka8.
Dawkowanie w zależności od wskazania
Dawkowanie esketaminy może różnić się w zależności od wskazania terapeutycznego:
- Leczenie opornej depresji u dorosłych: Zgodnie ze schematem fazy indukcji i podtrzymującej opisanym powyżej
- Intensywna krótkotrwała terapia nagłych przypadków psychiatrycznych (dorośli <65 lat): Zalecana dawka to 84 mg dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie; dawkę można zmniejszyć do 56 mg w przypadku nietolerancji4
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Najwyższa badana jednorazowa dawka esketaminy w aerozolu do nosa wynosiła 112 mg i nie wykazano jej toksyczności, choć częściej występowały działania niepożądane, takie jak zawroty głowy czy nudności9. Stosowanie większych dawek niż zalecane nie jest wskazane, a lek zawsze podawany jest pod nadzorem medycznym, co minimalizuje ryzyko przedawkowania9.
- Lek nie wymaga stopniowego odstawiania – ryzyko objawów odstawienia jest bardzo małe.
- W przypadku pominięcia dawki w pierwszych 4 tygodniach leczenia należy kontynuować dotychczasowy schemat.
- W fazie podtrzymującej, gdy objawy depresji się nasilą po opuszczeniu sesji, lekarz może wrócić do wcześniejszego schematu leczenia.
- Stosowanie esketaminy u osób z poważnymi chorobami serca, niekontrolowanym nadciśnieniem lub przebytym udarem wymaga szczególnej ostrożności lub jest przeciwwskazane.
Podsumowanie dawkowania esketaminy – przegląd dla różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli <65 lat |
Faza indukcji: 56 mg w dniu 1, następnie 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie. Faza podtrzymująca: 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu (tygodnie 5-8), potem co tydzień lub co dwa tygodnie3 |
| Osoby starsze (≥65 lat) |
Faza indukcji: 28 mg w dniu 1, potem 28 mg, 56 mg lub 84 mg dwa razy w tygodniu (zwiększanie o 28 mg) Faza podtrzymująca: 28 mg, 56 mg lub 84 mg raz w tygodniu, od 9. tygodnia także co dwa tygodnie (zwiększanie o 28 mg)5 |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania; brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności7 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Brak konieczności dostosowania dawki, nie badano u pacjentów dializowanych6 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Brak modyfikacji dawki w łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach; ostrożność przy 84 mg w umiarkowanych zaburzeniach; nie zaleca się w ciężkiej niewydolności wątroby6 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosowanie tylko w razie wyraźnej konieczności i pod ścisłym nadzorem8 |
| Intensywna krótkotrwała terapia nagłych przypadków psychiatrycznych | 84 mg dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie (dorośli <65 lat); możliwość zmniejszenia dawki do 56 mg w razie nietolerancji4 |


















