Bezpieczeństwo stosowania leków u pacjentów pediatrycznych

Stosowanie leków u dzieci wymaga szczególnej uwagi, ponieważ dzieci różnią się od dorosłych pod względem sposobu, w jaki ich organizm przetwarza i usuwa leki1. Te różnice nie wynikają jedynie z masy ciała, ale także z odmiennego metabolizmu, wchłaniania i wydalania substancji czynnych. Dlatego każda decyzja o zastosowaniu danego leku u pacjenta pediatrycznego powinna być dokładnie przemyślana i oparta na aktualnych danych klinicznych.

Zakres stosowania dinoprostonu u dzieci i młodzieży

Dinoproston (Dinoprostonum) jest substancją czynną stosowaną przede wszystkim w położnictwie, głównie w celu wywołania dojrzewania szyjki macicy i indukcji porodu o czasie234. Dokumentacja medyczna jasno wskazuje, że produkty zawierające dinoproston przeznaczone są do stosowania u kobiet w terminie porodu, czyli od 37. tygodnia ciąży. Oznacza to, że stosowanie dinoprostonu nie jest przewidziane ani zalecane u dzieci w sensie klasycznym, czyli w populacji pacjentów poniżej 18. roku życia, poza bardzo wąską grupą młodocianych pacjentek będących w ciąży w odpowiednim wieku ciążowym.

Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania dinoprostonu w populacji dziecięcej w innych wskazaniach niż indukcja porodu u ciężarnych5. W przypadku młodocianych pacjentek, decyzja o zastosowaniu tej substancji powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich przeciwwskazań oraz szczególnych środków ostrożności.

Ważne:

  • Dinoproston stosuje się wyłącznie u kobiet w ciąży, które osiągnęły termin porodu (od 37. tygodnia ciąży).
  • Nie zaleca się stosowania tej substancji u dzieci i młodzieży, z wyjątkiem szczególnych przypadków młodocianych pacjentek w ciąży.
  • Brak jest badań dotyczących bezpieczeństwa dinoprostonu u dzieci w innych wskazaniach.
  • Stosowanie możliwe jest wyłącznie pod ścisłą kontrolą w wyspecjalizowanych placówkach medycznych.

Dawkowanie dinoprostonu u dzieci i młodzieży

W dokumentacji leków zawierających dinoproston nie przewidziano dawkowania dla klasycznej populacji pediatrycznej5. Dawki zostały ustalone wyłącznie dla kobiet w ciąży w terminie porodu, w zależności od postaci farmaceutycznej i drogi podania:

Nie ma zaleceń dotyczących modyfikacji dawkowania w zależności od wieku czy masy ciała poza standardowymi wskazaniami położniczymi. U młodocianych pacjentek w ciąży dawkowanie ustala się jak dla dorosłych kobiet, wyłącznie w przypadku konieczności indukcji porodu.

Bezpieczeństwo stosowania dinoprostonu u dzieci i młodzieży

Dinoproston może być stosowany wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach położniczych, gdzie zapewniona jest całodobowa opieka medyczna oraz możliwość ciągłego monitorowania stanu matki i płodu19. Lek nie jest przeznaczony do samodzielnego stosowania ani do użytku ambulatoryjnego.

Stosowanie tej substancji wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań, takich jak nadmierna kurczliwość macicy, pęknięcie macicy, zagrożenie dla płodu, reakcje anafilaktoidalne czy rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, szczególnie u pacjentek z czynnikami ryzyka1011121314. Szczególna ostrożność wymagana jest u pacjentek z chorobami serca, nerek, wątroby, płuc, astmą, padaczką, jaskrą, nadciśnieniem tętniczym czy ciążą mnogą. Dinoproston jest przeciwwskazany w przypadku wcześniejszych operacji macicy, niewspółmierności porodowej, nieprawidłowego położenia płodu, zakażeń czy podejrzenia zagrożenia płodu151617.

Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania dinoprostonu u noworodków oraz dzieci181920. W badaniach na zwierzętach wykazano, że długotrwałe stosowanie prostaglandyn może prowadzić do rozrostu kości, jednak krótkotrwałe użycie dinoprostonu w celu indukcji porodu nie wykazało takiego działania u ludzi.

Kluczowe informacje dla pacjentek:

  • Dinoproston nie jest lekiem pediatrycznym i nie stosuje się go u dzieci poza wyjątkowymi sytuacjami klinicznymi dotyczącymi młodocianych pacjentek w ciąży.
  • Stosowanie możliwe jest wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym w warunkach szpitalnych.
  • Decyzja o zastosowaniu tej substancji musi być poprzedzona dokładną oceną stanu zdrowia pacjentki oraz obecności przeciwwskazań.
  • Brak jest badań dotyczących bezpieczeństwa dinoprostonu u dzieci w innych wskazaniach niż położnicze.

Przykładowe możliwości stosowania dinoprostonu u dzieci i młodzieży – podsumowanie

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–1 rok) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (1–12 lat) Nie zaleca się Brak danych
Młodzież (≥12 lat, będąca w ciąży w terminie porodu) Możliwe, wyłącznie w celu indukcji porodu Jak u dorosłych: żel 500 μg/3 g do szyjki macicy lub system dopochwowy 10 mg na 24 godziny

Pytania i odpowiedzi

Czy dinoproston można stosować u dzieci?

Nie, dinoproston nie jest przewidziany do stosowania u dzieci, z wyjątkiem młodocianych pacjentek w ciąży wymagających indukcji porodu1.

W jakim wieku można zastosować dinoproston?

Dinoproston stosuje się wyłącznie u kobiet w ciąży w terminie porodu (od 37. tygodnia ciąży), niezależnie od wieku pacjentki2.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania dinoprostonu u młodzieży?

Przeciwwskazania obejmują m.in. przebyte operacje macicy, niewspółmierność porodową, choroby narządów wewnętrznych i zakażenia3.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić po zastosowaniu dinoprostonu?

Możliwe są m.in. nadmierna kurczliwość macicy, pęknięcie macicy, reakcje anafilaktoidalne i zaburzenia krzepnięcia45.