Na czym polega mechanizm działania substancji czynnej?

Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, aby osiągnąć zamierzony efekt leczniczy1. W przypadku dasiglukagonu jest to szybkie podniesienie poziomu glukozy we krwi, co ma kluczowe znaczenie w leczeniu ciężkiej hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą2. Zrozumienie tego mechanizmu pomaga lepiej wyjaśnić, dlaczego i jak dasiglukagon jest stosowany w nagłych sytuacjach.

Warto wspomnieć o dwóch ważnych pojęciach: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika to opis, jak lek działa na organizm, czyli jakie wywołuje efekty. Farmakokinetyka natomiast to droga, jaką lek pokonuje w organizmie: jak się wchłania, jak się rozprowadza, jak jest przetwarzany i jak się wydala3.

Jak działa dasiglukagon na poziomie organizmu?

Dasiglukagon jest analogiem glukagonu, czyli substancji naturalnie występującej w organizmie człowieka. Jego głównym zadaniem jest pobudzenie wątroby do uwalniania glukozy, która była w niej zgromadzona w postaci zapasowej – glikogenu1. Dzięki temu dochodzi do szybkiego wzrostu poziomu cukru we krwi, co pomaga przerwać stan ciężkiej hipoglikemii, czyli nagłego spadku cukru.

  • Dasiglukagon pobudza receptory glukagonu w wątrobie, co powoduje rozpad glikogenu na glukozę1.
  • Uwolniona glukoza trafia do krwiobiegu, podnosząc poziom cukru we krwi1.
  • Działanie jest możliwe tylko wtedy, gdy w wątrobie są odpowiednie zapasy glikogenu1.

W badaniach klinicznych wykazano, że dasiglukagon bardzo skutecznie podnosi poziom glukozy zarówno u dorosłych, jak i u dzieci z cukrzycą typu 1. Przykładowo, średni wzrost poziomu glukozy po 60-90 minutach od podania wynosił około 9 mmol/l (czyli ponad 160 mg/dl)45.

Ważne: Dasiglukagon działa szybko – w większości przypadków poprawa poziomu cukru następuje w ciągu 10 minut od podania. Tak szybkie działanie jest szczególnie istotne w nagłych przypadkach hipoglikemii, gdzie liczy się każda minuta. Działanie jest podobne zarówno u dzieci, jak i dorosłych, niezależnie od miejsca wstrzyknięcia67.

Jak dasiglukagon zachowuje się w organizmie?

Po podaniu podskórnym dasiglukagon szybko się wchłania i osiąga maksymalne stężenie we krwi średnio po 21-35 minutach, w zależności od wieku pacjenta3. To oznacza, że już wkrótce po wstrzyknięciu zaczyna działać.

  • U dorosłych maksymalne stężenie występuje po około 35 minutach, a u dzieci i młodzieży po około 21 minutach3.
  • Objętość dystrybucji (czyli jak szeroko lek rozprzestrzenia się po organizmie) wynosi średnio 47-57 litrów3.
  • Dasiglukagon jest rozkładany przez enzymy w krwi, wątrobie i nerkach – podobnie jak naturalny glukagon3.
  • Jego czas półtrwania (czyli czas, po którym połowa dawki zostaje usunięta z organizmu) to około 30 minut3.

Nie stwierdzono istotnych różnic w działaniu w zależności od płci czy miejsca podania. Brak jest danych dotyczących stosowania dasiglukagonu u osób z poważnymi zaburzeniami pracy wątroby3.

Co pokazują badania przedkliniczne?

Badania przedkliniczne to testy prowadzone na zwierzętach i komórkach, zanim substancja zostanie podana ludziom. W przypadku dasiglukagonu nie wykazano szczególnego ryzyka dla człowieka w badaniach na bezpieczeństwo, toksyczność czy możliwość wywołania nowotworów8. W bardzo wysokich dawkach, znacznie przekraczających dawki stosowane u ludzi, obserwowano niepożądane skutki u zwierząt, takie jak zmniejszony przyrost masy ciała matki i płodu oraz opóźniony rozwój kości89. Przy dawkach przekraczających 20-krotność dawki ludzkiej pojawiały się u królików także wady rozwojowe płodu.

Parametr Opis
Mechanizm działania Pobudza wątrobę do uwalniania glukozy poprzez rozpad glikogenu
Początek działania Poprawa poziomu glukozy zwykle w ciągu 10 minut od podania
Maksymalne stężenie 21 min (dzieci, młodzież), 35 min (dorośli) po podaniu podskórnym
Okres półtrwania Około 30 minut
Metabolizm Rozkładany przez enzymy w krwi, wątrobie i nerkach
Wydalanie Eliminowany jak naturalny glukagon
Informacje dla pacjentów:

  • Dasiglukagon działa skutecznie i bardzo szybko – to istotne przy leczeniu nagłego niedocukrzenia.
  • Działanie leku jest możliwe tylko wtedy, gdy w wątrobie są zapasy glikogenu – dlatego u osób z chorobami wątroby skuteczność może być niższa.
  • Nie odnotowano wpływu przeciwciał na skuteczność i bezpieczeństwo stosowania, choć dane są ograniczone.
  • W badaniach na zwierzętach bardzo wysokie dawki powodowały niepożądane efekty, jednak dawki stosowane u ludzi są znacznie niższe.

Dasiglukagon – szybka pomoc w nagłych przypadkach hipoglikemii

Dasiglukagon jest nowoczesną substancją, która szybko i skutecznie podnosi poziom cukru we krwi, co jest niezwykle ważne u pacjentów z cukrzycą w sytuacjach nagłego niedocukrzenia. Jego mechanizm działania polega na pobudzeniu wątroby do uwolnienia zapasów glukozy. Lek wchłania się bardzo szybko, a efekt terapeutyczny pojawia się zwykle już po 10 minutach. Dzięki temu dasiglukagon stanowi ważne narzędzie w leczeniu ciężkiej hipoglikemii, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci167.

Pytania i odpowiedzi

Jak szybko działa dasiglukagon?

Poprawa poziomu glukozy następuje zazwyczaj w ciągu 10 minut od podania.1

Jak dasiglukagon wpływa na poziom cukru we krwi?

Dasiglukagon powoduje szybki wzrost poziomu glukozy poprzez pobudzenie wątroby do uwalniania glukozy.2

Czy dasiglukagon działa tak samo u dzieci i dorosłych?

Tak, skuteczność i szybkość działania są podobne zarówno u dzieci od 6 lat, jak i u dorosłych.3

Jak długo dasiglukagon pozostaje w organizmie?

Czas półtrwania dasiglukagonu wynosi około 30 minut.4