Życie w ciągłym napięciu, gonitwa myśli, trudności z wyciszeniem się wieczorem i problemy z zasypianiem – dla wielu osób to codzienność. Nic więc dziwnego, że coraz częściej zadajemy sobie pytanie: jakie zioła na stres naprawdę działają i czy można sięgnąć po naturalne metody bez obaw o bezpieczeństwo?

Zioła na stres i nerwy od wieków były stosowane jako wsparcie w trudnych momentach. Dziś, dzięki badaniom naukowym, wiemy znacznie więcej o tym, które rośliny faktycznie pomagają, jak działają na układ nerwowy i kiedy warto po nie sięgnąć. Jednym z najlepiej przebadanych przykładów jest męczennica cielista – roślina, która łączy tradycję z nowoczesną nauką.

Męczennica cielista – co to za roślina?

Passiflora, to rodzaj obejmujący ok. 500 gatunków (1). Jednak znany z zastosowania w medycynie jest Passiflora incarnata L. (męczennica cielista). Jest ona pnącą byliną naturalnie występującą w ciepłych i tropikalnych regionach Ameryki Południowej, Środkowej i Północnej (1,2).

Historia stosowania w medycynie tradycyjnej

Passiflora incarnata ma swoją bogatą historię użycia w lecznictwie tradycyjnym Ameryki Północnej, sięga późnego okresu archaicznego (8000-2000 r. p.n.e.). Rdzenne plemiona Ameryki ceniły męczennicę cielistą głównie ze względu na jej właściwości uspokajające (1,2) oraz nasenne (3,4). Obecnie ziele męczennicy cielistej posiada liczne opracowania, m.in. monografie w Farmakopei Europejskiej 11 i Farmakopei Polskiej XIII oraz monografie Komitetu ds. Produktów Leczniczych Roślinnych, będącego komitetem EMA, Europejskiego Naukowego Stowarzyszenia Fitoterapii (ESCOP) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Jak działają zioła na stres i nerwy?

Mechanizm działania wyciągów z męczennicy cielistej związany jest najprawdopodobniej z nasileniem neuroprzekaźnictwa GABA-ergicznego. GABA to neuroprzekaźnik, który naturalnie hamuje nadmierną aktywność neuronów. Redukuje w ten sposób lęk i stres, powodując tym samym uspokojenie, daje efekt relaksacji (2–4).

Zioła na spanie i lęk – co mówią badania kliniczne?

Aktywność farmakologiczna męczennicy cielistej stała się przedmiotem kilkunastu badań klinicznych, które dotyczyły głównie oceny działania uspokajającego i przeciwlękowego (anksjolitycznego) (5) oraz wpływu na jakość snu (4–6). Najczęściej były to randomizowane, zaślepione badania z kontrolą placebo bądź lekiem porównawczym o uznanej skuteczności. W badaniach potwierdzono skuteczne działanie anksjolityczne, gdzie redukcja lęku u pacjentów przyjmujących męczennicę cielistą była analogiczna jak w przypadku syntetycznych leków z grupy benzodiazepin (1,5). Wykazano również korzystny wpływ męczennicy cielistej na niektóre parametry snu (3), sugerując, że efekt ten występował w następstwie jej działania przeciwlękowego. Aktualne doniesienia wskazują ponadto na skuteczność suchego wyciągu z ziela męczennicy cielistej jako leczenia wspomagającego w procesie odstawiania benzodiazepin u pacjentów z lękiem lub depresją, przy braku działań niepożądanych (1). Obiecujące wyniki uzyskano także w badaniu dotyczącym leczenia ADHD u dzieci (6,7). W badaniach, u pacjentów przyjmujących męczennicę cielistą nie zaobserwowano spadku wydajności pracy, zwiększonej sedacji, senności w ciągu dnia, czy też zaburzeń funkcji psychoruchowych.

Męczennica cielista w tabletkach – Sedistress Forte

Nowością, która pojawiła się w tym roku na polskim rynku jest produkt Sedistress Forte. Jest to lek bez recepty, zawierający w jednej tabletce 500 mg natywnego wyciągu suchego z ziela męczennicy cielistej. Sedistress Forte posiada najwyższą zarejestrowaną w Polsce dawkę passiflory, która bezpośrednio koreluje z dawkami wykorzystywanymi w badaniach klinicznych. Sedistress Forte można stosować u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia. Wskazania obejmują zarówno łagodzenie stresu psychicznego, nerwowości, niepokoju czy rozdrażnienia, związanego np. z trudnymi sytuacjami życiowymi, egzaminami, zabiegami, podróżami, jak wsparcie przy problemach z zasypianiem, powstałych w wyniku stresu w ciągu dnia (8).

Podsumowanie

Jeśli szukasz naturalnego wsparcia w walce z napięciem, warto wiedzieć, jakie zioła na stres mają udowodnioną skuteczność. Męczennica cielista to jedno z najlepiej przebadanych ziół na stres i nerwy – badania kliniczne potwierdzają jej działanie przeciwlękowe porównywalne z lekami syntetycznymi. Działa również jako zioło na spanie, poprawiając jakość odpoczynku nocnego u osób zestresowanych. Co ważne, nie powoduje senności w ciągu dnia ani spadku koncentracji. Dostępna jest bez recepty w postaci preparatów takich jak Sedistress Forte, który można stosować u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia.