Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Cynk na odporność — właściwości, niedobór, przedawkowanie, selen
Co warto wiedzieć o cynku?
Cynk, jako jeden z kluczowych pierwiastków w budowaniu silnego układu odpornościowego, zostanie przez nas opisany w pierwszej kolejności.
Jakie właściwości ma cynk?
Cynk odgrywa ważną rolę w tworzeniu kwasów nukleinowych, które są niezbędne do podziału i wzrostu komórek. Jest również potrzebny do produkcji, przechowywania i uwalniania insuliny – hormonu, który reguluje poziom cukru we krwi. Niedobór cynku może więc zaburzyć wydzielanie insuliny przez komórki Beta w trzustce, co może prowadzić do podwyższonego poziomu glukozy we krwi [4].
Jak cynk wpływa na odporność?
Cynk odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, szczególnie w procesie dojrzewania limfocytów T w grasicy. Grasica, narząd odpowiedzialny za rozwój tych komórek odpornościowych, osiąga największe rozmiary w dzieciństwie, a następnie stopniowo maleje wraz z wiekiem. W grasicy powstają komórki zwane tymocytami, z których tylko 5% przekształca się w limfocyty T i trafia do krwi obwodowej oraz narządów limfatycznych. Te komórki dojrzewają całkowicie w śledzionie i odgrywają kluczową rolę w niszczeniu komórek zaatakowanych wirusem podczas infekcji.
Długotrwały niedobór cynku może prowadzić do upośledzenia mobilizacji i różnicowania się komórek odpornościowych, a nawet do zaniku grasicy, co osłabia odpowiedź układu immunologicznego na infekcje wirusowe. Cynk gromadzi się głównie w krwinkach czerwonych i białych, a także w mięśniach, kościach, skórze, nerkach, wątrobie, trzustce, siatkówce i gruczole krokowym.
Jakie są naturalne źródła cynku?
Najwięcej cynku dostarczamy organizmowi, jedząc: mięso cielęce i wołowe, jaja, ryby, owoce morza, a także pestki dyni, kaszę gryczaną, nasiona fasoli, chleb żytni razowy i płatki owsiane.
Jakie są objawy niedoboru cynku?
Niewystarczająca podaż cynku w diecie może prowadzić do zmęczenia, osłabienia, braku koncentracji, a także zauważalnego wypadania włosów, powolnego gojenia się ran, tworzenia się aft w błonie śluzowej jamy ustnej i nawrotów sezonowych infekcji. Jeśli stwierdzamy niedobór cynku lub nie akceptujemy produktów żywnościowych będących jego źródłem, warto pomyśleć o suplementacji.
Suplementy i leki z cynkiem bez recepty
Cynk w aptekach można dostać w pod postacią leków, jak i suplementów diety. Leki dostępne na rynku, zawierające cynk to Zincteral, Zincas forte, Zincas, Zinkorot. Z kolei preparaty, będące suplementami diety to Cynek SR, Cynkovir immuno, Cynk organiczny z witaminą C.
Co musisz wiedzieć o selenie?
Drugi tytułowy pierwiastek, selen, ma równie istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
Jakie właściwości ma selen?
Selen jest mikroelementem, który odgrywa ważną rolę w wielu procesach w naszym organizmie. Jest niezbędny do działania enzymów, które chronią nasze komórki przed uszkodzeniami i pomagają w produkcji aktywnego hormonu tarczycy, który reguluje metabolizm. Selen ma także istotny wpływ na nasz układ odpornościowy, wspierając zarówno obronę organizmu przed infekcjami, jak i odpowiedź immunologiczną. Jego rola w utrzymaniu zdrowia jest dobrze udokumentowana i od lat badana przez naukowców [3].
Jak selen wpływa na odporność?
Badania wykazały, że codzienne przyjmowanie selenu w dawce 200 µg może zwiększyć aktywność naszych komórek odpornościowych, w szczególności limfocytów T, które pomagają zwalczać infekcje. Selen wspiera także działanie komórek NK, które są ważne w obronie organizmu przed wirusami i nowotworami. Działa on poprzez zwiększenie liczby receptorów, które pomagają tym komórkom rosnąć i działać skuteczniej, co wzmocnia nasz układ odpornościowy [1,2].
Jakie są naturalne źródła selenu?
Bogatym źródłem selenu są: mięso, ryby, produkty zbożowe, nabiał, niektóre owoce i warzywa (kapustne, strączkowe, czosnkowe), a także szparagi i soczewica. Jednak zawartość selenu w tych składnikach pożywienia, głównie pochodzenia roślinnego zależy od zawartości pierwiastka w glebie. A ten w zależności od szerokości geograficznej jest zmienny.
Jakie są objawy niedoboru selenu?
Niedobór selenu może objawiać się osłabieniem układu odpornościowego, co prowadzi do częstszych infekcji i trudności w ich zwalczaniu. Możesz także odczuwać ogólne zmęczenie, osłabienie, a także zauważyć problemy z włosami, paznokciami oraz skórą. W przypadku poważniejszych niedoborów mogą wystąpić zaburzenia pracy tarczycy i problemy z sercem.
Suplementy i leki z selenem bez recepty
Selen występuje w aptekach tylko w postaci suplementów diety. Przykładowe to Selen Solgar (100 i 200 ug), Selen organiczny Wallmark czy Bio-Selen plus Cynk.
Wnioski
Jedzenie pokarmów bogatych w cynk i selen lub ich suplementacja może pomóc w zapobieganiu infekcjom wirusowym i bakteryjnym. Te pierwiastki wspierają nasz układ odpornościowy, co sprawia, że organizm szybciej reaguje na zarazki, zmniejsza ryzyko zachorowania i skraca czas trwania choroby.
Bibliografia
- Spallholz JE, Boylan LM, Larsen HS: Advances in understanding selenium’s role in the immune system. Ann NY Acad Sci 1990; 587: 123-139
- http://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2017/01/pnm_2016_12_929-933.pdf
- https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=32757-c
- https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=7434-c












Dodaj komentarz