Menu

, ,

Niedobór cynku i selenu objawy, suplementacja i bezpieczeństwo

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Cynk na odporność — właściwości, niedobór, przedawkowanie, selen

W głębi naszych komórek, jak cisi bohaterowie, cynk i selen odgrywają kluczowe role w utrzymaniu zdrowia i równowagi organizmu. Choć niewidoczni gołym okiem, te niezbędne mikroelementy są jak starannie ustawione trybiki w wielkiej machinie, które dbają o to, by nasze ciało funkcjonowało sprawnie każdego dnia. Niedobór cynku i selenu objawy może wywołać poważne, narażając nas na osłabienie odporności i różnorodne problemy zdrowotne. Dlatego warto poznać, na co dobry jest cynk i jak selen wpływa na naszą odporność, aby zadbać o to, by nie zabrakło ich w naszej codziennej diecie.
Cynk na odporność — właściwości, niedobór, przedawkowanie, selen

Co warto wiedzieć o cynku?

Cynk, jako jeden z kluczowych pierwiastków w budowaniu silnego układu odpornościowego, zostanie przez nas opisany w pierwszej kolejności.

Jakie właściwości ma cynk?

Cynk odgrywa ważną rolę w tworzeniu kwasów nukleinowych, które są niezbędne do podziału i wzrostu komórek. Jest również potrzebny do produkcji, przechowywania i uwalniania insulinyhormonu, który reguluje poziom cukru we krwi. Niedobór cynku może więc zaburzyć wydzielanie insuliny przez komórki Beta w trzustce, co może prowadzić do podwyższonego poziomu glukozy we krwi [4].

Jak cynk wpływa na odporność?

Cynk odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, szczególnie w procesie dojrzewania limfocytów T w grasicy. Grasica, narząd odpowiedzialny za rozwój tych komórek odpornościowych, osiąga największe rozmiary w dzieciństwie, a następnie stopniowo maleje wraz z wiekiem. W grasicy powstają komórki zwane tymocytami, z których tylko 5% przekształca się w limfocyty T i trafia do krwi obwodowej oraz narządów limfatycznych. Te komórki dojrzewają całkowicie w śledzionie i odgrywają kluczową rolę w niszczeniu komórek zaatakowanych wirusem podczas infekcji.

Długotrwały niedobór cynku może prowadzić do upośledzenia mobilizacji i różnicowania się komórek odpornościowych, a nawet do zaniku grasicy, co osłabia odpowiedź układu immunologicznego na infekcje wirusowe. Cynk gromadzi się głównie w krwinkach czerwonych i białych, a także w mięśniach, kościach, skórze, nerkach, wątrobie, trzustce, siatkówce i gruczole krokowym.

Jakie są naturalne źródła cynku?

Najwięcej cynku dostarczamy organizmowi, jedząc: mięso cielęce i wołowe, jaja, ryby, owoce morza, a także pestki dyni, kaszę gryczaną, nasiona fasoli, chleb żytni razowy i płatki owsiane.

Jakie są objawy niedoboru cynku?

Niewystarczająca podaż cynku w diecie może prowadzić do zmęczenia, osłabienia, braku koncentracji, a także zauważalnego wypadania włosów, powolnego gojenia się ran, tworzenia się aft w błonie śluzowej jamy ustnej i nawrotów sezonowych infekcji. Jeśli stwierdzamy niedobór cynku lub nie akceptujemy produktów żywnościowych będących jego źródłem, warto pomyśleć o suplementacji.

Suplementy i leki z cynkiem bez recepty

Cynk w aptekach można dostać w pod postacią leków, jak i suplementów diety. Leki dostępne na rynku, zawierające cynk to Zincteral, Zincas forte, Zincas, Zinkorot. Z kolei preparaty, będące suplementami diety to Cynek SR, Cynkovir immuno, Cynk organiczny z witaminą C.

Co musisz wiedzieć o selenie?

Drugi tytułowy pierwiastek, selen, ma równie istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

Jakie właściwości ma selen?

Selen jest mikroelementem, który odgrywa ważną rolę w wielu procesach w naszym organizmie. Jest niezbędny do działania enzymów, które chronią nasze komórki przed uszkodzeniami i pomagają w produkcji aktywnego hormonu tarczycy, który reguluje metabolizm. Selen ma także istotny wpływ na nasz układ odpornościowy, wspierając zarówno obronę organizmu przed infekcjami, jak i odpowiedź immunologiczną. Jego rola w utrzymaniu zdrowia jest dobrze udokumentowana i od lat badana przez naukowców [3].

Jak selen wpływa na odporność?

Badania wykazały, że codzienne przyjmowanie selenu w dawce 200 µg może zwiększyć aktywność naszych komórek odpornościowych, w szczególności limfocytów T, które pomagają zwalczać infekcje. Selen wspiera także działanie komórek NK, które są ważne w obronie organizmu przed wirusami i nowotworami. Działa on poprzez zwiększenie liczby receptorów, które pomagają tym komórkom rosnąć i działać skuteczniej, co wzmocnia nasz układ odpornościowy [1,2].

Jakie są naturalne źródła selenu?

Bogatym źródłem selenu są: mięso, ryby, produkty zbożowe, nabiał, niektóre owoce i warzywa (kapustne, strączkowe, czosnkowe), a także szparagi i soczewica. Jednak zawartość selenu w tych składnikach pożywienia, głównie pochodzenia roślinnego zależy od zawartości pierwiastka w glebie. A ten w zależności od szerokości geograficznej jest zmienny.

Jakie są objawy niedoboru selenu?

Niedobór selenu może objawiać się osłabieniem układu odpornościowego, co prowadzi do częstszych infekcji i trudności w ich zwalczaniu. Możesz także odczuwać ogólne zmęczenie, osłabienie, a także zauważyć problemy z włosami, paznokciami oraz skórą. W przypadku poważniejszych niedoborów mogą wystąpić zaburzenia pracy tarczycy i problemy z sercem.

Suplementy i leki z selenem bez recepty

Selen występuje w aptekach tylko w postaci suplementów diety. Przykładowe to Selen Solgar (100 i 200 ug), Selen organiczny Wallmark czy Bio-Selen plus Cynk.

Wnioski

Jedzenie pokarmów bogatych w cynk i selen lub ich suplementacja może pomóc w zapobieganiu infekcjom wirusowym i bakteryjnym. Te pierwiastki wspierają nasz układ odpornościowy, co sprawia, że organizm szybciej reaguje na zarazki, zmniejsza ryzyko zachorowania i skraca czas trwania choroby.

Bibliografia

  1. Spallholz JE, Boylan LM, Larsen HS: Advances in understanding selenium’s role in the immune system. Ann NY Acad Sci 1990; 587: 123-139
  2. http://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2017/01/pnm_2016_12_929-933.pdf
  3. https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=32757-c
  4. https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=7434-c

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Omawiane substancje

  • Cynk

    Cynk jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Zn i liczbie atomowej 30. Cynk jest wykorzystywany w produkcji baterii, galwanizacji metali oraz w produkcji stopów metali.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Selen

    Selen jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Se i liczbie atomowej 34. Jest to pierwiastek niezbędny dla organizmu człowieka, który pełni ważną rolę w procesach metabolicznych.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

Przeczytaj również:

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , .

Porady