Jak rozpoznać kaszel suchy i mokry?

Jeśli rodzic trafia do apteki i chce kupić tabletki lub syrop na kaszel dla dzieci, to zwykle pojawia się pytanie o rodzaj kaszlu. Kaszel suchy można bardzo ogólnie zdefiniować jako uciążliwy, męczący i bez wydzieliny. W kaszlu mokrym, czyli produktywnym, dziecko będzie odkrztuszać wydzielinę. Natomiast nie jest to proste do stwierdzenia przez rodzica. Kaszel suchy bardzo często przechodzi w mokry w trakcie rozwoju choroby. Dziecko może mieć również problem z odkrztuszaniem wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych. W wielu przypadkach zróżnicowanie kaszlu u dzieci może się odbyć dopiero po badaniu lekarskim. W tym artykule skupimy się na tabletkach na kaszel mokry dla dzieci [1,2].

Tabletki na kaszel mokry dla dzieci

Istnieje wiele substancji w tabletkach na kaszel mokry dla dzieci, dlatego omówimy każdą z nich z osobna. Niektóre z nich dostępne są na receptę, ale aktualnie istnieją także tabletki wykrztuśne bez recepty z tymi samymi składnikami. Tabletki na mokry kaszel dla dzieci zawierają substancje takie jak bromheksynę, ambroksol, erdosteinę, acetylocysteinę lub karbocysteinę.

Ziołowe tabletki na kaszel dla dzieci

W łagodzeniu kaszlu mokrego oraz objawów infekcji dróg oddechowych, zwłaszcza na początkowym etapie choroby lub jako uzupełnienie leczenia, często stosuje się leki wykrztuśne pochodzenia roślinnego. Preparaty zawierające wyciągi z tymianku, pierwiosnka, dziewanny czy złożone mieszanki ziołowe (np. syropy typu Herbapect) działają poprzez rozrzedzanie zalegającej wydzieliny oraz ułatwianie jej odkrztuszania. Część z nich wykazuje również działanie przeciwzapalne i łagodzące podrażnienia błony śluzowej dróg oddechowych. Jeśli chodzi o tabletki ziołowe stosowane na kaszel i problemy z górnymi drogami oddechowymi, to wybór jest dość ograniczony. W tej grupie znajduje się 1,8-cyneol, naturalny składnik olejku eukaliptusowego, który dodatkowo zmniejsza produkcję śluzu, działa rozkurczowo na oskrzela i wspomaga leczenie zapalenia zatok oraz chorób zapalnych dróg oddechowych. Przykładem takiego preparatu jest Soledum Forte, stosowany u młodzieży powyżej 12. roku życia i dorosłych.

Soledum fortekapsułki, 200 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• stosowany wspomagająco przy zapaleniu zatok oraz w chorobach zapalnych dróg oddechowych;
• jako jedyny na rynku zawiera czysty 1,8-cyneol wyizolowany z olejku eukaliptusowego¹;
• do stosowania powyżej 12. roku życia;
• działa przeciwzapalnie, wykrztuśnie, zmniejsza produkcję śluzu, a jednocześnie działa rozkurczowo na oskrzela, co łagodzi kaszel;
• działa przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo;
• może być stosowany u osób z chorobą wrzodową, astmą i POChP;
• działanie produktu potwierdzone badaniami klinicznymi i laboratoryjnymi.

1. Dane pobrane z rejestru produktów leczniczych: https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public, stan na dzień: 23.05.2025.

 

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu , ostrego zapalenia oskrzeli oraz kaszlu mokrego.

Skład

Do substancji czynnych zawartych w produkcie należą cyneol.

Dawkowanie

W przypadku ostrych stanów zapalnych podaje się zazwyczaj jedną kapsułkę preparatu Soledum forte 3 razy na dobę. W stanach przewlekłych bądź podczas kontynuacji terapii dawkę zmniejsza się do jednej kapsułki dwa razy dziennie.
Jeśli dolegliwości utrzymują się powyżej 7 dni bądź pojawią się takie objawy jak zaburzenia oddychania, gorączka, ropne lub krwawe odkrztuszanie, należy skonsultować się z lekarzem.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Bromheksyna na kaszel mokry u dzieci

Pierwszą substancją jest bromheksyna (Flegamina Classic, Flegamina Fast, Flegtac ORO). Należy ona do grupy leków mukolitycznych. Wydzielina, która zalega w drogach oddechowych, jest gęsta i lepka, przez co ciężko ją odkrztusić. Mukolityki zwiększają jej objętość i zmniejszają lepkość, przez co łatwiej się jej pozbyć. Łatwo to sobie zobrazować, jeśli wyobrazimy sobie śluz jako łańcuch. Wspomniana substancja m.in. tnie go na mniejsze kawałki, co sprawia, że łatwiej go usunąć. Bromheksyna dodatkowo zwiększa aktywność nabłonka w drogach oddechowych, co dodatkowo przyspiesza usuwanie wydzieliny. Bromheksyna w lekach wykrztuśnych bez recepty może być stosowana od 2. roku życia, co obrazuje Tabela 1 [3,4].

Flegamina Classic, tabletki

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• małe tabletki, łatwe do połknięcia;
• tabletki można dzielić, aby uzyskać mniejszą dawkę;
• zawiera laktozę;
• do stosowania od 3. roku życia;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości.

Flegtac ORO, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• tabletki szybko rozpuszczają się w jamie ustnej – nie trzeba połykać;
• można rozpuścić w wodzie;
• zawiera substancje słodzące;
• do stosowania od 2. roku życia;
• występuje w opakowaniach o różnej dawce.

Tabletki wykrztuśne bez recepty z ambroksolem

Ambroksol (np. Flavamed, Mucosolvan, Deflegmin Effect, Tussal Expectorans, Mucosolvan Max) należy także do mukolityków. Działa podobnie jak poprzedni związek, czyli zmniejsza lepkość flegmy i poprawia jej usuwanie. Ambroksol dodatkowo zwiększa wytwarzanie surfaktantu przez komórki pęcherzyków płucnych. Większa ilość tego środka zmniejsza przyleganie śluzu do ścian oskrzeli, co ułatwia jego usuwanie. Dodatkowo zwiększa to ochronę przed podrażnieniami i infekcjami nabłonka. Ambroksol w tabletkach można podawać od 6. roku życia. Stosuje się wtedy 15 mg substancji od 2 do 3 razy na dobę. W wieku powyżej 12 lat stosuje się 30 mg ambroksolu od 2 do 3 razy na dobę [5,6].

Deflegmin, tabletki

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• małe tabletki, łatwe do połknięcia;
• tabletki można dzielić w celu uzyskania mniejszej dawki;
• zawiera laktozę;
• do stosowania od 6. roku życia.

Flavamed, tabletki musujące

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• odpowiednia forma dla osób, które mają problemy z połykaniem;
• tabletki należy rozpuścić w wodzie;
• można dzielić na pół, aby uzyskać mniejszą dawkę;
• zawiera laktozę;
• zawiera substancje słodzące;
• dobry, wiśniowy smak;
• do stosowania od 12. roku życia.

Mokry kaszel i karbocysteina

Karbocysteina zwykle kojarzy się z lekami dostępnymi na receptę w formie syropów lub tabletek do ssania (PectoDrill), ale istnieją też kapsułki bez recepty do połykania (Mucopect Control, Strepsils na kaszel). Oprócz klasycznego działania jako przedstawiciel mukolityków wykazuje także efekt przeciwbakteryjny. Niektóre badania wskazują, że karbocysteina prezentuje także efekt przeciwzapalny. Dawkowanie karbocysteiny z leków wykrztuśnych bez recepty jest skomplikowane. Według rejestracji producentów są to produkty przeznaczone dla dorosłych. Natomiast od 12. roku życia stosuje się karbocysteinę w dawce 750 mg (2 kapsułki) do 3 razy na dobę. Z tego względu można stosować ten lek u dzieci [7-10].

Mucopect Control, kapsułki twarde

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania u dorosłych.

Tabletki na mokry kaszel z erdosteiną

Erdosteina (Erdosol Respiro) to stosunkowo nowa substancja z grupy mukolityków. Wykazuje dobrą efektywność, a badania potwierdzają, że działa lepiej niż ambroksol w dawce 30 mg. Oprócz zmniejszania lepkości i ułatwiania odkrztuszania wydzieliny działa także przeciwkaszlowo i przeciwzapalnie. Erdosteinę warto stosować, jeśli choroba wymaga leczenia antybiotykami, np. amoksycyliną, gdyż zwiększa działanie antybiotyku. Lek ten stosuje się od 12. roku życia w dawce 1 tabletka 2 razy na dobę [11,12].

Erdosol Control, tabletki

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• wskazany jeśli pacjent stosuje antybiotyk (amoksycylinę) w chorobach dróg oddechowych, bo zwiększa to efektywność antybiotyku.

Zalegająca wydzielina i acetylocysteina

Ostatnią substancją z grupy mukolityków jest acetylocysteina. Oprócz ułatwiania odkrztuszania zalegającej wydzieliny poprzez zwiększenie jej ilości i zmniejszenie lepkości działa także przeciwzapalnie. Acetylocysteinę można stosować już od 3. roku życia, a dokładniejsze dawkowanie względem wieku przedstawia Tabela 2. Znajdziemy ją w takich preparatach jak ACC, ACC Optima, ACC Mini, Fluimucil Forte, Mucofortin, Mucoatac lub Muccosinal [7].

ACC Mini, tabletki musujące

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• tabletki musujące, które należy rozpuścić w wodzie;
• dobra wersja dla osób, które mają trudności z połykaniem;
• niska dawka umożliwia dopasowanie do wieku;
• istnieją produkty o większej dawce (ACC, ACC Optima);
• zawiera laktozę i substancje słodzące oraz aromaty;
• dobry, jeżynowy smak.

Kiedy brać tabletki na kaszel mokry dla dzieci?

Tabletki na mokry kaszel należy stosować, jeśli dziecko odkrztusza wydzielinę. Natomiast nawet w przypadku braku tego objawu, dziecko może mieć zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych i wtedy lepiej brać leki wykrztuśne bez recepty niż hamujące kaszel. Musi ocenić to lekarz. Substancje z grupy mukolityków nasilają kaszel. Działają zwykle kilka godzin, dlatego zaleca się ich stosowanie około 3 do 5 godzin przed snem, aby dziecko mogło spokojnie spać. Podczas stosowania leków wykrztuśnych bez recepty należy spożywać zwiększoną ilość wody, bo to dodatkowo upłynnia zalegająca wydzielinę. Które tabletki na mokry kaszel wybrać? Wszystkie wymienione substancje działają dobrze i są efektywne. Jeśli dziecko cierpi na infekcję bakteryjną i stosuje antybiotyk z amoksycyliną, to warto stosować erdosteinę, gdyż zwiększa ona stężenie antybiotyku w wydzielinie dróg oddechowych.

Podsumowanie

Kaszel mokry u dzieci jest związany z obecnością wydzieliny w drogach oddechowych i często wymaga zastosowania leków wykrztuśnych, które ułatwiają jej usuwanie. Do najczęściej stosowanych należą zarówno preparaty syntetyczne (np. z ambroksolem, bromheksyną czy acetylocysteiną), jak i leki pochodzenia roślinnego, dobierane w zależności od wieku dziecka i nasilenia objawów. Wybór odpowiedniego preparatu powinien uwzględniać możliwość odkrztuszania wydzieliny oraz czas podania, aby nie nasilać kaszlu w nocy. Podczas stosowania leków wykrztuśnych ważne jest również odpowiednie nawodnienie, które wspomaga ich działanie. W przypadku wątpliwości co do rodzaju kaszlu lub braku poprawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem.