Czym jest szczepionka?

Pomimo ogromnego rozwoju medycyny do tej pory nie wymyślono lepszej i bezpieczniejszej metody na uodpornienie niż szczepienia. Szczepionka jest preparatem biologicznym pobudzającym organizm do zwalczania chorobotwórczych drobnoustrojów, a w konsekwencji uzyskania odporności na konkretne choroby. Jeżeli szczepieniu podda się ponad 90% osób z danej populacji, można zahamować rozprzestrzenianie się wirusów i bakterii, które wywołują choroby zakaźne. Zatem szczepionka staje się tarczą ochronną nie tylko dla zaszczepionych, ale też dla osób, które z przyczyn zdrowotnych (np. chorujących na nowotwory) nie mogą zostać zaszczepione (czytaj także: Szczepionka na COVID-19. Dlaczego warto?). [1,4]

Jaki cel mają szczepienia?

Podstawowym celem szczepienia jest zapewnienie maksymalnej ochrony przed zachorowaniem na choroby zakaźne oraz ich eliminacja w społeczeństwie. Choroby te niosą ze sobą ryzyko ciężkiego przebiegu, groźnych powikłań, a nawet zgonu. Są one szczególnie niebezpieczne dla malutkich dzieci. W kontekście szczepień to pierwszy rok życia dziecka jest czasem najbardziej intensywnym, a dzieciom do ukończenia drugiego roku życia podaje się najwięcej szczepionek. To właśnie w tym czasie układ immunologiczny dziecka wykazuje wyjątkową zdolność do „uczenia się” odpowiedzi na antygeny wirusowe i bakteryjne oraz wytwarzania przeciwciał ochronnych. [1,4]

Obowiązek szczepień

W Polsce szczepienia obowiązkowe realizuje się zgodnie z kalendarzem szczepień. Podlegają im dzieci w wieku od 0. do 19. roku życia jak również osoby szczególnie narażone na zachorowanie (studenci uczelni medycznych, pracownicy ochrony zdrowia, pracownicy służb weterynaryjnych). Nie wywiązanie się z tego obowiązku może skutkować wobec rodziców konsekwencjami prawnymi. Szczepienia obowiązkowe są bezpłatne pod warunkiem, że zdecydujesz się zaszczepić siebie lub swoje dziecko szczepionką zakupioną przez Ministra Zdrowia. Decydując się na wybór innej, musisz za nią zapłacić. [4]

REKLAMA
REKLAMA

Obowiązkowe szczepienia w Polsce

Co roku decyzją Głównego Inspektora Sanitarnego ustalany jest PSO na dany rok. W 2017 roku najważniejszą zmianą w kalendarzu szczepień dla dzieci i młodzieży było wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciw pneumokokom. Wcześniej dokonano zamiany doustnej szczepionki przeciw poliomyelitis na domięśniową oraz wprowadzono preparat z bezkomórkowym krztuścem w 6. roku życia zamiast pełnokomórkowej szczepionki DTP. W 2021 roku do kalendarza szczepień obowiązkowych wprowadzono dodatkowo szczepienie przeciw rotawirusom. Jest to obok szczepień przeciwko:

  • gruźlicy,
  • błonicy,
  • krztuścowi,
  • poliomyelitis,
  • odrze,
  • śwince,
  • różyczce,
  • tężcowi,
  • wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZWB),
  • pnenumokokom,
  • Haemophilus influenzae typu B (HIB),

już 12. obowiązkowa pozycja. Dotyczy ona dzieci urodzonych po 31 grudnia 2020 roku. W przypadku dzieci urodzonych przed dniem 1 stycznia 2021 roku szczepienie przeciw rotawirusom pozostaje szczepieniem zalecanym (odpłatnym). Osoby należące do grup podwyższonego ryzyka są szczepione również przeciwko:

  • ospie wietrznej,
  • błonicy,
  • tężcowi,
  • wściekliźnie. [1,2,3]

Kiedy wykonujemy szczepienia obowiązkowe?

Harmonogram szczepień ochronnych w naszym kraju (tzw. kalendarz szczepień) pozwala na określenie, w jakim czasie ma zostać zrealizowane szczepienie. Jest on co roku aktualizowany. Jednymi z pierwszych szczepień są szczepienia przeciwko gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B). Dziecko otrzymuje je w szpitalu w pierwszych dniach swojego życia. Kolejne szczepienia m.in. przeciwko pneumokokom, błonicy, tężcowi, krztuścowi, rotawirusom, Hemophilus influenzea, które należy zrealizować w kolejnych miesiącach życia dziecka, wykonuje wybrany przez rodziców lekarz w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. [1,4]