Jakie prawa posiada pacjent w aptece?

Prawo do obsługi poza kolejnością

Niektórzy pacjenci jak np. Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi, inwalidzi wojenni i wojskowi czy kombatanci mają prawo do obsługi poza kolejnością.  [1,2].

Prawo do informacji o osobie obsługującej

Magister farmacji powinien mieć podczas wykonywania czynności fachowych w aptece przypięty identyfikator. Nie jest to wymagane od techników farmaceutycznych. Jednakże wiele aptek, również wymaga od nich noszenia identyfikatora. Pacjent ma również prawo do informacji, kto jest kierownikiem danej apteki. W godzinach otwarcia apteki zgodnie z prawem musi być obecny kierownik lub magister farmacji [1,3].

Prawo do wydania leku i informacji o nim

Apteka powinna być zaopatrzona w ten sposób, aby zapewnić potrzebne leki swoim pacjentom. Jeżeli w danej chwili nie ma konkretnego preparatu, to farmaceuta może go sprowadzić tego samego lub następnego dnia. Oczywiście niektóre leki, w danym momencie, mogą być niedostępne w hurtowniach. Oprócz tego, prawo do wydania leku może być uchylone również w przypadku przeterminowanej recepty lub błędnego dawkowania (wydaje się ilość preparatu zgodną z dawkowaniem) [1,2].

Prawo do otrzymania tańszego zamiennika

Farmaceuta realizujący receptę ma obowiązek poinformować pacjenta o możliwości nabycia tańszego odpowiednika leku refundowanego. Jeżeli lekarz chce zastosować konkretny preparat zapisany na recepcie, warto poinformować o tym farmaceutę poprzez adekwatną adnotację. Farmaceuta nie może zamieniać preparatu w przypadku adnotacji lekarskiej NZ, co oznacza ,,nie zamieniać’’ [2,3].

Prawo do uzyskania pomocy w nagłych wypadkach

W przypadku nagłego stanu zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta farmaceuta może wydać produkt leczniczy bez przepisu lekarza, na podstawie recepty farmaceutycznej. Pacjentowi nie przysługuje wtedy zniżka i musi on nabyć lek ze 100% odpłatnością. Farmaceuta bierze pełną odpowiedzialność za ordynowane leki, dlatego naczelną wartością w przypadku recept wystawianych przez farmaceutów jest ratowanie życia lub zdrowia. Jest to na przykład sytuacja, kiedy pacjent przyjmuje stale leki, ale nie może w danej chwili skontaktować się z lekarzem. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w przypadku leków psychotropowych i odurzających. Za stan zagrożenia zdrowia nie uważa się jednak niechęć lub brak czasu na wizytę u lekarza [1,3].

Pod pewnymi warunkami masz prawo oddać produkty zakupione w aptece

Polskie prawo zabrania zwrotu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych zakupionych w aptece. Można to jedynie zrobić w kilku przypadkach. Produkt musi mieć wadę jakościową, być sfałszowany lub zostać źle wydany. W przypadku zakupu kosmetyków lub suplementów diety zwroty w aptece stacjonarnej zależą od danej apteki. W przypadku zakupu kosmetyków lub suplementów diety w aptece internetowej zwroty są możliwe na takich samych zasadach jak w przypadku innych produktów zakupionych na odległość [1,2].

Prawo do zachowania tajemnicy na temat swojego zdrowia

Nikt poza Tobą, personelem medycznym i osobami, które poinformujesz, nie ma prawa do informacji, jakie leki kupujesz. Twoje dane są chronione przez rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO), Kodeks Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta [1,3].

Prawo do oddania przeterminowanych leków w aptekach posiadających specjalny pojemnik

Cześć aptek posiada specjalne pojemniki na przeterminowane leki. Muszą one podpisać specjalną umowę z urzędem gminy na gromadzenie i odbiór takich odpadów. Pacjenci mają prawo utylizować w nich przeterminowane leki, ale zawsze powinni dostosować się do poleceń personelu, w jaki sposób to zrobić [3].

https://leki.pl/poradnik/przeterminowane-leki-przygotowanie-i-utylizacja/

Prawo do zgłaszania działań niepożądanych

Pacjentom przysługuje prawo do zgłaszania wystąpienia działań niepożądanych po przyjęciu danego preparatu. Mogą to zrobić za pośrednictwem Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, podmiotu odpowiedzialnego lub osoby wykonującej zawód medyczny np. lekarza czy farmaceuty [1].

Prawo do dochodzenia swoich racji

W przypadku zastrzeżeń dotyczących pracy lub obsługi w aptece warto zacząć od rozmowy bezpośrednio z osobą obsługującą lub kierownikiem apteki. Należy jednak pamiętać, że na farmaceucie ciąży szereg przepisów i nie zawsze może on zrealizować receptę zgodnie z oczekiwaniami. Najczęściej nieporozumienia da się załatwić polubownie oraz dogłębnie wyjaśnić daną sytuację. W przypadku niepowodzenia skargę można wnieść do  właściwej dla rejonu Okręgowej Izby Aptekarskiej, Narodowego Funduszu Zdrowia, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej czy Rzecznika Praw Pacjenta [2].