Zatrzymanie laktacji lub jej zahamowanie może być wywołane przez wiele czynników. Pomimo że, proces karmienia może skończyć się naturalnie, sporo matek chce przestać karmić wcześniej. Przyczyny są różne, zarówno techniczne  takie jak: (leki, hospitalizacja, praca), oraz psychologiczne, (zmęczenie, znużenie, uczucie uwiązania). Powodem są także wyobrażania, jakie matka ma o swoim dziecku po odstawieniu, że (będzie ono bardziej samodzielne, będzie lepiej spało lub jadło, że jest już za duże do piersi). Najbardziej przykra jest sytuacja w przypadku śmierci dziecka w okresie okołoporodowym i wtedy kobiety wymagają wyjątkowej opieki zarówno wsparcia emocjonalnego, jak i pomocy w rozwiązaniu kwestii laktacji. Sam proces zatrzymania laktacji może trwać od kilku dni do kilku tygodni. Postępowanie terapeutyczne powinno uwzględnić życzenie matki dotyczące sposobu zakończenia laktacji.

Jak zatrzymać laktację naturalnie? Poznaj domowe sposoby

Istnieje lokalny mechanizm, który bezpośrednio w gruczole mlecznym kontroluje produkcję pokarmu. Proces ten jest uruchamiany w wyniku przepełnienia piersi i rozumienie niniejszego mechanizmu jest pomocne podczas hamowania laktacji bez zastosowania leków. Pozostawienie pokarmu w piersiach powoduje nagromadzenie się zwrotnego inhibitora laktacji (ang. Feedback Inhibitor of Lactation, FIL), którego wysokie stężenie hamuje syntezę i wydzielania pokarmu. Natomiast całkowite opróżnienie piersi powoduje spadek stężenia FIL i tym samym daje sygnał dla organizmu, że trzeba znowu produkować mleka.

Należy stopniowo obniżać produkcję mleka poprzez częściowe opróżnianie piersi, co pozwoli zmniejszyć dolegliwości związane z przepełnieniem, ale jednocześnie utrzymać podwyższony poziom FIL. Sposób odciągania (odciąganie ręczne, laktator mechaniczny), częstotliwość czy jego długość są sprawą indywidualną, zależą od objętości produkowanego pokarmu, czasu, który upłynął od chwili porodu,  oraz od efektywności odciągania. Jednorazowe odciąganie powinno trwać na tyle długo, by rozluźnienie piersi przyniosło ulgę, ale na tyle krótko by nie opróżniać piersi całkowicie. Z każdym kolejnym dniem matka powinna wydłużać przerwy między kolejnymi odciągnięciami, ale nie pomijać ich. Oto przykładowy schemat: w pierwszej dobie odciąganie ok. 5 minut co 4-5 godzin, w drugiej 3-5 minut odciągania co 6 godzin, a w kolejnych czterech dobach  czas i odstępy dostosowane do pojawienia się uczucia dyskomfortu.

Dodatkowo stosowanie zimnych okładów zmniejsza dolegliwości związane z przepełnieniem piersi oraz nie powoduje uszkodzeń. Nie zaleca się bandażowania piersi a celu zahamowania laktacji ze względu na występowanie takich powikłań jak bolesność i obrzęk.

Jakie leki hamują laktację? Co kupisz w aptece?

Błyskawiczne zakończenie laktacji nigdy nie jest dobre, biorąc pod uwagę zarówno stronę mamy jak i samego dziecka. Jednak istnieją takie przypadki, w których proces ten musi się odbyć natychmiastowo. W takiej sytuacji najskuteczniejsze są produkty farmakologiczne – leki. Te działania można podejmować wyłącznie po odpowiednich konsultacjach z lekarzem, który przepisze konkretne leki, po które należy sięgnąć.

Leki na receptę hamujące laktację

Najczęstsze leki hamujące laktacje przepisywane na receptę to:

• Bromergon, tabletka 2,5 mg- lek, który zawiera czynną bromokryptynę, która wpływa hamująco na wydzielanie prolaktyny, hormonu wytwarzanego w przysadce mózgowej. Zaleca się stosować w następującym schemacie dawkowania: 2,5 mg w ciągu pierwszych trzech dni, a następnie 2,5 mg 2 razy dziennie przez 14 dni.

Istnieją doniesienia o występowaniu psychozy poporodowej po podaniu bromokryptyny w celu zahamowania laktacji u osób, które nie miały wcześniej żadnych zaburzeń psychicznych. Personel medyczny sprawujący opiekę nad kobietami po porodzie powinien być świadomy ryzyka występowania psychiatrycznych skutków ubocznych. Ma to szczególne znaczenie dla kobiet przeżywających silny stres oraz żałobę. Zdaniem Hale’a, w związku z występowaniem szeregu skutków ubocznych podczas stosowania bromokryptyny, bezpieczniejsza wydaje się kabergolina.

• Dostinex, tabletka 0,5 mg- lek, który zawiera czynną kabergolinę. Stosuje się w ramach zahamowania laktacji, zaburzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem prolaktyny, w tym zaburzeniach miesiączkowania. W celu zahamowania laktacji we wczesnym okresie po porodzie stosuje się dawkę 0,25 mg 2 razy dziennie doustnie przez 2 dni.

Działania niepożądane występują u 14% karmiących kobiet, są to głównie: niedociśnienie ortostatyczne i senność. Tolerancja tego leku jest lepsza, jeśli przyjmuje się go podczas posiłku. Leku nie podaje się kobietom z wadą zastawki i z nadciśnieniem poporodowym.

Mimo niepodważalnych korzyści stosowania kabergoliny, prawdopodobnie w związku z wysoką ceną, preparat ten jest znacznie rzadziej stosowany. Koszt jednego opakowania kabergoliny to wydatek rzędu 115 zł. Dla porównania cena 1 opakowania bromokryptyny to koszt 3,20 zł (R).

Leki bez recepty na zatrzymanie laktacji

Tabletki hamujące laktację bez recepty:

• Antilactin, kapsułka zawiera 900 mg liści szałwii w postaci wyciągu. Szałwia lekarska, powszechnie znana ze swych właściwości hamujących laktację i redukujących samoistne wycieki pokarmu. Takie właściwości szałwia zawdzięcza swojemu mechanizmowi działania, zbliżonemu do mechanizmu działania estrogenów, które odpowiadają za proces laktacji u kobiety. To dlatego wyciąg z szałwii wpływa na ograniczenie oraz zahamowanie procesu laktacji.

Wyciąg z liści szałwii na laktacje:

• hamuje nadmierną laktację u karmiących matek;
• pomaga zredukować samoistny wyciek mleka;
• wspomaga zakończenie procesu laktacyjnego.

Czy warto konsultować się ze specjalistą, gdy chcę przestać karmić piersią?

Przed podjęciem decyzji o zatrzymaniu laktacji, warto skonsultować się z lekarzem lub położną, którzy będą w stanie dostarczyć bardziej spersonalizowanych porad i informacji. Każda kobieta ma swoje indywidualne potrzeby i sytuację, dlatego ważne jest uzyskanie fachowej opinii od profesjonalistów medycznych. Dzięki temu można podejść do procesu zatrzymania laktacji w sposób dostosowany do siebie i zapewnić sobie odpowiednie wsparcie i opiekę zdrowotną.

Zatrzymanie laktacji — objawy. Co może wystąpić czy hamowaniu produkcji mleka?

Kiedy dochodzi do zatrzymania laktacji, mogą towarzyszyć temu różne objawy. Niektóre powszechne objawy, które matka może doświadczać podczas zaprzestania karmienia piersią, to:

1. Wysięk mleka: Pierś może być wypełniona, ciężka i niekomfortowa w miarę zmniejszania się produkcji mleka.
2. Przeciekanie mleka: Nawet po odstawieniu dziecka od piersi, niektóre matki mogą czasami doświadczać sporadycznego przeciekania mleka z piersi.
3. Ból i tkliwość: Może wystąpić dyskomfort lub ból w piersiach z powodu zgromadzonego mleka.
4. Zmiany nastroju: Hormonalne zmiany podczas odstawiania dziecka od piersi czasem mogą prowadzić do wahania nastrojów lub uczucia smutku.

Zakończenie karmienia. Jak może wpłynąć na matkę?

Zatrzymanie laktacji to proces fizjologiczny związany z końcem karmienia piersią. Jednak odbywa się to także w sferze emocjonalnej i psychologicznej matki, co czasami prowadzi do trudnych i nieprzyjemnych doświadczeń. Matka może odczuwać na przykład żal, smutek, poczucie straty, depresję lub poczucie winy, gdy decyduje się na zaprzestanie karmienia piersią. Często kobiety frustrują się, gdy nie są w stanie kontynuować karmienia piersią, a przyczyną może być brak wydzielania mleka lub stan zdrowia dziecka, który uniemożliwia mu pobieranie pokarmu.

Ponadto, zatrzymanie laktacji może wpłynąć na związek matki z dzieckiem. Wraz z końcem karmienia piersią i brakiem bliskiego kontaktu podczas karmienia, kobieta może odczuwać trudności w budowaniu więzi emocjonalnej z dzieckiem. Niekiedy zdarza się, że kobiety czują się pozbawione sensu i doznają poczucia porażki, co z kolei może mieć wpływ na ich samopoczucie i relacje z bliskimi.

W takim przypadku zalecane jest skorzystanie z pomocy specjalisty, takiego jak psycholog czy doradca laktacyjny. Głównym zadaniem takiej osoby będzie udzielenie wsparcia emocjonalnego i ogólnej pomocy w dostosowaniu się do nowej sytuacji. Pomoc psychologa może obejmować kwestie zmiany myślenia wokół karmienia piersią, radzenie sobie z negatywnymi emocjami oraz podjęcie próby budowania bliskiej relacji z dzieckiem w inny sposób.