Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Jak leczyć hemoroidy u dziecka? Poznaj sprawdzone metody!
Czym są hemoroidy?
Hemoroidy są fizjologiczną, prawidłową strukturą uszczelniającą kanał odbytu, takimi „poduszkami” utworzonymi przez naczynia żylne. Ich zadaniem jest zapobieganie mimowolnemu oddawaniu gazów i stolca. Jeśli funkcjonują one prawidłowo, to nie pojawiają się żadne negatywne objawy. Może jednak dojść do ich przekrwienia i powiększenia, co jest nazywane chorobą hemoroidalną, żylakami odbytu, albo potocznie przez pacjentów po prostu hemoroidami. Czy hemoroidy u dzieci to coś spotykanego? Jeśli się pojawią, to jak leczyć hemoroidy u dzieci [1]?
Dlaczego pojawiają się hemoroidy u dzieci?
Czy hemoroidy u nastolatków to częsta przypadłość? Choroba hemoroidalna występuje znacznie rzadziej u dzieci niż u dorosłych. Najczęstszymi przyczynami żylaków odbytu u dzieci są nadciśnienie wrotne i przewlekłe zaparcia. Utrzymujące się wysokie ciśnienie w układzie wrotnym ma bezpośredni wpływ na naczynia żylne, które następnie powoduje powiększenie i przekrwienie guzków. Z kolei u nastolatków żylaki odbytu spowodowane są najczęściej przez przewlekłe zaparcia. Może do nich prowadzić siedzący tryb życia oraz dieta uboga w błonnik. Dodatkowo długie przebywanie na toalecie oraz silne parcie na stolec sprzyja powiększaniu się guzków krwawniczych i powiększeniu hemoroidów [1,2].
Jakie są objawy hemoroidów u dzieci?
Jak wygląda hemoroidy u dzieci i jak możemy je rozpoznać? Objawy choroby hemoroidów u dzieci są analogiczne jak u osób dorosłych. Na początku choroby guzki krwawnicze znajdują się wewnątrz kanału odbytu. W trakcie rozwoju choroby mogą one jednak zacząć wypadać poza kanał odbytu. W tym momencie widoczne są jako przekrwione guzki. Najczęściej podczas tego schorzenia obserwuje się następujące objawy:
- ból, swędzenie i nadwrażliwość okolic odbytu;
- tzw. mokry odbyt w wyniku nadmiernego wycieku śluzu po oddaniu stolca;
- krwawienie z odbytu, szczególnie po wypróżnieniu;
- uczucie niecałkowitego wypróżnienia [1,2].
Jakie są naturalne i bezpieczne źródła błonnika dla dziecka?
Najlepszym i najbezpieczniejszym źródłem błonnika dla dziecka jest codzienna dieta, czyli warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste oraz łagodne dodatki w rodzaju siemienia lnianego. Błonnik jest tu ważny, bo zmiękcza stolec i ułatwia wypróżnianie, a tym samym pomaga zapobiegać zaparciom, które u dzieci sprzyjają dolegliwościom hemoroidalnym. Trzeba jednak pamiętać o jednej zasadzie: każde zwiększenie ilości błonnika musi iść w parze z piciem większej ilości wody, bo bez tego błonnik może zaparcie nasilić zamiast je złagodzić. Błonnik warto też wprowadzać stopniowo, aby uniknąć wzdęć i dać jelitom czas na przyzwyczajenie.
W praktyce największym wyzwaniem bywa to, że dzieci niechętnie sięgają po warzywa i produkty pełnoziarniste. Dlatego warto zacząć od tych źródeł błonnika, które dzieci lubią i dobrze tolerują, a do potraw stopniowo dodawać łagodne składniki bogate w błonnik. Oto naturalne i bezpieczne źródła błonnika, po które można sięgnąć w diecie dziecka:
- owoce bogate w błonnik, zwłaszcza śliwki, morele, jabłka i gruszki, a także kompot lub mus ze śliwek;
- warzywa podawane w lubianej formie, np. gotowane, w zupach, w postaci puree lub drobno startych dodatków;
- produkty pełnoziarniste zamiast białego pieczywa, takie jak kasze, płatki owsiane czy pieczywo razowe;
- siemię lniane jako łagodny, naturalny dodatek, najlepiej świeżo zmielone lub w formie kisielu z siemienia;
- odpowiednia ilość wody w ciągu dnia, która jest niezbędna, aby błonnik mógł prawidłowo działać.
Na szczególną uwagę zasługuje siemię lniane, czyli jeden z najłagodniejszych domowych sposobów wspierania wypróżnień u dzieci. Po zalaniu wodą siemię tworzy śluz, czyli żel, który zmiękcza stolec i osłania śluzówkę jelita, dzięki czemu wypróżnianie staje się łatwiejsze i mniej obciążające. U dziecka wystarczy zwykle niewielka ilość, około jednej łyżeczki dziennie, najlepiej świeżo zmielonego siemienia lub w postaci kisielu z siemienia, zawsze popijanego wodą. Tę śluzową formę warto odróżnić od zwykłego kisielu owocowego na mące ziemniaczanej, który jest jedynie lekkostrawnym deserem i na zaparcia nie pomaga. Jeśli mimo zmian w diecie zaparcia u dziecka się utrzymują, należy skonsultować się z lekarzem, który dobierze bezpieczne dla wieku postępowanie.
Poniższa tabela zbiera łagodne, lubiane przez dzieci źródła błonnika wraz ze wskazówką, na co zwrócić uwagę:
| Źródło błonnika | Przykładowa forma dla dziecka | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Śliwki | kompot lub mus ze śliwek, kilka suszonych śliwek namoczonych w wodzie | działają łagodnie przeczyszczająco, wprowadzaj w małych ilościach |
| Jabłka i gruszki | świeże ze skórką (dobrze umyte) lub w formie musu | skórka zawiera najwięcej błonnika, podawaj do popicia wodę |
| Produkty pełnoziarniste | płatki owsiane, kasze, pieczywo razowe zamiast białego | zwiększaj udział stopniowo, aby uniknąć wzdęć |
| Warzywa | gotowane, w zupach, w postaci puree lub drobno startych dodatków | łatwiej zaakceptowane w lubianej, miękkiej formie |
| Siemię lniane | świeżo zmielone dodane do potrawy lub kisiel z siemienia | zawsze popijać dużą ilością wody; podawać w małej ilości (ok. 1 łyżeczki) |
Ten sam mechanizm, który sprawia, że siemię lniane łagodnie reguluje wypróżnienia, wykorzystują też preparaty z błonnikiem rozpuszczalnym z łupiny babki jajowatej, czyli tak zwanym psyllium. To ten sam rodzaj błonnika śluzowego, który w kontakcie z wodą tworzy żel ułatwiający pracę jelit. Gdy z różnych powodów trudno dostarczyć dziecku wystarczająco błonnika z samej diety, u dzieci powyżej 6. roku życia można delikatnie wspomóc się takim preparatem w proszku, na przykład Colon Crunchy, oczywiście popijając go dużą ilością wody. Warto jednak pamiętać, że tego typu wsparcie nie zastępuje leczenia zaleconego przez lekarza, nie jest przeznaczone dla najmłodszych dzieci, a jego stosowanie u dziecka najlepiej wcześniej omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Jak leczyć hemoroidy u dzieci?
Jak wspomniano, głównymi przyczynami wystąpienia choroby hemoroidów u dzieci są zaparcia i nadciśnienie wrotne. To drugie wymaga specjalistycznej opieki lekarskiej i stosowania leków na receptę. Prościej poradzić sobie z zaparciami. Pomocne mogą być m.in. czopki glicerynowe, makrogole czy laktuloza. Większość czopków, kremów czy maści na hemoroidy stosowanych w leczeniu objawowym guzków krwawniczych jest dostępna dopiero od 12. roku życia. Możliwa jest również decyzja lekarza o interwencyjnym leczeniu przez chirurga. Preparatów w aptekach jest dość duże, ale nie wszystkie są odpowiednie ze względu na wiek. Jakie leki na hemoroidy dla dzieci wybrać, aby były bezpieczne i skuteczne [1,2]?
Leki na hemoroidy dla dzieci – przegląd preparatów
Jakie leki na hemoroidy dla dzieci wybrać z apteki? Czy istnieją maści na hemoroidy dla dzieci? Jest ich zdecydowanie mało, ale dla starszych można polecić dobry lek na hemoroidy dla dzieci w formie maści – Proktosedon. U dzieci nie powinno się stosować innych leków popularnych dla dorosłych na żylaki odbytu w postaci maści czy czopków. W wielu sytuacjach problemy z hemoroidami u dzieci mają inne podłoże i warto stosować preparaty, chociażby na zaparcia, jeżeli to one są przyczyną. Niemniej jednak, lekarz może zalecić zastosowanie preparatów na hemoroidy (np. NeoFitorid, Melilax Pediatric). Przykładowe przedstawiono poniżej.
NeoFitorid, maść z aplikatorem
O produkcie
- maść zawiera liofilizowane ekstrakty z kwiatostanu kocanki i korzenia ruszczyka, odwodniony żel z liści aloesu zwyczajnego, wyciąg olejowy z kwiatostanu dziurawca zwyczajnego, olej jojoba, masło karite, olejki eteryczne z drzewa herbacianego, cyprysu i mięty pieprzowej.
- wyrób medyczny może być stosowany przez dzieci, kobiety w ciąży oraz karmiące piersią;
- jest wskazany w przypadku dolegliwość hemoroidalnych oraz szczelin odbytu;
- maść może być stosowana nawet 4 razy dziennie przez dłuższy czas [3].
Melilax Pediatric, mikrowlewki doodbytnicze
O produkcie
- zawiera Promelaxin, kompleks miodów i polisacharydów z aloesu prawdziwego i ślazu dzikiego;
- wyrób medyczny może być podawany nawet niemowlętom;
- jest przeznaczony do leczenia zaparć, również w przypadku jelita nadwrażliwego, szczelin odbytu i hemoroidów;
- nie zawiera glutenu, więc może być stosowany przez osoby cierpiące na celiakię [4].
Proktosedon, czopki doodbytnicze
O produkcie
- 1 czopek zawiera 5 mg hydrokortyzonu, 5 mg cynchokainy, 10 mg neomycyny i 10 mg eskuliny;
- może być stosowany przez osoby dorosłe w ilości jeden czopek rano, jeden wieczorem oraz po każdym wypróżnieniu;
- nie powinien być stosowany poniżej 12 roku życia;
- istnieje również wersja w formie maści;
- lek jest wskazany w leczeniu hemoroidów zewnętrznych i wewnętrznych, w przewlekłych i ostrych stanach zapalnych odbytu, szczelinie odbytu i świądzie odbytu [5].
Podsumowanie
Pomimo że problemy z hemoroidami dotyczą dzieci stosunkowo rzadko, to jeżeli już się pojawią, są źródłem stresu i dużego stresu zarówno dla dziecka, jak i dla rodziców. Szczególnie ważne jest, aby rodzice zwracali uwagę na przedłużające się zaparcia u dziecka, które mogą przeistoczyć się w żylaki odbytu. W zapobieganiu zaparciom pomaga dieta bogata w błonnik i odpowiednie nawodnienie, a u dzieci powyżej 6. roku życia dietę można delikatnie uzupełnić preparatem z błonnikiem, takim jak Colon Crunchy, najlepiej po wcześniejszej konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Jeżeli pojawią się pierwsze objawy, nie warto czekać, tylko jak najszybciej udać się do lekarza. Leczenie można wesprzeć preparatami dostępnymi w aptece bez recepty. Co ważne, lekarz może zalecić ich użycie, nawet jeżeli są zarejestrowane tylko dla starszych dzieci. Natomiast istnieją również skuteczne maści na hemoroidy dla dzieci, jednak dopiero od 12. roku życia.
❓ Czy hemoroidy u dzieci to częsty problem?
Nie, choroba hemoroidalna występuje u dzieci znacznie rzadziej niż u dorosłych. Gdy już się pojawi, najczęstszą przyczyną są przewlekłe zaparcia, a u części dzieci także nadciśnienie wrotne, które wymaga opieki lekarza. Objawy bywają jednak uciążliwe i stresujące zarówno dla dziecka, jak i dla rodziców. Dlatego przy niepokojących sygnałach nie warto zwlekać z wizytą u lekarza.
❓ Jak rozpoznać hemoroidy u dziecka?
Objawy hemoroidów u dzieci są podobne jak u dorosłych i obejmują ból, swędzenie oraz nadwrażliwość okolic odbytu. Często pojawia się też krwawienie po wypróżnieniu, uczucie niecałkowitego wypróżnienia oraz tzw. mokry odbyt, czyli wyciek śluzu. Na początku guzki znajdują się wewnątrz kanału odbytu, ale z czasem mogą wypadać na zewnątrz. Każde krwawienie z odbytu u dziecka warto skonsultować z lekarzem, bo podobne objawy mogą mieć też inne przyczyny.
❓ Jak zapobiegać zaparciom u dziecka, które sprzyjają hemoroidom?
Najważniejsze są dieta bogata w błonnik, odpowiednie nawodnienie i ograniczenie długiego przebywania na toalecie z silnym parciem. Błonnik pochodzi przede wszystkim z warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, ale dzieci często sięgają po nie niechętnie. W takiej sytuacji, u dzieci powyżej 6. roku życia, dietę można delikatnie uzupełnić preparatem z błonnikiem w proszku, takim jak Colon Crunchy, pamiętając o popijaniu go dużą ilością wody. Takie wsparcie najlepiej wcześniej omówić z lekarzem lub farmaceutą.
❓ Jakie preparaty na hemoroidy można stosować u dzieci?
Większość maści i czopków na hemoroidy jest dostępna dopiero od 12. roku życia, dlatego doboru leku u dziecka nie należy robić samodzielnie. Wśród preparatów stosowanych u dzieci wymienia się między innymi maść NeoFitorid czy mikrowlewki Melilax Pediatric, a u starszych dzieci maść lub czopki Proktosedon. Jeśli przyczyną są zaparcia, lekarz może zalecić czopki glicerynowe, makrogole lub laktulozę. O wyborze konkretnego preparatu i jego dawkowaniu zawsze powinien decydować lekarz.
❓ Kiedy z dzieckiem zgłosić się do lekarza?
Do lekarza warto zgłosić się od razu, gdy u dziecka pojawia się krwawienie z odbytu, ból lub utrzymujące się zaparcia. Wczesna konsultacja jest ważna, bo hemoroidy u dzieci mogą mieć różne podłoże, a część przyczyn wymaga leczenia specjalistycznego. Lekarz oceni nasilenie objawów i dobierze bezpieczne dla wieku dziecka postępowanie. Nie warto czekać ani leczyć dziecka na własną rękę preparatami przeznaczonymi dla dorosłych.
Bibliografia
- Yildiz, Turan, et al. "External hemorrhoidal disease in child and teenage: Clinical presentations and risk factors." Pakistan Journal of Medical Sciences 35.3 (2019): 696.
- Imanzadeh, Farid, et al. "External hemorrhoids in children." Journal of Surgery Pakistan (International) 14.2 (2009).
- https://www.aboca.com/pl/produkt/neofitoroid-biomasc/ (15.08.2024 18:30)
- https://www.aboca.com/pl/produkt/melilax-pediatric-pl/ (15.08.2024 18:47)
- Proktosedon charakterystyka produktu leczniczego
Omawiane substancje
Omawiane schorzenia
Autor poradnika:
Autor ostatniej modyfikacji:












Dodaj komentarz