Dowiedz się więcej o amitryptylinie i opipramolu!

Czym są opipramol i amitryptylina? 

Obydwa leki należą do grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i są dostępne w preparatach wyłącznie na receptę lekarską. Wykazują one działania przeciwlękowe i uspokajające, chociaż w różnym stopniu. Mogą być stosowane w leczeniu zaburzeń depresyjnych, choć amitryptylina jest w tym skuteczniejsza [1,2]. 

Jak działa opipramol i amitryptylina?

Opipramol i amitryptylina są lekami przeciwdepresyjnymi o różnych mechanizmach działania (należącymi do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych). Opipramol działa głównie poprzez blokowanie receptorów sigma i histaminowych, wykazując działanie przeciwlękowe i uspokajające. Amitryptylina z kolei hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i serotoniny, co nasila ich przekaźnictwo i przyczynia się do działania przeciwdepresyjnego i przeciwbólowego [1,2]. 

Jakie skutki uboczne ma amitryptylina i opipramol?

Zarówno amitryptylina, jak i opipramol, mogą powodować szereg działań niepożądanych, takich jak np. nudności, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenia snu, czy objawy odstawienne po nagłym zaprzestaniu leczenia. Istnieją jednak różnice między nimi, na przykład amitryptylina może powodować łysienie, rozszerzenie źrenic i zaburzenia rytmu serca. Jej stosowanie wiąże się z większym prawdopodobieństwem wystąpienia działań niepożądanych spowodowanych jej działaniem cholinolitycznym, szczególnie u osób starszych. Z kolei opipramol może powodować np. zawroty głowy, zmęczenie, zaburzenia libido, czy zaburzenia erekcji. Może mieć także niekorzystny wpływ na wątrobę [1,2]. 

Kiedy stosuje się te substancje?

Amitryptylina jest wskazana w leczeniu objawów depresji, a zwłaszcza stanów, kiedy chory wymaga uspokojenia. Z kolei opipramol stosuje się w zaburzeniach lękowych uogólnionych i objawiających się somatycznie np. nadmiernym i niekontrolowanym martwieniem się o życie codzienne [1,2].

Jak stosuje się amitryptylinę i opipramol?

Należy pamiętać, że są to leki dostępne na receptę i dawkowanie ustala lekarz. Należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarza i nie modyfikować samemu dawki, tym bardziej, że odstawienie tych leków może prowadzić do nieprzyjemnego efektu odstawienia [1,2].

Amitryptylinę mogą stosować pacjenci powyżej 16. roku życia. Najczęściej lekarz zaleca 50-100 mg raz na dobę przed snem lub w dawkach podzielonych (2-4 razy na dobę). W razie potrzeby dawkę można zwiększyć, ale nie więcej niż 200 mg na dobę. W przypadku opipramolu osoby dorosłe najczęściej przyjmują 50 mg rano i po południu oraz 100 mg wieczorem. W zależności od potrzeb lekarz modyfikuje dawkę. Z kolei dzieci powyżej 6 lat najczęściej stosują 3 mg na kilogram masy ciała (maksymalnie 100 mg na dobę) [1,2]. 

Porównanie profilów bezpieczeństwa amitryptyliny i opipramolu

Zarówno opipramol, jak i amitrystylina, mają pewne ograniczenia w stosowaniu i różnią się profilami bezpieczeństwa.

Ciąża i karmienie piersią 

Zarówno amitryptylina, jak i opipramol nie są zalecane do stosowania podczas w ciąży ze względu na brak badań, ale potencjalne działanie na reprodukcję u zwierząt. Obie substancje są przeciwwskazane do stosowania podczas karmienia piersią, ponieważ przenikają do mleka [1,2].

Prowadzenie pojazdów 

Oba preparaty mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Z tego względu podczas ich stosowania należy  zachować szczególną ostrożność [1,2]. 

Interakcje z alkoholem

Nie jest wskazane picie alkoholu podczas terapii tymi preparatami. Wypity alkohol zwiększa stężenie amitryptyliny we krwi, co może nasilać jej depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Z kolei łączenie alkoholu i opipramolu powoduje zwiększenie ilości występujących działań niepożądanych, najczęściej powodując senność [1,2].

Stosowanie u seniorów, przy zaburzeniach czynności nerek, lub wątroby

Amitryptylinę u seniorów stosuje się z reguły w zmniejszonych dawkach (25-75 mg/24 h). Najczęściej u pacjentów w podeszłym wieku wystarczy stosowanie połowy dawki. Z kolei w przypadku opipramolu brak jest danych na temat konieczności zmniejszenia dawki u seniorów. W przypadku niewydolności wątroby należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ oba leki są metabolizowane w wątrobie. Analogicznie w przypadku zaburzeń czynności nerek, lekarz powinien ustalić dawkowanie. Leki te są usuwane z organizmu w głównej mierze przez nerki. [1,2].

Drogi podania i preparaty

Zarówno opipramol, jak i amitryptylina, są podawane doustnie jako tabletki powlekane lub drażowane (mają cukrową otoczkę). Amitryptylina ma zarejestrowane także zastrzyki do iniekcji, ale nie są one obecnie dostępne.

Jakie są zamienniki amitryptyliny?

Amitryptylina jest dostępna w Polsce jako tabletki powlekane lub drażowane. Leki stosowane doustnie mają najczęściej dawki 10 mg i 25 mg:

• tabletki powlekane: Amitryptylinum VP, Laroxyl, Amineurin, Tryptizol, Triptafen-M;
• tabletki drażowane: Amitryptylinum VP;
• iniekcja: Amitryptylinum 2,5%.

Czym można zastąpić Pramolan?

Opipramol jest dostępny w Polsce jako tabletki powlekane lub drażowane w dawkach 50 mg:

• tabletki powlekane: Pramolan;
• tabletki drażowane: Sympramol, Insidom.

Podsumowanie

Opipramol i amitryptylina to leki przeciwdepresyjne, ale różniące się między sobą zastosowaniem. Opipramol jest stosowany głównie w zaburzeniach lękowych i depresji o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Natomiast amitryptylina jest lekiem przeciwdepresyjnym wykorzystywanym głównie w leczeniu depresji i bólu neuropatycznego. Wybór między nimi zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz charakteru objawów, które wymagają leczenia w zależności od wskazań, które ocenia lekarz.