Czym są dermokosmetyki?

Dermokosmetyki to kosmetyki, które dedykowane są na określone problemy skórne i dla konkretnych typów skóry (na przykład skóra trądzikowa, skóra wrażliwa). Często ich receptura jest tworzona pod okiem lekarzy specjalistów w zakresie dermatologii, stąd określane są jako kosmetyki dermatologiczne. Dermokosmetyki w wielu przypadkach można dostać wyłącznie w aptekach.

Ze względu na fakt, że podzielone są na kategorie w zależności od problemów skórnych i dolegliwości, mogłoby się wydawać, że są to produkty o charakterze leczniczym. Warto jednak pamiętać, że dermokosmetyki to nie leki i nie mają one działania leczniczego. Mogą być stosowane natomiast wspomagająco w różnego rodzaju kuracjach dermatologicznych [1,2].

Czym się różni dermokosmetyk od kosmetyków?

W kontekście prawa, dermokosmetyki nie różnią się niczym od zwykłych kosmetyków. Nie istnieje bowiem dla nich osobna kategoria i podlegają tym samym kontrolom i wymogom co zwykłe kosmetyki.  W związku z tym dermokosmetyk wcale nie musi być lepszy od zwykłego kosmetyku, nie musi przewyższać zwykłych kosmetyków zawartością substancji aktywnych. Producenci dermokosmetyków nie są zobowiązani do wykonywania żadnych badań, które miałyby udowodnić aktywne działanie ich produktów. Niemniej jednak często takie badania wykonują, co zwiększa prestiż i wiarygodność marki dermokosmetycznej. 

Wśród badań, którymi mogą pochwalić się firmy produkujące dermokosmetyki, są między innymi badania na komórkach skóry in vitro, a także ex vivo (modele skóry 3D). Tego typu badania umożliwiają dobór składników aktywnych w optymalnych stężeniach.  Dzięki nim w dermokosmetykach można tak skomponować substancje aktywne, że ich wspólny  efekt działania jest silniejszy niż osobne działanie pojedynczych składników. Niekiedy producenci dermokosmetyków decydują się także na kolejny etap badań — badania ex vivo, czyli testy aplikacyjne, które mają potwierdzić działanie składników aktywnych w danym kosmetyku [1,2,5].

Regulacje prawne dotyczące dermokosmetyków

W Polsce wszelkie regulacje dotyczące produktów kosmetycznych są ujęte w dwóch aktach prawnych. Są to:

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku (Rozporządzenie), dotyczące produktów kosmetycznych;
• Ustawa z dnia 30 marca 2001 roku o kosmetykach (Ustawa o kosmetykach).

Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych:

“produkt kosmetyczny” oznacza każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu ciała [3,4].

Dermokosmetyki nie posiadają specjalnego statusu w Polskim prawie i nie są specjalnie zarejestrowane. Podlegają tym samym normom i przepisom prawnym co kosmetyki. Informację, że dany produkt jest dermokosmetykiem dedykowanym dla danego rodzaju skóry, producent umieszcza najczęściej na opakowaniu.  Zdarzają się sytuacje, kiedy działanie kosmetyku przewyższa definicję dedykowaną dla tej grupy produktów. Niektóre dermokosmetyki dostępne w aptekach mogą posiadać status wyrobu medycznego. W takim przypadku na opakowaniu widnieje informacja, że jest to wyrób medyczny. Takie preparaty podlegają innym przepisom związanym z ich wytwarzaniem, jakością, czy wprowadzeniem do obrotu [6].

Podsumowanie

Główne wnioski jakie powinny płynąć z powyższego artykułu to:

• Dermokosmetyki to kosmetyki dostępne przede wszystkim w aptekach;
• Nie mają działania leczniczego, ale mogą być stosowane wspomagająco przy równych problemach dermatologicznych;
• Podlegają tym samym regulacjom prawnym co zwykłe kosmetyki i nie muszą być od nich „lepsze” pod względem zawartości substancji aktywnych;
• Mimo braku konieczności dodatkowych badań udowadniających działanie składników aktywnych, niektóre firmy dermokosmetyków przeprowadzają tego typu testy.