aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

, , ,

Jakie preparaty z mocznikiem warto stosować?

Mocznik — przegląd i zasady stosowania preparatów

Wysuszona, pękająca, rogowaciejąca lub łuszcząca się skóra to powszechny problem dermatologiczny. Czasami bywa efektem nadmiernego wysuszenia czy ekspozycji na czynniki zewnętrzne, ale może zwiastować poważniejsze choroby. Często dolegliwość nasila się wraz z wiekiem. Mocznik jest substancją, która może pomóc w powyższych dolegliwościach. Związek występuje w różnych stężeniach w preparatach aptecznych, dlatego istnieje możliwość indywidualizacji terapii pod pacjenta.

Mocznik — co to za związek?

Mocznik to związek organiczny, który w medycynie znany jest już od lat. Zyskał uznanie w dermatologii ze względu na swoje szerokie zastosowanie. Ogólnie rzecz ujmując, mocznik wykorzystuje się do leczenia suchej i łuszczącej się skóry, jednak pod tymi dwoma przymiotnikami kryje się wiele jednostek chorobowych [1].

Jak działa mocznik?

W zależności od stężenia mocznika w kosmetykach i lekach jego działanie może być różne, ale ogólne kierunki działania związku, prezentują się następująco:

  1. Mocznik wykazuje efekt keratynolityczny i proteolityczny — powoduje rozpuszczenie i denaturację białek oraz usuwa martwe warstwy zrogowaciałego naskórka [3].
  2. Związek powoduje nawilżenie tkanki. Formulacje już nawet z 5% stężeniem mocznika wykazują takie działanie [2].
  3. Zastosowanie mocznika w lekach zwiększa przenikanie innych substancji do głębiej położonych warstw skóry [2].
  4. Działa przeciwzapalnie, przeciwświądowo, a także przeciwbakteryjnie [3].

Mocznik i jego zastosowanie

Szeroki zakres działania mocznika sprawia, że znajduje on zastosowanie w wielu dolegliwościach dermatologicznych.

  • Wspomaga gojenie ran z hiperkeratozą (nadmierne rogowacenie naskórka), szczególnie objętych infekcją, stanem zapalnym oraz z istniejącą tkanką martwiczą lub ropniami bądź strupami.
  • Inne stany skórne przebiegające z nadmiernym rogowaceniem naskórka, takie jak:
    • sucha i szorstka skóra,
    • stany zapalne skóry,
    • łuszczyca,
    • ichtioza, tzw. rybia łuska,
    • wysypka,
    • okołomieszkowe rogowacenie skóry,
    • odciski i modzele.
  • Leczenie zniszczonych lub wrastających paznokci [2].

Czy ta substancja rzeczywiście działa?

Powyższa część artykułu wskazuje, że mocznik może być remedium na wiele chorób skórnych. Jednak czy w rzeczywistości jest on tak świetny? Przeprowadzono liczne badania kliniczne, których celem było porównanie efektywności mocznika względem innych substancji leczniczych.

Wykazano, że 10% formulacje z mocznikiem mają taką samą lub nawet nieco lepszą efektywność w kontroli objawów ichtiozy niż leki z 1% hydrokortyzonem, 2% kwasem salicylowym oraz nawilżające kosmetyki oparte na parafinie [2].

Podobne wnioski wykazano, badając efektywność 10% mocznika w leczeniu kserozy, czyli stanu nadmiernego wysuszenia skóry [2].

Atopowe zapalenie skóry lub poważne wysypki to bardziej skomplikowane stany chorobowe. Wymagają często terapii sterydowej, takimi związkami jak betametazon (Betnovate N, Beloderm, Diprolene) czy pochodnymi hydrokortyzonu, np. Laticort. Jedno z badań wskazuje, że terapia 1% hydrokortyzonem z 10% mocznikiem jest podobnie efektywna, jak stosowanie mocniej działających sterydów. Mocznik zwiększa działania hydrokortyzonu [2].

Łuszczyca i łojotokowe zapalenie skóry to kolejne jednostki chorobowe, w których mocznik znajduje zastosowanie. W tym przypadku monoterapia jest nieefektywna, jednak włączenie mocznika do leczenia ditranolem poprawia efektywność [2].

Grzybica paznokci to stan chorobowy, który wymaga często długotrwałej terapii przeciwgrzybiczej. Wykazano jednak, że włączenie do leczenia mocznika w stężeniu od 20% do 40% znacznie poprawia efektywność terapii. Wynika to z tego, że mocznik zmiękcza paznokieć i poprawia przenikalność leków przeciwgrzybiczych [2].

Kto może stosować leki z mocznikiem?

Mocznik jest bezpiecznym związkiem, aczkolwiek moc działania zależy od stężenia. W aptekach znajdziemy wiele preparatów w stężeniu od kilku do nawet kilkudziesięciu procent mocznika.

Jeśli istnieją konkretne wskazania medyczne, to po konsultacji z lekarzem, preparaty z mocznikiem mogą być stosowane już przez dzieci od 1. roku życia. Natomiast jeśli nie istnieją poważne schorzenia dermatologiczne, a dziecko ma, np. suchą i szorstką skórę, to w takim przypadku mocznik może być stosowany od 3. roku życia. Pamiętajmy jednak o tym, aby dobierać preparaty o stosunkowo niskim stężeniu substancji czynnej [4]. W przypadku najmłodszych dobrym rozwiązaniem będą maści wykonane w ramach receptury aptecznej. Wtedy istnieje możliwość dobrania odpowiedniego stężenia mocznika dla danego pacjenta (czytaj więcej: Lek recepturowy — co powinieneś o nim wiedzieć?).

Kto nie powinien stosować kremów z mocznikiem?

Mocznik jako składnik kosmetyków jest uważany za bezpieczny. W stężeniu do 15% działa nawilżająco i może być stosowany u większości osób z problemami z suchością skóry. Oczywistym przeciwwskazaniem dla stosowania kremów z mocznikiem jest alergia na substancję czynną. Brak jest badań odnośnie wpływu mocznika na przebieg ciąży, w związku z tym zapobiegawczo powinno wybierać się delikatniejsze środki. 

Środki z mocznikiem posiadają, także charakterystyczny zapach, w związku z tym nie każdemu z takiego względu będą odpowiadać kremy z tym składnikiem.

Mocznik w stężeniu powyżej 15% powoduje złuszczenie naskórka. W związku z tym efektem produkt może powodować silne podrażnienie skóry.

W wysokich stężeniach nie powinno się stosować kremów z mocznikiem:

  • u dzieci i niemowląt;
  • u kobiet w ciąży;
  • na podrażnioną skórę;
  • na skórę w miejscach delikatnych bez zgrubień (skóra twarzy, ust);
  • na rany;
  • przy leczeniu doustnymi retinoidami (są to leki powodujące silne złuszczanie skóry, wzmacnianie tego efektu zwłaszcza bez kontroli lekarza nie jest zalecane) [6].

Jak stosować opisane preparaty?

Leki z mocznikiem stosuje się miejscowo. Najczęściej preparaty nanosimy na zmienioną chorobowo skórę 1 lub 2 razy na dobę w postaci cienkiej warstwy. Należy pamiętać, aby nie smarować miejsc z przerwaną ciągłością tkanki skórnej, np. otwarte rany lub skaleczenia. Po naniesieniu preparaty należy umyć ręce i uważać, aby nie dotknąć oczu, gdyż może dojść do podrażnienia.

Jakie są działania niepożądane?

Działania niepożądane zdarzają się rzadko, ale jeśli wystąpią, to obejmują najczęściej reakcje skórne, takie jak:

  • wysypka,
  • swędzenie,
  • zaczerwienienie skóry [5].

Mocznik w aptekach

Leki, kosmetyki i dermokosmetyki obfitują w różne postacie i stężenia mocznika. Poniżej znajduje się zestawienie najczęściej spotykanych preparatów:

  • Krem:
    • Idravitae Mocznik 35%,
    • Ziaja Med krem do rąk z mocznikiem 10%, krem do stóp z 15% mocznikiem,
    • Cremobaza 10%, 30%, 50%,
    • Rombalsam 30%,
    • Pilarix Forte 35%,
    • Cerkoderm 5%, 10%, 15%, 30%, 40%,
    • Alantandermoline,
    • Linourea 15%, 30%.
  • Maść:
    • Flexitol,
    • Hasceral.
  • Żel:
    • Cerkogel 10%.
  • Emulsja:
    • Ziaja Med emulsja z 3% mocznikiem do twarzy oraz z 5% mocznikiem do ciała.

Bibliografia

  1. M. Pan, G. Heinecke, S. Bernardo, M. Pan Ba, C. Tsui, and J. Levitt, “UC Davis Dermatology Online Journal Title Urea: a comprehensive review of the clinical literature Publication Date 2013 License,” 2013.
  2. E. Berardesca and N. Cameli, “Non-invasive assessment of urea efficacy: A review,” Int. J. Clin. Pract., vol. 74, no. S187, Dec. 2020.
  3. “Mocznik w kosmetykach – Artykuły – Biotechnologia.pl – łączymy wszystkie strony biobiznesu.” [Online]. Available: https://biotechnologia.pl/kosmetologia/mocznik-w-kosmetykach,12801. [Accessed: 05-Jun-2021].
  4. “Urea | DermNet NZ.” [Online]. Available: https://dermnetnz.org/topics/urea/. [Accessed: 05-Jun-2021].
  5. Hasceral – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  6. Piquero-Casals J, Morgado-Carrasco D, Granger C, Trullàs C, Jesús-Silva A, Krutmann J. Urea in Dermatology: A Review of its Emollient, Moisturizing, Keratolytic, Skin Barrier Enhancing and Antimicrobial Properties. Dermatol Ther (Heidelb). 2021 Dec;11(6):1905-1915. doi: 10.1007/s13555-021-00611-y. Epub 2021 Oct 1. PMID: 34596890; PMCID: PMC8611129.

Omawiane substancje

  • Mocznik

    Mocznik jest białym, krystalicznym związkiem chemicznym o wzorze NH2CONH2. Jest stosowany w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym jako składnik kremów nawilżających i leków moczopędnych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Atopowe zapalenie skóry

    Atopowe zapalenie skóry to choroba przewlekła, która objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem i łuszczącą się skórą. Często występuje u dzieci i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak infekcje skóry.
  • Łuszczyca

    Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry, która charakteryzuje się łuszczącymi się, czerwonymi plamami na skórze. Choroba ta może wpływać na jakość życia pacjenta, powodując ból, swędzenie i dyskomfort.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , .