Czym się różni escitalopram od sertraliny?

Leczenie zaburzeń psychicznych

Zaburzenia psychiczne rozumiane jako depresja, ale również stany lękowe, nerwica natręctw czy zespół stresu pourazowego są często spotykane w społeczeństwie. Można rzec, że depresja coraz bardziej pretenduje do choroby cywilizacyjnej. To bardzo poważne schorzenie, które bardzo mocno obniża jakość życia i uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Jednak depresję i inne zaburzenia da się skutecznie leczyć, ale ważna jest dobra farmakoterapia i szybkie wykrycie choroby. Nieleczone zaburzenia mogą prowadzić nawet do śmierci. Tytułowe substancje stosuje się do leczenia zaburzeń psychicznych. Co jest lepsze? Sertralina czy escitalopram? Jak stosować te leki? Jakie skutki uboczne mogą mieć sertralina i escitalopram [1]?

Jak działa escitalopram i sertralina?

Działanie escitalopramu i sertraliny związane jest z ilością serotoniny w pewnych obszarach układu nerwowego, tj. w synapsach, czyli połączeniach pomiędzy komórkami nerwowymi. Serotonina to neuroprzekaźnik, który odpowiada za regulację nastroju i działania naszego układu nerwowego. Jeśli jej ilości są fizjologiczne, to wszystko działa prawidłowo. Niestety czasami dochodzi do spadku poziomu serotoniny, co powoduje m.in. obniżenie nastroju, takie jak depresja [2,3].

Sertralina i escitalopram to leki z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Z racji tego, że te substancje blokują wychwyt zwrotny, czyli tak jakby ponowne wchłanianie neuroprzekaźnika przez jeden neuron, to jej stężenie w szczelinie między synapsami wzrasta i silniej oddziałują na docelowe receptory. Jest to wykorzystywane w leczeniu wielu zaburzeń psychicznych związanych z osłabieniem działania receptorów wskutek zmniejszenia ilości serotoniny. Serotonina dodatkowo w niewielkim stopniu wpływa na wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, a escitalopram nie prezentuje takiego działania [2,3].

Escitalopram i sertralina – skutki uboczne

Jakie są skutki uboczne sertraliny, a jakie escitalopramu? Skutki działania tych substancji są bardzo podobne, dlatego omówimy je razem. Przy stosowaniu SSRI najczęściej pacjenci skarżą się na ból i zawroty głowy, nudności i wymioty, biegunki, zmęczenie, nadmierne pocenie się, drżenie mięśni, wysuszone usta i wzrost masy ciała. Zdarzają się także zaburzenia seksualne, do których najczęściej należy obniżone libido i opóźniony wytrysk [4].

Najczęściej wspomniane działania niepożądane pojawiają się na początku terapii. Zwykle po około 3 tygodniach ustępują. Jest to okres, jaki musi upłynąć, aby lek zaczął całkowicie i prawidłowo działać. Porównując obie substancje, zaburzenia seksualne częściej obserwuje się przy sertralinie niż escitalopramie [4].

Kiedy stosować escitalopram i sertraline?

Kiedy stosować sertralinę, a kiedy escitalopram? Wskazania do podawania tych leków są dość podobne i różnią się nieznacznie. Sertralinę i escitalopram stosuje się w leczeniu epizodów depresji o dużym nasileniu. Obie substancje znajdują zastosowanie w leczeniu lęku napadowego (z agarofobią lub nie). Za pomocą tych SSRI leczy się także fobię społeczną oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. Escitalopram znajduje zastosowanie w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych, a sertralina przy terapii zespołu stresu pourazowego [2,3,5,6].

Leki stosuje się także w zaleceniach off-label, czyli poza zatwierdzonymi wskazaniami. W przypadku sertraliny można podawać ją przy zaburzeniach związanych z objadaniem się, bulimią psychiczną i zaburzeniach dysmorficzych ciała. Sertralinę stosuje się także w leczeniu przedwczesnego wytrysku [2].

Dawkowanie i czas działania

Sertralinę podaje się raz na dobę – rano lub wieczorem, chociaż jeśli pacjent doświadcza senności po zażyciu leku, to lepiej brać go na wieczór. Leczenie rozpoczyna się od dawki 50 mg. Jeśli pacjent tego wymaga, to dawkę można zwiększać o 50 mg w odstępach 1-tygodniowych. Dawka maksymalna to 200 mg na dobę. Długość leczenia jest uzależniona od stanu chorego, jednak w epizodach depresji o dużym nasileniu powinno trwać przynajmniej 6 miesięcy. Działanie leku rozpoczyna się po tygodniu stosowania, jednak aby uzyskać pełny efekt, należy zwykle poczekać 2 lub 3 tygodnie [2,5].

Escitalopram również podaje się rano lub wieczorem. Terapię najczęściej rozpoczyna się od 10 mg (rzadziej od 5 mg). W przypadku braku zadowalającego efektu dawkę zwiększa się maksymalnie do 20 mg na dobę – z zachowaniem tygodniowego odstępu pomiędzy zmianami. Lek rozpoczyna swoje działanie pomiędzy 1. a 2. tygodniem stosowania, ale do osiągnięcia maksymalnego efektu należy poczekać dłużej (około 4 tygodnie). Dawka maksymalna to 20 mg na dobę [3,6].

Bezpieczeństwo sertraliny i escitalopramu

Przedstawiliśmy skutki uboczne sertraliny i escitalopramu, ale jak wygląda ich profil bezpieczeństwa? Czy można podawać je kobietom w ciąży? Co jest lepsze dla seniorów? Sertralina czy escitalopram? Na te pytania odpowiemy w dalszej części artykułu.

Sertralina i escitalopram należą do kategorii C prezentowanej przez FDA w kwestii stosowania u kobiet w ciąży. Oznacza to, że powinny być stosowane jedynie wtedy, kiedy korzyści ze stosowania są większe niż z jego braku. Stosowanie tych leków w ciąży powinno zostać przedyskutowane z lekarzem prowadzącym. Można rozważyć zmniejszenie dawek. Leki przenikają przez łożysko, dlatego istnieje ryzyko wystąpienia, np. zespołu odstawiennego u dzieci po porodzie. Przy terapii sertraliną i escitalopramem należy obserwować dzieci po urodzeniu [2,3,5,6].

Sertralina jest bezpieczna podczas karmienia piersią i jeden z leków I wyboru z grupy SSRI. Escitalopram przenika do mleka matki w większych ilościach, jednak również nie ma przeciwwskazań do przerwania terapii podczas karmienia piersią. W tym przypadku można rozważyć zmniejszenie dawki [2,3,5,6].

Oba leki mogą wpływać na zdolność prowadzenia maszyn i obsługi pojazdów. Mogą wystąpić takie problemy jak senność lub zawroty głowy. Są one jednak najczęściej obserwowane jedynie na początku terapii lub podczas modyfikacji dawek. W tym okresie należy zachować szczególną ostrożność. Przy dobrze ustawionej terapii, jeśli pacjent nie doświadcza skutków ubocznych, można prowadzić pojazdy [2,3,5,6].

Sertralina i escitalopram u pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65. roku życia) mogą wywołać hiponatremię. W przypadku escitalopramu obserwuje się także nieco słabsze wydalanie leku u pacjentów powyżej 50. roku życia. Z tego względu zaleca się rozpoczynanie dawki od 5 mg i stosowanie dawki maksymalnej 10 mg [2,3,5,6].

Escitalopram i sertralina powinna być stosowana z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością wątroby. Zaleca się stosowanie mniejszych dawek. Jeśli chodzi o niewydolność nerek, to nie trzeba modyfikować dawek sertraliny. Jeśli pacjent stosuje escitalopram, to nie jest wymagana modyfikacji terapii przy niewielkiej lub umiarkowanej niewydolności. Natomiast przy poważnej niewydolności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min wymagane jest zmniejszenie dawki [2,3,5,6].

Nie istnieją udowodnione interakcje pomiędzy escitalopramem i sertraliną a spożywaniem alkoholu. Natomiast podczas picia alkoholu może dojść do nasilenia zawrotów głowy, zmęczenia i spadku koncentracji, dlatego nie zaleca się picia alkoholu podczas terapii [2,3,5,6].

Dostępne leki z escitalopramem

Escitalopram występuje w formie leków do podawania doustnego. Możemy tu wyróżnić klasyczne tabletki powlekane do połykania. Dostępne są także tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, które możemy ssać, gryźć lub połknąć. Będą dobrą alternatywą dla osób, które mają problemy z połykaniem. Dostępne dawki stałych postaci leków do 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg. Escitalopram występuje także w formie kropli doustnych o stężeniu 20 mg/ml.

Dostępne leki z sertraliną

Sertralina dostępne jest jedynie w formie doustnej. Występuje jako tabletki powlekane. Dostępne dawki leku to 50 mg i 100 mg.

Jakie są zamienniki escitalopramu i sertraliny?

W aptekach istnieje wiele zamienników leków z escitalopramem i sertraliną. W tabeli 1. oraz 2. przedstawiamy wybrane zamienniki sertraliny i escitalopramu.

Podsumowanie

Co jest lepsze: escitalopram czy sertralina? Oba leki są skuteczne w leczeniu ciężkich epizodów depresji i innych zaburzeń psychicznych. Profil bezpieczeństwa leków jest podobny, ale kobiety karmiące piersią powinny stosować sertralinę, jeśli jest to możliwe. Działania niepożądane leków również są podobne, jednak lepiej wypada tutaj escitalopram z racji mniejszej rejestracji zaburzeń seksualnych. W badaniach porównawczych, które biorą pod uwagę wiele czynników na prowadzenie wysuwa się escitalopram, chociaż tutaj dużo zależy od kwestii osobniczych. Ważne jest, aby stosować leki regularnie i przez zalecany czas. Na początku terapii zdarzają się wymienione w artykule działania niepożądane, ale zwykle po około 3-4 tygodniach ustępują. Jest to też czas, w którym omawiane leki zaczynają w pełni działać.