Czy acetylocysteina to skuteczny sposób na mokry kaszel?

Acetylocysteina, będąca substancją czynną wchodzącą w skład preparatów z rodziny ACC na kaszel, to pochodna aminokwasu cysteiny o działaniu mukolitycznym. Stosuje się ją w leczeniu mokrego kaszlu spowodowanego nadmierną produkcją lepkiego śluzu w drogach oddechowych. W fizjologicznych warunkach śluz pełni funkcję ochronną, zapobiegając wysychaniu błony śluzowej i wspierając działanie rzęsek nabłonka oddechowego. Gdy jednak jego produkcja jest nadmierna, rzęski przestają działać prawidłowo, a wydzielina zaczyna zalegać, powodując konieczność jej rozrzedzenia i usunięcia. Acetylocysteina skutecznie rozrzedza śluz, ułatwiając jego odkrztuszanie, a proces ten można dodatkowo wspierać odpowiednim ułożeniem chorego i oklepywaniem, szczególnie u dzieci i osób starszych.

Jak działa acetylocysteina i kiedy ją stosować?

Działanie acetylocysteiny opiera się na obecności wolnych grup siarkowych, które rozbijają glikoproteiny śluzu na mniejsze cząsteczki, zmniejszając jego lepkość. Preparaty z acetylocysteiną są stosowane w leczeniu chorób takich jak ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli, mukowiscydoza czy rozedma płuc. Ich zaletą jest to, że nie zaburzają naturalnego odruchu kaszlowego, co umożliwia skuteczne oczyszczanie dróg oddechowych. Co ciekawe, acetylocysteina znajduje również zastosowanie jako odtrutka w przypadkach zatrucia paracetamolem, ponieważ neutralizuje toksyczne metabolity leku i chroni wątrobę przed uszkodzeniem.

O czym pamiętać podczas stosowania acetylocysteiny?

Podczas stosowania acetylocysteiny należy unikać jednoczesnego przyjmowania leków przeciwkaszlowych, ponieważ może to prowadzić do zalegania rozrzedzonej wydzieliny. Kluczowe jest również odpowiednie nawodnienie – zaleca się picie co najmniej 2 litrów płynów dziennie. Leki zawierające acetylocysteinę najlepiej stosować nie później niż 4 godziny przed snem, aby uniknąć trudności z odkrztuszaniem rozrzedzonej wydzieliny w czasie odpoczynku [1].

Jednymi z najpopularniejszych preparatów zawierających acetylocysteinę są leki z rodziny ACC, wśród których można wyróżnić wiele produktów różniących się dawką czy postacią.

Kiedy stosować leki z serii ACC?

Seria ACC to leki rozrzedzające wydzielinę dróg oddechowych ułatwiające jej odkrztuszanie. Zalecane są do stosowania u pacjentów z objawami zakażenia w obrębie górnych dróg oddechowych [2-9].

Jakie preparaty wchodzą w skład rodziny leków ACC?

Rodzina leków ACC obejmuje różnorodne preparaty dostosowane do potrzeb pacjentów borykających się z mokrym kaszlem i nadmiarem wydzieliny w drogach oddechowych. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze z wariantów ACC oraz ich dawkowanie:

• ACC, tabletki – 1 tabletka zawiera 200 mg acetylocysteiny. Dzieci w wieku od 6 do 14 lat stosują 1 tabletkę 2 razy dziennie, a starsze dzieci i osoby dorosłe 2-3 razy na dobę [2].
• ACC, tabletki musujące – 1 tabletka musująca zawiera 200 mg acetylocysteiny. Dzieci w wieku od 6 do 14 lat stosują 1 tabletkę musującą 2 razy dziennie, a starsze dzieci i osoby dorosłe 2-3 razy na dobę [3]. 
• ACC Optima, tabletki musujące – 1 tabletka musująca zawiera 600 mg acetylocysteiny. Młodzież powyżej 14 roku życia i osoby dorosłe stosują 1 tabletkę musującą na dobę [4].
• ACC mini, tabletki musujące – 1 tabletka musująca zawiera 100 mg acetylocysteiny. Dzieci w wieku od 3 do 6 lat stosują 1 tabletkę musującą 2-3 razy na dobę, od 7 do 14 lat 1 tabletkę 4 razy na dobę (lub 2 tabletki 2 razy dziennie), a starsze dzieci i osoby dorosłe 2 tabletki 2-3 razy na dobę [5].
• ACC mini, proszek do sporządzania roztworu doustnego – 1 saszetka (3 g proszku) zawiera 100 mg acetylocysteiny. Dzieci w wieku od 3 do 6 lat stosują 1 saszetkę musującą 2-3 razy na dobę, od 7 do 14 lat 1 saszetkę 4 razy na dobę (lub 2 saszetki 2 razy dziennie), a starsze dzieci i osoby dorosłe 2 saszetki 2-3 razy dobę [6].
• ACC Classic, roztwór doustny – 1 ml roztworu zawiera 20 mg acetylocysteiny. Dzieci w wieku od 3 do 6 lat stosują 5 ml roztworu 2-3 razy na dobę, w wieku od 7 do 14 lat 10 ml roztworu 2 razy na dobę, a starsze i dorośli 10 ml roztworu 2-3 razy na dobę [7].
• ACC Hot, granulat do sporządzania roztworu doustnego – 1 saszetka (3 g granulatu) zawiera 200 mg acetylocysteiny. Dzieci w wieku od 6 do 14 lat stosują 1 tabletkę saszetkę 2 razy dziennie, a starsze dzieci i osoby dorosłe 2-3 razy na dobę [8]. 
• ACC Optima Hot, proszek do sporządzania roztworu doustnego – 1 saszetka (3 g proszku) zawiera 600 mg acetylocysteiny. Młodzież powyżej 14 roku życia i osoby dorosłe stosują 1 saszetkę musującą na dobę [9].

Leki z rodziny ACC to wszechstronna gama preparatów opartych na acetylocysteinie, które różnią się formą podania, dawkowaniem oraz grupą docelową. ACC Classic w roztworze doustnym oraz obie postaci ACC Mini są odpowiednie dla dzieci od 3 lat, młodzieży i dorosłych, oferując łatwą formę aplikacji dla młodszych pacjentów. Starsze dzieci (od 6 lat) mogą już korzystać z tabletek i tabletek musujących ACC 200 mg, podczas gdy dla dorosłych i młodzieży od 14. roku życia dostępne są silniejsze dawki w postaci ACC Optima, które umożliwiają przyjmowanie leku w jednorazowej dawce dobowej. Dla osób, które preferują gorące napoje, doskonałym wyborem będą ACC Hot lub ACC Optima Hot.

Rodzina ACC wyróżnia się różnorodnością form – od roztworów doustnych i tabletek musujących po proszki do przygotowania gorących napojów, co pozwala dostosować terapię do preferencji pacjenta. Wszystkie leki należy przyjmować po posiłku, a ostatnią dawkę co najmniej 4 godziny przed snem, by uniknąć problemów z odkrztuszaniem w nocy.

Kiedy nie wolno stosować leków ACC?

Leki z rodziny ACC, choć skuteczne w leczeniu schorzeń dróg oddechowych, w niektórych przypadkach są przeciwwskazane. Nie przyjmuj wspomnianych preparatów, jeśli:

• występuje u Ciebie uczulenie na acetylocysteinę lub na którykolwiek z pozostałych składników leku; 
• cierpisz na chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy; 
• masz ostry stan astmatyczny [2-9]. 

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić po zastosowaniu leków ACC?

Jak każdy lek, preparaty zawierające acetylocysteinę mogą wywoływać działania niepożądane. Choć większość pacjentów dobrze toleruje te leki, warto znać potencjalne reakcje, aby móc szybko zareagować w razie ich wystąpienia. Wśród nich możemy wyróżnić:

• pokrzywkę, wysypkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy;
• ból głowy, szumy uszne;
• przyspieszone bicie serca; 
• obniżone ciśnienie tętnicze krwi;
• nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, niestrawność;
• duszność, skurcz oskrzeli;
• reakcję anafilaktyczna [2-9].

Zamienniki ACC, czyli inne produkty z acetylocysteiną

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów z acetylocysteiną, które mogą stanowić alternatywę dla leków ACC. Do innych popularnych leków zawierających wspomnianą substancję czynną możemy zaliczyć np.:

• Acetylcysteinum Flegamima, 600 mg acetylocysteiny, tabletki musujące;
• Fluimucil Forte, 600 mg acetylocysteiny, tabletki musujące;
• Fluimucil Muko, 200 mg acetylocysteiny, saszetki;
• Fluimucil Muko Junior, 100 mg acetylocysteiny, saszetki;
• Muccosinal, 600 mg acetylocysteiny, tabletki musujące;
• Mucoatac, 600 mg acetylocysteiny, tabletki musujące.

Podsumowanie

Na rynku znajdziesz wiele preparatów z acetylocysteiną, które dostępne są bez recepty. Dzięki różnym formom, takim jak tabletki musujące, roztwory doustne czy proszki do sporządzania gorących napojów, łatwo dopasujesz produkt do swoich potrzeb. Leki te można stosować już od 3. roku życia, a seria ACC wyróżnia się kompleksowym podejściem do leczenia mokrego kaszlu i nadmiaru wydzieliny. Pamiętaj, aby przyjmować lek po posiłku, pić dużo wody (przynajmniej 2 litry dziennie) i stosować ostatnią dawkę na minimum 4 godziny przed snem. Odpowiedni wybór leku oraz przestrzeganie tych zaleceń pomoże Ci pozbyć się uciążliwych objawów i szybciej powrócić do zdrowia.