Jak CGM pomaga przewidzieć cukrzycę po przeszczepie nerki?

Badania wykazały, że ciągłe monitorowanie glikemii (CGM) umożliwia wczesne wykrycie zaburzeń metabolicznych u pacjentów po przeszczepie nerki i pozwala przewidzieć ryzyko rozwoju cukrzycy potransplantacyjnej (PTDM)⁷¹¹. W badaniu Shin et al. wykazano, że czas spędzony powyżej prawidłowego zakresu glukozy w pierwszych dniach po operacji był niezależnym czynnikiem ryzyka rozwoju PTDM w ciągu sześciu miesięcy¹¹. Gdy ten wskaźnik przekraczał 31,8% w ósmym dniu po przeszczepie, pozwalało to przewidzieć PTDM z 88% czułością¹².

Cukrzyca potransplantacyjna dotyka od 10% do 74% pacjentów w pierwszym roku po przeszczepie nerki³. Wiąże się z poważnymi konsekwencjami: zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, pogorszenia funkcji przeszczepionego narządu oraz zgonu²⁴. Zbyt wysoki poziom cukru we krwi wkrótce po transplantacji może dodatkowo obciążać przeszczepiony narząd, pogarszać jego regenerację i zwiększać ryzyko odrzucenia przeszczepu.¹³.

Tradycyjne metody oceny poziomu glukozy, czyli pomiar hemoglobiny glikowanej (HbA1c), glukozy na czczo czy doustny test tolerancji glukozy, mają istotne ograniczenia we wczesnym okresie po przeszczepie⁵. Mogą opóźniać rozpoznanie zaburzeń i utrudniać szybką interwencję⁵. CGM natomiast rejestruje poziom glukozy w płynie międzykomórkowym w czasie rzeczywistym, dostarczając szczegółowych informacji o zmienności glikemicznej¹⁴.

Dlaczego CGM wykrywa więcej nieprawidłowości niż standardowe badania?

Badania porównawcze wykazały, że CGM identyfikuje znacznie więcej epizodów podwyższonej glukozy i jej zmienności niż standardowe pomiary⁶¹⁵. W badaniu Werzowa et al. CGM wykryło istotnie więcej epizodów hiperglikemicznych u pacjentów po przeszczepie nerki, podczas gdy HbA1c często błędnie klasyfikowało pacjentów jako osoby z prawidłową glikemią⁶. W pierwszych trzech miesiącach po transplantacji poziom HbA1c słabo koreluje z rzeczywistą glikemią mierzoną systemem CGM¹⁵.

Zmienność glikemiczna znacząco wzrasta w pierwszych dwóch tygodniach po operacji, czego nie odzwierciedlają pomiary glukozy na czczo¹⁶. Normalny wynik doustnego testu tolerancji glukozy wykonanego trzy miesiące po przeszczepie nie wyklucza obecności hiperglikemii w tym okresie¹⁵. CGM pozwala monitorować wpływ leków immunosupresyjnych na metabolizm glukozy i dostosowywać dawkowanie w czasie rzeczywistym¹⁰.

W randomizowanym badaniu klinicznym wykazano, że podział dziennej dawki prednizolonu na dwa razy dziennie znacząco redukuje zmienność glikemiczną i hiperglikemię, gdy decyzje opierano na danych z CGM⁸. Grupa pacjentów monitorowana za pomocą CGM miała istotnie niższe średnie dzienne poziomy glukozy i mniej epizodów hiperglikemicznych w pierwszych dniach po przeszczepie¹⁸.

Czy CGM powinno stać się standardem opieki po przeszczepie nerki?

Obecne dowody naukowe wskazują, że ciągłe monitorowanie glikemii oferuje istotne korzyści w opiece nad pacjentami po przeszczepie nerki, wykrywając zaburzenia metaboliczne niedostępne dla tradycyjnych metod⁹. CGM umożliwia wczesną identyfikację osób zagrożonych rozwojem cukrzycy potransplantacyjnej i pozwala na szybszą interwencję terapeutyczną⁹¹⁰. Potrzebne są jednak większe badania oceniające wpływ CGM na przeżywalność przeszczepu i wyniki sercowo-naczyniowe¹⁰. Przyszłe badania powinny również określić opłacalność rutynowego stosowania CGM oraz wypracować protokoły włączania danych z CGM do decyzji klinicznych¹⁰.

Pytania i odpowiedzi