Leczenie łożyska przodującego – sposoby postępowania i terapia

Łożysko przodujące to powikłanie ciąży wymagające szczególnej opieki medycznej i odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Podstawowym celem leczenia jest utrzymanie ciąży jak najdłużej przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa zarówno matce, jak i rozwijającemu się dziecku¹². Nie istnieje żadne leczenie, które mogłoby zmienić położenie łożyska, dlatego terapia koncentruje się na kontroli objawów i zapobieganiu powikłaniom³⁴.

Cele leczenia łożyska przodującego

Najważniejszym założeniem w leczeniu łożyska przodującego jest przedłużenie ciąży do momentu, gdy płód osiągnie odpowiednią dojrzałość, idealnie do 36-37 tygodnia ciąży⁵⁶. Lekarze starają się zminimalizować ryzyko krwawienia oraz zapobiec przedwczesnemu porodowi, który mógłby zagrozić zdrowiu noworodka. W wielu przypadkach łożysko przodujące diagnosed we wczesnych etapach ciąży może samoistnie się poprawić wraz z rozrastaniem się macicy⁷⁸.

Postępowanie w przypadku braku krwawienia

Gdy łożysko przodujące nie powoduje krwawienia lub krwawienie jest minimalne, leczenie opiera się na zachowawczych metodach postępowania. Podstawowym zaleceniem jest odpoczynek łóżkowy, który pomaga zmniejszyć nacisk na łożysko i zminimalizować ryzyko krwawienia⁹¹⁰. Pacjentki muszą unikać aktywności fizycznej, podnoszenia ciężarów oraz stosunków płciowych¹¹¹².

Regularne badania ultrasonograficzne są niezbędne do monitorowania położenia łożyska oraz oceny stanu płodu³¹³. Lekarze zalecają także unikanie badań ginekologicznych przez pochwę oraz używania tamponów, ponieważ mogą one spowodować uszkodzenie łożyska i krwawienie⁹¹⁴. Szczegółowe zasady postępowania zachowawczego zostały omówione w sekcji dotyczącej konkretnych ograniczeń i zaleceń Zobacz więcej: Postępowanie zachowawcze w łożysku przodującym - ograniczenia i zalecenia.

Leczenie w przypadku aktywnego krwawienia

Krwawienie po 20 tygodniu ciąży u pacjentki z łożyskiem przodującym traktowane jest jako stan nagły wymagający natychmiastowej hospitalizacji⁷¹⁵. W szpitalu prowadzi się intensywne monitorowanie stanu matki i płodu oraz w razie potrzeby wykonuje transfuzje krwi w celu uzupełnienia utraconych płynów¹⁶¹⁷.

W przypadku ciężkiego lub niekontrolowanego krwawienia może być konieczne wykonanie natychmiastowego cesarskiego cięcia, niezależnie od wieku ciążowego⁵¹⁸. Lekarze muszą dokładnie ocenić ryzyko związane z przedwczesnym porodem w porównaniu z zagrożeniem wynikającym z dalszego krwawienia. Szczegółowe informacje na temat postępowania w sytuacjach nagłych oraz metod kontroli krwawienia przedstawiono w osobnej sekcji Zobacz więcej: Postępowanie w stanach nagłych przy łożysku przodującym.

Farmakoterapia wspomagająca

Chociaż nie istnieją leki specyficznie przeznaczone do leczenia łożyska przodującego, w niektórych przypadkach stosuje się farmakoterapię wspomagającą¹⁹. Kortykosteoridy podawane są w celu przyspieszenia dojrzewania płuc płodu, gdy istnieje ryzyko przedwczesnego porodu przed 37 tygodniem ciąży²⁰²¹.

Leki tokolityczne mogą być ostrożnie rozważane w celu powstrzymania przedwczesnych skurczów macicy, ale tylko przez ograniczony czas i po konsultacji z doświadczonym położnikiem¹⁷¹⁹. Zaleca się także suplementację żelaza i kwasu foliowego jako zabezpieczenie na wypadek krwawienia¹⁹.

Sposoby porodu przy łożysku przodującym

W zdecydowanej większości przypadków łożyska przodującego konieczne jest cesarskie cięcie¹⁴²². Poród drogami natury może być rozważany tylko w przypadkach marginalnego łożyska przodującego, gdy łożysko znajduje się w odległości większej niż 2 cm od ujścia szyjki macicy²³²⁴. Jednak nawet w takich sytuacjach istnieje zwiększone ryzyko krwawienia poporodowego i konieczności nagłego cesarskiego cięcia²³.

Planowane cesarskie cięcie zazwyczaj wykonuje się między 36 a 37 tygodniem ciąży, gdy płód osiągnie odpowiednią dojrzałość⁵⁶. W przypadkach powikłanych, takich jak zespół łożyska wrośniętego, zabieg wymaga udziału zespołu specjalistów, w tym urologów i chirurgów naczyniowych²³²⁵.

Długoterminowe postępowanie i kontrola

Pacjentki z rozpoznanym łożyskiem przodującym wymagają regularnych kontroli i dostosowania planu opieki do zmieniających się warunków²⁶. Kluczowe jest systematyczne wykonywanie badań ultrasonograficznych w celu oceny położenia łożyska oraz wykluczenia innych powikłań, takich jak zespół łożyska wrośniętego²⁷.

Opieka nad pacjentką powinna odbywać się w ośrodku dysponującym odpowiednim zapleczem technicznym, w tym całodobowym dostępem do banku krwi oraz oddziałem intensywnej terapii noworodka²⁸²⁹. Plan porodu musi być szczegółowo omówiony z pacjentką, uwzględniając możliwość konieczności nagłego cesarskiego cięcia oraz potencjalne powikłania wymagające dodatkowych interwencji medycznych.