Biegunka podróżnych: leki przeciw biegunce i sposoby na zemstę Faraona

Czym jest biegunka podróżnych?

Biegunka podróżnych jest również znana pod nazwami klątwa lub zemsta Faraona lub zemsta Montezumy. Najwyższa zachorowalność na biegunkę podróżnych występuje u dzieci poniżej 2. roku życia i osób dorosłych w wieku od 20 do 30 lat. Immunosupresja, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna znacznie zwiększają szansę wystąpienia tej przypadłości. Nie mniej jednak zdecydowana większość biegunek podróżnych wiąże się ze spożyciem skażonej żywności lub wody. W większości przypadków przechodzi samoistnie po 3 do 7 dniach i nie wymaga stosowania specjalistycznego leczenia. Jedynie należy dbać o to, aby się nie odwodnić [2].

Jakie są objawy zemsty faraona?

Jakie są objawy biegunki podróżnych czyli zemsty faraona? Czy da się ją jakoś rozpoznać od zwykłych problemów żołądkowo-jelitowych? Objawy są dość podobne, ale należy powiązać je z czasem i miejscem urlopowania. Często podróżujący do Egiptu lub innych ciepłych krajów skarżą się na szereg objawów, w tym biegunkę, która określają jako klątwę Faraona. Są to m.in.:

• wymioty;
• gorączka;
• mdłości i nudności;
• wzdęcia i nadmiar gazu;
• utrata apetytu;
• skurcz żołądka;
• bóle brzucha;
• biegunka (może pojawić się krew w kale).

Jeżeli objawy utrzymują się przez co najmniej 24 godziny, istnieje realne zagrożenie odwodnienia organizmu. Może to spowodować dezorientację, wyczerpanie, a nawet prowadzić do utraty przytomności. Odwodnienie jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci i osób starszych. Również niebezpieczne są krwawe biegunki. W takich przypadkach najlepiej udać się do lekarza, który zaproponuje odpowiednie leczenie. Polecane leki na zemstę faraona omówimy w dalszej części artykułu, a teraz skupmy się na tym, jak zapobiec biegunce podróżnych [2,3].

Jak zapobiec biegunce podróżnych?

Żeby uniknąć, a przynajmniej zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych niespodzianek podczas podróży, należy się do niej odpowiednio przygotować. Szczególnie dotyczy to wycieczek w inne strefy klimatyczne, do tzw. tropików. Do takiej podróży najlepiej zabrać ze sobą mydło antybakteryjne do rąk, żel do dezynfekcji rąk lub chusteczki nawilżane. Należy pamiętać, że w takich miejscach jest zdecydowanie inna flora bakteryjna, która może spowodować problemy żołądkowo-jelitowe. Dlatego warto oprócz zabrania wyżej wymienionych rzeczy do kosmetyczki, wyposażyć się również w odpowiedni skomponowaną apteczkę. Powinny się w niej znaleźć leki przeciwbiegunkowe takie jak np. loperamid oraz elektrolity w saszetkach np. Orsalit lub tabletkach musujących np. Litorsal. Leki przeciwbiegunkowe pozwolą zahamować biegunkę (co nie znaczy, że zawsze należy to robić), a elektrolity uzupełnią utracone przez organizm składniki. Warto mieć ze sobą również probiotyki takie jak np. Enterol, Dicoflor czy Acidolac. Dobre, probiotyczne leki przeciw biegunce podróżnych warto zacząć brać kilka dni przed wyjazdem, aby przygotować swoją mikrobiotę na inne warunki. Jeżeli podróż dotyczy krajów tropikalnych w innych strefach klimatycznych niż Polska, należy zapoznać się z potencjalnie występującymi tam chorobami i zastosować odpowiednią profilaktykę. Nie mniej jednak, biegunka to najczęstsza przypadłość podczas podróży. Dlatego warto podjąć odpowiednie kroki, żeby móc się w pełni cieszyć wyjazdem [1,2].

Probiotyki – dobre leki na biegunkę podróżnych

Tak jak wspomniano wcześniej, lepiej przeciwdziałać niż leczyć. Jeśli chodzi o zapobieganie i leczenie biegunki podróżnych to najlepiej stosować leki ze składnikami, które mają potwierdzone działanie w tym zakresie. Jako przykład można tutaj wymienić szczep Saccharomyces boulardii, który znajdziemy, np. w Enterol saszetki, Enterol kapsułki lub Lakcid Entero. Enterol może być stosowany w każdej grupie wiekowej. Zawartość kapsułek można wysypać i podać nawet niemowlakowi. Alternatywą moga być preparaty z bakteriami kwasu mlekowego, które mają w swoich składzie, np. Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum czy Lactobacillus rhamnosus (Lakcid Forte, Lacidofil, CDS-22 formula (dawniej Vivomixx), Dicoflor, BioGaia, Sanprobi Super Formula). Działają one dobrze prewencyjnie, ale również leczniczo w trakcie pojawienia się objawów [1,3].

Enterol Probiotykkapsułki, 250 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• probiotyk w formie leku bez recepty;
• zawiera szczep Saccharomyces boulardii CNCM I-745, którego skuteczność została potwierdzona na podstawie ponad 100 badań klinicznych;
• zapobiega biegunkom podróżnych i poantybiotykowym;
• leczy biegunki infekcyjne wywołane przez bakterie, wirusy i pierwotniaki;
• można stosować nawet jednocześnie z antybiotykiem;
• nie trzeba przechowywać w lodówce, lecz w temperaturze pokojowej, dzięki czemu jest bardzo dobrym wyborem w podróży;
• przeznaczony dla dzieci już od urodzenia i osób dorosłych;
• w ostrej biegunce oraz przy antybiotykoterapii stosuje się od 1 do 2 kapsułek na dobę, natomiast w biegunce podróżnych od 1 do 4 kapsułek na dobę;
• zawartość kapsułki można otworzyć i dodać do napoju lub pokarmu (szczególnie ważne u młodszych dzieci);
• dostępny w opakowaniach po 10, 20 i 30 kapsułek.

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest biegunka, biegunka podróżnych, zespół jelita drażliwego (ibs), odwodnienie oraz wyjałowiona flora bakteryjna po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Zalecane dawkowanie u dorosłych i dzieci zależy od przyczyny biegunki:

• ostra biegunka infekcyjna: 1 do 2 kapsułek na dobę, przez okres do 1 tygodnia;
• biegunka poantybiotykowa: 1 do 2 kapsułek na dobę, w trakcie i po antybiotykoterapii;
• biegunka spowodowana zakażeniem C. difficile: 4 kapsułki na dobę, przez okres do 4 tygodni;
• biegunka związana z żywieniem dojelitowym: 1 do 2 kapsułek na dobę;
• biegunka podróżnych: 1 do 4 kapsułek na dobę przez okres do 1 tygodnia;
• wspomagająco w leczeniu biegunek występujących w zespole jelita drażliwego (IBS): 1 kapsułka 1 do 2 razy na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Enterol Probiotykproszek

Lek dostępny bez recepty

O leku

• zawiera przebadane naukowo drożdżaki Saccharomyces boulardii CNCM I-745 (ponad 100 badań klinicznych);
• łatwość aplikacji, gdyż proszek z saszetki można rozpuścić w letniej wodzie lub dodać do pokarmu dziecka (np. mleka w butelce);
• można stosować niezależnie od przyjęcia antybiotyku – nawet razem z nim;
• pyszny, owocowy smak;
• można stosować od urodzenia.

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku biegunki, zaburzeń mikroflory jelitowej, biegunki podróżnych, zespołu drażliwego jelita oraz wyjałowionej flory bakteryjnej po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Dawkowanie dla dorosłych i dzieci zależy od przyczyny biegunki:

• W przypadku ostrej biegunki infekcyjnej zaleca się przyjmowanie 1-2 saszetek na dobę przez okres do 1 tygodnia.
• W przypadku biegunki poantybiotykowej, dawkowanie wynosi 1-2 saszetki na dobę, zarówno w trakcie, jak i po antybiotykoterapii.
• W przypadku biegunki spowodowanej zakażeniem C. difficile, zaleca się przyjmowanie 4 saszetek na dobę przez okres do 4 tygodni.
• W przypadku biegunki związanej z żywieniem dojelitowym, zaleca się przyjmowanie 1-2 saszetek na dobę.
• W przypadku biegunki podróżnych, dawkowanie wynosi 1-4 saszetki na dobę przez okres do 1 tygodnia.
• Wspomagająco w leczeniu biegunek występujących w zespole jelita drażliwego (IBS): 1 saszetka 1 do 2 razy na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Lacidofil, kapsułki

O produkcie

• zawiera szczepy Lacticaseibacillus rhamnosus R0011 i Lactobacillus helveticus R0052;
• 1 kapsułka zawiera 2 mld CFU bakterii kwasu mlekowego;
• szczepy bakteryjne przebadane klinicznie;
• udokumentowana skuteczność poprzez badania;
• odpowiedni nawet dla niemowlaków;
• do przechowywania w lodówce;
• poza lodówką można trzymać przez 14 dni.

Dicoflor 6, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera Lactobacillus rhamnosus GG;
• bez laktozy i glutenu;
• do stosowania od 3. roku życia.

Sanprobi Super Formula, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• duże opakowanie (40 kapsułek);
• nie zawiera glutenu;
• nie trzeba przechowywać w lodówce;
• do stosowania już dla dzieci od 3. roku życia;
• synbiotyk – połączenie probiotyku i prebiotyku;
• preparat wieloskładnikowy – zawiera 7 bakterii probiotycznych i 2 prebiotyki;
• można przyjmować niezależnie od posiłku;
• bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• posiada pozytywną opinię Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” nr 15/DJW/2021.

Elektolity przy zemście Faraona

Kolejną ważną rzeczą, która jest pierwszą i najważniejszą czynnością w przypadku wystąpienia biegunki podróżnych, jest nawodnienie organizmu. Częste wizyty w toalecie zaburzają poziomy elektrotlitów, dlatego musimy je stosować, aby wyrównać gospodarkę wodno-elektrolitową. Najlepiej zrobić to za pomocą specjalnych elektrolitów dostępnych w aptekach (np. Orsalit, Stoperan Elektrolity, Dicoflor Elektrolity, Gastrolit, Litorsal). Zdrowe osoby dorosłe mogą również nawodnić się dostępnymi w sklepach napojami izotonicznymi, jednak dzieci i osoby starsze powinny stosować terapię nawadniającą płynami o mniejszej osmolarności.

Czy warto stosować leki przeciw biegunce?

Czy warto stosować leki przeciw biegunce, które mają działanie zapierające, np. Loper, Loperamide Aurovitas, Stoperan, Laremid? Stosowanie leków zapierających nie zawsze jest wskazane. Co prawda, z reguły szybko redukują liczbę luźnych stolców i ograniczają występowanie nudności, ale niosą szereg innych zagrożeń. Co jednak w przypadku ostrej biegunki? Leki takie jak loperamid wpływają tylko na mięśniówkę gładką, jednocześnie nie zmniejszają wysięku ani wydzieliny z gruczołów jelitowych. Niestety hamują oczyszczanie przewodu pokarmowego z toksyn, co wydłuża czas trwania biegunki. Powinny być stosowane jedynie w ostateczności.

Jednak leki zapierające z loperamidem to nie jedyne leki przeciw biegunce. Za biegunki podróżnych z reguły odpowiadają bakterie, dlatego lekarze często zalecają zastosowanie antybiotyków lub chemioterapeutyków o szerokim spektrum działania bakteriobójczego, szczególnie w przypadku biegunek z towarzyszącymi bólami brzucha, skurczami i gorączką. Najczęściej zapisywane są dostępne na receptę ciprofloksacyna, lewofloksacyna, azytromycyna czy rifaksymina. Zastosowanie antybiotyków lub chemioterapeutyków powinno odbywać się tylko i wyłącznie na polecenie lekarza. Alternatywą dla leków na zemstę Faraona na receptę jest nifuroksazyd (Nifuroksazyd Polfarmex, Nifuroksazyd Gedeon Richter). To substancja dostępna bez recepty, która działa typowo na bakterie wywołujące biegunkę podróżnych. Biegunka podróżnych nawet w 80% przypadków spowodowana jest bakteriami, dlatego warto mieć ten lek w swojej apteczce.

Jak uniknąć biegunki podróżnych?

Wielu turystów zadaje sobie pytanie jak się zabezpieczyć przed klątwą Faraona. Są to uniwersalne zasady, które należy stosować nie tylko w krajach tropikalnych. Należą do nich:

• unikanie zakupu żywności od ulicznych sprzedawców;
• częste mycie rąk;
• dbanie o higienę, w szczególności podczas korzystania z toalet i przed każdym posiłkiem;
• dokładne mycie warzyw i owoców przed spożyciem;
• picie tylko butelkowanej wody oraz unikanie picia napojów z lodem niewiadomego pochodzenia;
• płukanie jamy ustnej wodą z butelki a nie z kranu;
• niespożywania niepasteryzowanych produktów mlecznych oraz lodów lokalnej produkcji [2,3].

Czy biegunka podróżnych jest niebezpieczna?

Biegunka podróżnych (zemsta Faraona) najczęściej trwa do 72 godzin. W tym czasie należy dbać o nawodnienie i powinno się odpoczywać. Rozsądne będzie zrezygnowanie z intensywnego opalania się lub wykonywania aktywności fizycznych. Czy przy biegunce podróżnych można jeść? Należy pamiętać, że sama w sobie biegunka podróżnych nie jest przeciwwskazaniem do spożywania pokarmów, ponieważ działa on korzystnie na przewód pokarmowy. Pozwala na regenerację enterocytów uszkodzonych podczas procesu zapalnego. Problemem może być występowanie nudności i wymiotów, wtedy należy zastosować odpowiednią dietę i intensywne nawadnianie, aby uniknąć odwodnienia. Warto też pamiętać, że jeśli biegunka lub wymioty są intensywne i częste to warto udać się do lekarza. Tam najczęściej zostaną podane silniejsze leki na receptę oraz kroplówką, które szybciej ukoją objawy i uzupełnią niedobory wodno-elektrolitowe.

Podsumowanie

Najskuteczniejszymi metodami ochrony przed biegunką podróżnych jest profilaktyka. Unikanie jedzenia w podejrzanych miejscach, spożywanie gotowanego jedzenia, picie butelkowanej wody oraz częsta higiena. Oprócz tego, warto mieć dobrze wyposażoną apteczkę zawierającą probiotyki, elektrolity oraz na wszelki wypadek, lek przeciwbiegunkowy. Jego użycie jednak powinno być ostatecznością, podobnie jak antybiotyku (pod ścisłą kontrolą i po zaleceniu lekarza). W większości przypadków biegunka podróżnych przechodzi sama, wystarczy zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Leki zapierające mogą przedłużyć leczenie, a antybiotyki prowadzić do powikłań i zaburzenia prawidłowej flory bakteryjnej organizmu, dlatego należy ich używać z rozsądkiem. Należy pamiętać o zasadach profilaktyki, która znacznie obniża zagrożenie wystąpienia biegunki podróżnych zagrożenie i pozwala spokojnie cieszyć się wyjazdem.