Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Witamina A dla dzieci – kluczowe funkcje, dawki i niedobory
Co to jest tak dokładnie witamina A? Termin „witamina A” dotyczy kilku substancji o podobnej budowie i aktywności. W żywności występuje pod postacią retinalu, retinolu, estrów retinylu i karotenoidów. Należy ona do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i jest niezbędna dla prawidłowej pracy organizmu. Witamina ta nie jest syntetyzowana przez organizm człowieka, dlatego musi być pobierana wraz z pokarmem. Dlaczego witamina A dla dzieci jest bardzo ważna? Jaka jest jej rola? Jaka powinna być dzienna dawka witaminy A? Na to wszystko odpowiadamy w dalszej części artykułu.
Witamina A dla dzieci – jaka jest jej rola?
Jaka jest rola witaminy A dla dzieci? Witamina A, należąca do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, jest składnikiem kluczowym dla prawidłowego widzenia – przy niewystarczającej ilości tej witaminy dochodzi często do pogorszenia widzenia o zmierzchu, czyli tzw. kurzej ślepoty. Nie jest to jednak jedyna funkcja tej witaminy. Jej pozostałe funkcje są następujące:
- uczestniczy w prawidłowym przebiegu procesu wzrostu – bierze udział w różnicowaniu komórek organizmu, a przede wszystkim komórek nabłonka i tkanki kostnej;
- jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego;
- poprawia zdolności regeneracyjne komórek;
- ma działanie ochronne na nabłonek skóry i błon śluzowych;
- pomaga utrzymać prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci;
- bierze udział w syntezie białek i w przemianach lipidów;
- jest przeciwutleniaczem – chroni organizm przed działaniem wolnych rodników, pełniąc tym samym m.in. rolę czynnika przeciwnowotworowego [1].

Czym grozi niedobór witaminy A u dziecka?
Niedobór witaminy A objawia się przede wszystkim zaburzeniami widzenia – zwłaszcza po zmroku, czyli wspomnianą „kurzą ślepotą”. Z czasem dojść może do poważnych zaburzeń oraz uszkodzeń wzroku. Szacuje się, że na całym świecie zmaga się z nimi ok. 14 mln dzieci w wieku przed rozpoczęciem nauki szkolnej. Część z nich traci wzrok bezpowrotnie. Dotyczy to głównie dzieci z krajów Afryki i Azji.
Poza ryzykiem ślepoty, chroniczny niedobór witaminy A osłabia układ odpornościowy, przez co dzieci częściej zapadają na choroby układu oddechowego czy odrę. Niedobór witaminy A przyczynia się ponadto do zwyrodnień nabłonka wyściełającego błony śluzowe dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego i zmian w obrębie układu nerwowego. W przypadku dzieci niedobór witaminy A może dodatkowo wpłynąć na spowolnienie lub zahamowanie procesu wzrostu. Typowymi objawami niewystarczającej ilości witaminy A w organizmie są suchość spojówek i rogówek, zgrubienia w obrębie spojówek, podatność na rozwój procesów zapalnych brzegów powiek, suchość skóry, łamliwość i wypadanie włosów, nadmierne rogowacenie naskórka. W takim razie jaka jest dzienna dawka witaminy A dla dzieci? Czy i kiedy należy ją podawać [1]?
Kiedy należy podawać dziecku witaminę A?
Warto w tym miejscu podkreślić, że dla dziecka wystarczającym źródłem nie tylko witaminy A, ale i innych witamin jest prawidłowa i urozmaicona dieta. Nie ma zatem konieczności stosowania preparatów witaminowych w ramach profilaktyki, z wyjątkiem witaminy D i K w niektórych sytuacjach. Są sytuacje, kiedy dodatkowe uzupełnianie witamin jest konieczne, ale zawsze powinno być to skonsultowane z lekarzem pediatrą. Przede wszystkim ma to miejsce wtedy, gdy pojawią się objawy niedoboru, ale nie tylko. Witaminy powinno się podawać także podczas leczenia niektórych chorób oraz w czasie stosowania szczególnie niedoborowych diet. Specjalista sprawdzi, czy rzeczywiście istnieje potrzeba uzupełnienia poziomu witamin oraz doradzi, jakie witaminy dla dziecka wybrać. Jeśli istnieje jednak potrzeba podania witaminy A dla dzieci, to jaka dzienna dawka witaminy A będzie odpowiednia dla dzieci [2]?
Dzienna dawka witaminy A dla dzieci – ile jej podać?
Ile dziennie witaminy A powinno się podać dziecku, jeśli zostało to zalecone? Niemowlęta i małe dzieci w wieku do 3 lat powinny przyjmować 1000 IU (300 mcg) witaminy A na dobę (nie więcej niż 2000 IU). Dzieci w wieku od 4 do 8 lat potrzebują 400 mcg witaminy A dziennie (1320 IU), dzieci między 9. a 13. rokiem życia – 600 mcg. W przypadku najmłodszych pacjentów zalecona dawka może zostać podana bez żadnego problemu, ponieważ witamina A dostępna jest również w postaci kropli. Pamiętajmy, żeby dokładnie sprawdzać dzienną dawkę witaminy A dla dzieci i unikać jej podawania z wielu źródeł. To witamina rozpuszczalna w tłuszczach, więc łatwiej jej przedawkować. Jednak rozsądna suplementacja wedle wskazań jest bezpieczna [3].
Podsumowanie
Rodzice małych dzieci często zastanawiają się, jakie witaminy oprócz witaminy D powinno się jeszcze stosować. Nie ma potrzeby stosowania żadnych innych witamin w ramach profilaktyki bez wyraźnych zaleceń lekarza. Trzeba pamiętać, że witaminy dla dziecka powinno się podawać dopiero po wcześniejszej konsultacji z lekarzem i po ustaleniu, że rzeczywiście jest taka konieczność. Warto jednocześnie podkreślić, że w przypadku, gdy dziecko jest w trakcie lub tuż po infekcji, suplementacja jest dobrym rozwiązaniem dla wzmocnienia organizmu. Jeśli lekarz stwierdzi, że należy podać witaminę A dla dziecka, to ważne, aby pamiętać, ile dziennie witaminy A należy stosować. Podawanie jej zgodnie z zaleceniami jest bezpieczne i nie ma wtedy ryzyka jej przedawkowania.
Bibliografia
- B. Przygoda, Witamina A, https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/62900,witamina-a (dostęp z dnia 17.12.2024)
- Szajewska H., Socha P., Horvath A. i wsp.:, Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Standardy Medyczne/Pediatria, 2021; 18; 7-24.
- https://juvit.pl/zdrowie-i-rozwoj/witaminy-dla-dzieci/jakie-witaminy-nalezy-podawac-rocznemu-dziecku (dostęp z dnia 18.12.2024)







Dodaj komentarz