REKLAMA

Rad-223 i stront-89 to radiofarmaceutyki stosowane w leczeniu przerzutów nowotworowych do kości, różniące się wskazaniami i profilem bezpieczeństwa.

Podobieństwa i podstawowe informacje o Rad-223 oraz stroncie-89

Rad-223 (dichlorek radu-223) i stront-89 (chlorek strontu-89) należą do grupy radiofarmaceutyków stosowanych w leczeniu przerzutów nowotworowych do kości12. Obie substancje wykazują zdolność do gromadzenia się w tkance kostnej, szczególnie w miejscach, gdzie dochodzi do wzmożonej aktywności nowotworowej lub procesów naprawczych12. Są to związki chemiczne imitujące zachowanie wapnia w organizmie, co pozwala im na selektywne docieranie do zmian w kościach.

Oba preparaty występują w postaci roztworu do wstrzykiwań i podaje się je dożylnie, jednak różnią się parametrami promieniotwórczości i typem emitowanego promieniowania – rad-223 emituje głównie cząstki alfa, natomiast stront-89 emituje promieniowanie beta34. Przynależą do tej samej ogólnej grupy leków – produktów radiofarmaceutycznych, ale ich konkretne zastosowanie oraz mechanizmy działania są różne.

Wskazania do stosowania – różnice i podobieństwa

Rad-223 stosuje się głównie w leczeniu dorosłych pacjentów z przerzutowym, opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego, którzy mają objawowe przerzuty do kości bez przerzutów trzewnych, a wcześniejsze terapie okazały się nieskuteczne lub nie są dostępne5. Wskazanie to jest bardzo specyficzne i obejmuje tylko określoną grupę pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty.

Stront-89 natomiast wykorzystywany jest do leczenia bólu związanego z przerzutami nowotworowymi do kości, przede wszystkim w przebiegu raka prostaty i raka piersi, ale również innych nowotworów powodujących przerzuty osteoblastyczne lub mieszane6. Jego zastosowanie jest zatem nieco szersze – koncentruje się na łagodzeniu dolegliwości bólowych, a nie na leczeniu samego nowotworu.

  • Rad-223 jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych mężczyzn z określonym typem raka prostaty5.
  • Stront-89 znajduje zastosowanie w szerszym zakresie nowotworów, również u kobiet, ale nie powinien być stosowany u dzieci6.
Ważne: Rad-223 i stront-89 mają odmienne wskazania i nie mogą być stosowane zamiennie w każdej sytuacji klinicznej. Rad-223 dedykowany jest zaawansowanemu rakowi prostaty z przerzutami do kości, natomiast stront-89 można stosować w szerszym spektrum nowotworów powodujących ból kostny. Decyzja o wyborze leku zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta, rodzaju nowotworu i obecności innych przerzutów.

Mechanizm działania i wpływ na organizm

Obie substancje naśladują wapń i gromadzą się w miejscach przerzutów w kościach, jednak ich działanie jest odmienne:

  • Rad-223 emituje cząstki alfa, które mają bardzo krótki zasięg działania i powodują uszkodzenie DNA komórek nowotworowych w bezpośrednim sąsiedztwie, minimalizując uszkodzenie zdrowych tkanek1.
  • Stront-89 emituje promieniowanie beta, które ma dłuższy zasięg w tkankach i jest skuteczne w łagodzeniu bólu poprzez niszczenie komórek nowotworowych w kościach2.

Właściwości farmakokinetyczne także się różnią: rad-223 jest szybko wychwytywany przez kości i przerzuty, a jego główną drogą eliminacji jest przewód pokarmowy, z minimalnym wydalaniem przez nerki7. Stront-89 z kolei jest usuwany głównie z moczem, a jego retencja w kościach zależy od aktywności nowotworowej8.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – porównanie

Obie substancje mają pewne wspólne przeciwwskazania, ale występują także istotne różnice:

  • Rad-223 nie może być stosowany w połączeniu z niektórymi lekami, takimi jak octan abirateronu i prednizon/prednizolon, ze względu na zwiększone ryzyko złamań i śmiertelności9.
  • Stront-89 jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u osób z ciężką niewydolnością nerek10.
  • Obie substancje nie powinny być stosowane u pacjentów z bardzo niskimi wartościami krwi (neutrofile, płytki), z powodu ryzyka zahamowania czynności szpiku kostnego1110.
  • Rad-223 nie jest wskazany u pacjentów z bezobjawowymi przerzutami do kości ani u dzieci12.
  • Stront-89 również nie powinien być stosowany u dzieci i w przypadkach patologicznych złamań kości lub ucisku rdzenia kręgowego wymagających szybkiego leczenia6.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Rad-223 nie jest przeznaczony dla kobiet, a jego bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone u dzieci i młodzieży13. Nie wymaga dostosowania dawki u osób starszych oraz u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby1415. Jednak brak jest danych dotyczących jego stosowania u osób z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek lub ostrym zapaleniem jelit1617.

Stront-89 nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci18. U osób z niewydolnością nerek konieczna jest szczególna ostrożność, a w niektórych przypadkach należy odstąpić od podania leku19. Nie ma danych dotyczących wpływu na prowadzenie pojazdów, natomiast dla radu-223 stwierdzono brak istotnego wpływu na tę zdolność2021.

  • Rad-223 wymaga szczególnej ostrożności u osób z zaburzeniami szpiku kostnego, po chemioterapii lub rozległej radioterapii11.
  • Stront-89 wymaga monitorowania parametrów krwi i nie jest zalecany u osób z ciężkim upośledzeniem czynności szpiku22.
Ważne dla bezpieczeństwa pacjenta:

  • Rad-223 nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet ani u dzieci. Stront-89 nie powinien być stosowany u dzieci, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.
  • Obie substancje mogą wpływać na parametry krwi – przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest kontrola morfologii.
  • W przypadku niewydolności nerek stront-89 wymaga zmniejszenia dawki lub rezygnacji z leczenia, podczas gdy rad-223 może być podawany bez modyfikacji dawki przy łagodnych zaburzeniach funkcji nerek.
  • Rad-223 i stront-89 nie powinny być stosowane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności szpiku.

Tabela porównawcza: Rad-223 i stront-89

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Rad-223 Zaawansowany rak gruczołu krokowego z przerzutami do kości Nie stosować Nie stosować Brak wpływu lub nieistotny wpływ
Stront-89 Leczenie bólu związanego z przerzutami nowotworowymi do kości (rak prostaty, rak piersi, inne nowotwory z przerzutami osteoblastycznymi) Nie stosować Nie stosować Brak danych

Rad-223 i stront-89 – wybór zależny od sytuacji klinicznej

Rad-223 oraz stront-89 to radiofarmaceutyki, które selektywnie gromadzą się w miejscach przerzutów nowotworowych do kości. Ich główne podobieństwo polega na wykorzystaniu mechanizmu naśladowania wapnia oraz zastosowaniu w zaawansowanych przypadkach nowotworów z przerzutami do kości. Wybór między tymi substancjami zależy jednak od konkretnego wskazania, profilu bezpieczeństwa oraz indywidualnych cech pacjenta. Rad-223 jest dedykowany zaawansowanemu rakowi prostaty i nie jest przeznaczony dla kobiet, dzieci czy osób z określonymi przeciwwskazaniami. Stront-89 ma szersze zastosowanie w leczeniu bólu u pacjentów z przerzutami do kości, ale również nie jest przeznaczony dla dzieci, kobiet w ciąży czy pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Bezpieczeństwo stosowania obu leków wymaga monitorowania parametrów krwi i uwzględnienia innych terapii stosowanych równolegle. Dzięki różnicom w mechanizmie działania i eliminacji z organizmu, wybór odpowiedniego radiofarmaceutyku powinien być dostosowany do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta56.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się rad-223 od strontu-89?

Rad-223 emituje cząstki alfa i jest stosowany w leczeniu raka prostaty z przerzutami do kości, natomiast stront-89 emituje promieniowanie beta i łagodzi ból przy przerzutach do kości różnych nowotworów.

Czy rad-223 lub stront-89 można stosować u dzieci?

Obie substancje nie są przeznaczone do stosowania u dzieci.

Czy można stosować rad-223 lub stront-89 w ciąży?

Nie, żadna z tych substancji nie powinna być stosowana w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Jakie są najważniejsze przeciwwskazania do stosowania rad-223 i strontu-89?

Przeciwwskazaniami są m.in. ciężkie zaburzenia szpiku kostnego, ciąża, karmienie piersią, a dla strontu-89 także niewydolność nerek.

Czy leczenie rad-223 lub strontem-89 wpływa na prowadzenie pojazdów?

Rad-223 nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na prowadzenie pojazdów. Dla strontu-89 brak danych.

REKLAMA