• Dlaczego warto rozważyć szczepienia dodatkowe dla dzieci i jakie korzyści dają
• Ile wkłuć szczepień przypada na 2 miesiąc życia i jak można zmniejszyć ich liczbę
• Jakie szczepienia dodatkowe dla dzieci są dostępne w różnych okresach życia
• Czy lepiej wybrać? Szczepionkę 5w1 czy 6w1 i jakie są różnice między nimi
• Ile wkłuć po 5. roku życia należy się spodziewać w kalendarzu szczepień
• Które dodatkowe szczepienia dla dzieci mogą uchronić przed najgroźniejszymi chorobami

Dlaczego warto skorzystać ze szczepień dodatkowych dla dzieci?

Szczepienia dodatkowe dla dzieci to szerszy zakres ochrony dla najmłodszych. Choroby, na które dostępne są szczepionki zalecane, mogą być bardzo groźne, a czasem nawet śmiertelne (np. Inwazyjna Choroba Meningokokowa). Dodatkowe szczepienia dla dzieci dają rodzicom pewność, że ich pociechy są chronione przed szerokim spektrum niebezpiecznych patogenów. Innym aspektem jest minimalizacja liczby wkłuć w napiętym harmonogramie szczepień. W pierwszym roku życia przewidziano aż kilkanaście takich zabiegów, co oznacza częste wizyty u lekarza i stres dla całej rodziny. Tę ilość można znacząco zmniejszyć, stosując nieobowiązkowe, płatne szczepionki tzw. wysoko-skojarzone, które łączą ochronę przed kilkoma chorobami w jednym zastrzyku.

Jakie są nieobowiązkowe szczepienia dla dzieci i dorosłych?

Dodatkowe szczepienia dla dzieci i dorosłych są głównie zależne od wieku pacjenta. Każdy okres życia niesie ze sobą inne zagrożenia i wymaga odpowiednio dostosowanej profilaktyki. Poniżej przedstawiamy nieobowiązkowe szczepienia z uwzględnieniem grup wiekowych, które pomogą rodzicom podjąć świadomą decyzję o ochronie swoich dzieci. Warto pamiętać, że im wcześniej rozpoczniemy szczepienia dodatkowe dla dzieci, tym lepszą ochronę zapewnimy naszym pociechom.

Ile wkłuć czeka na dziecko w 2 miesiącu życia? Szczepienia dodatkowe do ukończenia 1. roku życia

Pierwszy rok życia dziecka to intensywny okres, jeśli chodzi o szczepienia ochronne. Rodzice często martwią się o to, ile wkłuć będzie potrzebnych w 2 miesiącu życia i kolejnych miesiącach. Standardowo w drugim miesiącu życia dziecko otrzymuje pierwszą dawkę szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu B oraz WZW typu B. Zalecane szczepienia dodatkowe dla dzieci w tym czasie mogą znacząco rozszerzyć ochronę i jednocześnie zmniejszyć liczbę iniekcji.

Szczepienie przeciw pneumokokom

Pneumokoki to bakterie, które często powodują zapalenia ucha środkowego i płuc u najmłodszych. Jednak mogą wywoływać również o wiele gorsze schorzenia, jak np.: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, czy sepsę. To właśnie dlatego szczepienia dodatkowe dla dzieci przeciwko pneumokokom są tak istotne w pierwszym roku życia.

Szczepienie przeciwko pneumokokom znajduje się w obowiązkowym kalendarzu szczepień. Refundowana jest szczepionka, która zawiera 10 poznanych typów pneumokoków, tzw. 10-walentna (Synflorix). Zamiast niej możliwe jest szczepienie płatnym preparatem, który zawiera dodatkowe 3 typy pneumokoków. Jest to szczepionka 13-walentna (Prevenar-13). Obydwie szczepionki mają bardzo dużą skuteczność — powyżej 90%. Szczególnie jednak zaleca się szczepionkę 13-walentną, która zawiera więcej typów pneumokoków, zapewniając przy tym szerszy zakres ochrony w ramach dodatkowych szczepień dla dzieci [1,2].

Szczepienie przeciw meningokokom

Najgroźniejszym powikłaniem zakażenia meningokokami jest Inwazyjna Choroba Meningokokowa (IChM), która rozwija się bardzo szybko i w krótkim czasie może prowadzić do zgonu (szczególnie w grupie niemowląt i dzieci do 5 lat). Spośród licznie występujących serotypów meningokoków, do najczęstszych w Polsce należy typ B, C oraz W-135. Niestety nie ma jednej szczepionki, która zapewniałaby ochronę przed tymi wszystkimi serotypami, dlatego szczepienia dodatkowe dla dzieci przeciwko meningokokom wymagają zastosowania kilku preparatów. Konieczne jest więc szczepienie kilkoma preparatami. Dostępne w Polsce szczepionki przeciwko meningokokom typu:

• B (Bexsero, Trumenba);
• A, C, W, Y (Nimenrix, MenQuadfi, Menveo).

Schemat podawania szczepionki zależy od wieku pacjenta, w którym podano pierwszą dawkę. Wczesne rozpoczęcie szczepień dodatkowych dla dzieci przeciwko meningokokom jest kluczowe dla zapewnienia optymalnej ochrony [1,3].

Szczepienie przeciw grypie

Zakażenie wirusem grypy często ma łagodny przebieg. Jednak w niektórych przypadkach może powodować poważne konsekwencje, takie jak: zapalenie płuc, mięśnia sercowego, czy też opon mózgowo-rdzeniowych. Szczepienie na grypę zaleca się dla wszystkich dzieci od ukończenia 6. miesiąca życia do 18 lat jako jedno z ważniejszych szczepień dodatkowych dla dzieci. Szczepienie należy wykonać najlepiej na początku sezonu grypowego (wrzesień, październik). Jednak ze względu na mutacje wirusa grypy, szczepienie należy powtarzać co sezon.

Dostępne szczepionki na grypę w ramach dodatkowych szczepień dla dzieci to:

• u dzieci od 6. miesiąca życia do ukończenia 24. miesiąca można zastosować tylko i wyłącznie szczepionkę inaktywowaną. Zawiera zabite, nieaktywne patogeny lub ich części (preparaty Vaxigrip Tetra, Fluarix Tetra, Infanrix Tetra);
• dzieci po 24. miesiącu mogą otrzymać szczepionkę żywą atenuowaną (zawierającą żywe, ale osłabione patogeny). Przykładowym preparatem jest Fluenz Tetra, który nie wymaga wkłucia — szczepionkę podaje się donosowo [4,5].

Szczepienia dodatkowe dla dzieci w 2. roku życia

Okres dzieciństwa to intensywny czas, jeśli chodzi o przyjmowanie szczepionek. Drugi rok życia dziecka to moment, kiedy kalendarz szczepień staje się nieco mniej intensywny, ale nadal istnieją ważne szczepienia dodatkowe dla dzieci, które warto rozważyć. W tym okresie dziecko zaczyna być bardziej aktywne, chodzi do żłobka lub przedszkola, co zwiększa ryzyko kontaktu z różnymi patogenami. Oto kolejne szczepienia dodatkowe dla dzieci w 2. roku życia, które mogą zapewnić dodatkową ochronę przed poważnymi chorobami zakaźnymi.

Szczepienie przeciwko WZW typu A

Chroni przed tzw. żółtaczką pokarmową. Zaleca się szczególnie dla dzieci, które uczęszczają do żłobków lub przedszkoli, ale także dla dorosłych, którzy pracują w sektorze oświaty, służbie zdrowia lub dużo podróżują. Szczepienie można wykonać u dzieci po 12. miesiącu życia jako jedno z kluczowych szczepień dodatkowych dla dzieci w tym wieku. Dwie dawki szczepionki pozwalają na uzyskanie odporności na całe życie. Dostępne preparaty na Polskim rynku to Avaxim i Havrix [6].

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej

Ospa wietrzna to choroba, która najczęściej występuje w wieku dziecięcym i kojarzy się ze swędzącą wysypką na całym ciele. Choroba ta czasem ma jednak dużo poważniejsze konsekwencje i może powodować powikłania neurologiczne, takie jak: zapalenie mózgu lub móżdżku. Dlatego szczepienie przeciwko ospie wietrznej to jedno z ważnych szczepień dodatkowych dla dzieci, które warto rozważyć w drugim roku życia.

Zgodnie z kalendarzem szczepienie przeciwko ospie wietrznej (Varilrix), najlepiej wykonać między 12., a 18. miesiącem życia (mimo że szczepionka jest zarejestrowana już od 9. miesiąca). Zaleca się także dla osób dorosłych, które nie chorowały w dzieciństwie i nie zostały wcześniej zaszczepione. Zakażenie wirusem ospy wietrznej może mieć ciężki przebieg, szczególnie w późniejszym wieku. Na polskim rynku obecnie dostępny jest jeden preparat zawierający szczepionkę przeciwko ospie wietrznej Varilrix (szczepionka żywa, atenuowana) [7,8,9].

Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM)

Kleszczowe zapalenie mózgu to zespół objawów neurologicznych spowodowanych wirusem, który przenosi się przez kleszcze. Zakażenie tym wirusem niesie za sobą groźne powikłania, takie jak: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie rdzenia kręgowego i mózgu. To szczepienie stanowi ważną część szczepień dodatkowych dla dzieci, szczególnie tych, które dużo czasu spędzają na świeżym powietrzu.

Szczepienie na kleszczowe zapalenie mózgu zaleca się wszystkim osobom podróżującym, lubiącym aktywność na świeżym powietrzu — szczególnie spacery po lasach. Ze względu na wakacyjne wyjazdy (obozy czy kolonie) w grupie tej są również dzieci. Najmłodsi, według kalendarza szczepień mogą zostać zaszczepieni już od 13. miesiąca życia. Szczepienie na KZM wymaga podania 3 dawek szczepionki, co pozwala na uzyskanie odporności na ok. 3 lata. Po tym czasie należy przyjąć tzw. dawkę przypominającą. Aby zdążyć z wykonaniem pełnego cyklu szczepień przed sezonem występowania kleszczy, szczepienie najlepiej rozpocząć w okolicach lutego/marca.

Obecnie w Polsce dostępne są 2 preparaty szczepionek przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu. Każdy jest dostępny w dwóch wariantach: jeden dla dorosłych, a drugi dla dzieci: Encepur i FSME-IMMUN [10].

Ile wkłuć po 5. roku życia? Szczepienia dodatkowe dla dzieci w okresie szkolnym

U starszych dzieci, szczególnie po 5. roku życia, podaje się już znacznie mniej szczepionek dodatkowych. Rodzice często pytają: ile wkłuć po 5. roku życia będzie potrzebnych? W tym okresie kalendarz szczepień staje się mniej intensywny, ale nadal istnieją ważne szczepienia dodatkowe dla dzieci w wieku szkolnym. Głównym szczepieniem w tym okresie jest szczepienie przeciwko HPV, które stanowi kluczową profilaktykę przeciwnowotworową. Warto wyróżnić następujące szczepienia dodatkowe dla dzieci w okresie szkolnym.

Szczepienie przeciwko HPV (wirus brodawczaka ludzkiego)

Wirus przenosi się drogą płciową i jest jednym z głównych powodów występowania raka szyjki macicy. Jest to jeden z najczęściej występujących nowotworów u kobiet w Polsce i jedyny, któremu można właściwie całkowicie zapobiec dzięki odpowiednim szczepienia dodatkowym dla dzieci. W krajach Europy Zachodniej, z powodu wysokiego odsetka zaszczepionych dziewczynek nowotwór ten praktycznie nie występuje. Wirus HPV posiada wiele szczepów. Najgroźniejsze i najbardziej rakotwórcze są szczepy: 16 i 18.

Szczepienie przeciwko HPV zaleca się dziewczynkom/kobietom, które wcześniej nie były zakażone wirusem. Szczepienie jest najbardziej skuteczne dla nastoletnich dziewcząt, które jeszcze nie rozpoczęły inicjacji seksualnej (12-14 lat). W Polsce dostępne są 3 szczepionki przeciwko HPV w ramach szczepień dodatkowych dla dzieci:

• Cervarix;
• Silgard;
• Gardasil 9.

Wszystkie zapewniają ochronę przeciwko szczepom 16 i 18 wirusa HPV [11].

Szczepionka 5w1 czy 6w1? Czym jest szczepionka skojarzona?

Dzięki szczepionkom skojarzonym, oprócz dodatkowego zakresu ochrony istnieje również możliwość znacznego zmniejszenia liczby wkłuć. Rodzice często zastanawiają się: “Czy szczepionka 5w1, czy 6w1 będzie lepsza dla ich dziecka”? Są to nowoczesne szczepionki 5- lub 6-składnikowe, co oznacza, że jedno ukłucie wystarcza, aby zapewnić ochronę przed kilkoma chorobami zakaźnymi. Jest to doskonała alternatywa dla refundowanych szczepień, które wymagają wielu iniekcji. Te szczepionki skojarzone stanowią ważną część dodatkowych szczepień dla dzieci.

Dostępne preparaty szczepionek skojarzonych obejmują:

• szczepionka 5-składnikowa (5w1) Pentaxim lub Infanrix-IPV + Hib — ochrona przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu B;
• szczepionka 6-składnikowa (6w1) Infanrix hexa lub Hexacima — posiada taki sam zakres ochrony, ale dodatkowo zabezpiecza przed WZW typu B [1].

Podsumowując, zgodnie z harmonogramem szczepień podanie szczepionki 5w1 pozwala łącznie zminimalizować ilość ukłuć z 18 do 11. Natomiast szczepionki 6w1 zmniejszają liczbę iniekcji do 9. Takie rozwiązanie pozwala zmniejszyć ból u dziecka, co istotnie wpływa na stres występujący u rodziców. Wybór między szczepionka 5w1 czy 6w1 zależy od indywidualnych potrzeb dziecka i preferencji rodziców, ale obydwie opcje stanowią doskonałe rozwiązanie w ramach dodatkowych szczepień dla dzieci.

Podsumowanie

W Polsce istnieje kilka szczepień, które nie są obowiązkowe, ale są silnie zalecane przez polskie służby zdrowia i organizacje medyczne. Szczepienia dodatkowe dla dzieci stanowią ważny środek prewencji przeciwko wielu chorobom zakaźnym, takim jak grypa, pneumokoki, rotawirusy czy wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV). Dodatkowe szczepienia dla dzieci pomagają chronić zdrowie najmłodszych oraz przeciwdziałają rozprzestrzenianiu się chorób w populacji. Dzięki nim rodzice mogą zapewnić swoim pociechom szerszą ochronę przed niebezpiecznymi patogenami.

Warto podkreślić, że decyzja o szczepieniu powinna być oparta na konsultacji z lekarzem, który oceni ryzyko i korzyści związane z danym szczepieniem dla konkretnej osoby. Lekarz pomoże również odpowiedzieć na pytania dotyczące tego, ile wkłuć w szczepienia w 2 miesiącu życia będzie potrzebnych, czy lepiej wybrać szczepionka 5w1 czy 6w1, oraz ile wkłuć po 5 roku życia należy się spodziewać. Dbałość o aktualizację szczepień, zarówno obowiązkowych, jak i dodatkowych szczepień dla dzieci, jest istotnym elementem dbania o zdrowie osobiste i społeczne. Inwestycja w szczepienia dodatkowe dla dzieci to inwestycja w ich przyszłe zdrowie i bezpieczeństwo.

Objawy grypy rozwijają się szybko i najczęściej obejmują: wysoką gorączkę, która pojawia się nagle i utrzymuje przez kilka dni. Choremu często towarzyszy silny ból głowy i gardła, a także suchy i męczący kaszel, który może utrzymywać się długo po ustąpieniu innych objawów. W przebiegu grypy katar zwykle nie występuje lub jest bardzo łagodny [1].

Jak dochodzi do zakażenia wirusem grypy?

Infekcja rozprzestrzenia się drogą kropelkową, co oznacza, że do zakażenia może dojść podczas zwykłej rozmowy z osobą chorą, a także w trakcie kaszlu i kichania. Wirus grypy może być przenoszony jeszcze przed wystąpieniem objawów oraz przez około 5-7 dni po zakażeniu. Ponadto wirus grypy może znajdować się na różnych przedmiotach, skąd łatwo może zostać przeniesiony w okolice ust, nosa i oczu. Dlatego warto pamiętać o regularnym myciu rąk oraz ich odkażaniu, a także dezynfekcji powierzchni i przedmiotów, zwłaszcza tych, z których korzysta duża grupa osób, np. w przychodniach czy aptekach [1,2].

Jakie są powikłania po grypie?

U większości osób pełny powrót do zdrowia może zająć kilka dni, jednak w pewnych grupach pacjentów istnieje wyższe ryzyko wystąpienia powikłań po grypie. Szczególnie narażone na powikłania po grypie są dzieci, seniorzy oraz kobiety w ciąży, a także osoby z obniżoną odpornością i chorobami przewlekłymi.

Niedoleczona grypa może powodować następujące problemy zdrowotne:

• wtórne bakteryjne zapalenie płuc – nieleczona lub niedoleczona grypa może wywoływać nadkażenie bakteriami, najczęściej paciorkowcami lub gronkowcami. W większości przypadków wymaga leczenia antybiotykami. Jeśli jednak terapia nie zostanie podjęta, może dojść do sepsy, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia;
• zapalenie mięśnia sercowego – wirus grypy może atakować mięsień sercowy, prowadząc do stanu zapalnego. Typowe objawy obejmują ogólne osłabienie, ból w klatce piersiowej, duszność oraz arytmię. Nie trudno zauważyć, że pogrypowe zapalenie mięśnia sercowego może nieść poważne konsekwencje, które mogą wymagać hospitalizacji;
• zapalenie mięśni – to dość rzadkie powikłanie polegające na rozwoju stanu zapalnego mięśni, które powoduje osłabienie, ból oraz sztywność, najczęściej w obrębie kończyn dolnych. Pierwsze objawy mogą pojawić się kilka dni po infekcji i zazwyczaj są łagodne. Leczenie polega na odpoczynku, nawadnianiu organizmu oraz, jeśli to konieczne, stosowaniu leków przeciwbólowych;
• zapalenie mózgu lub opon mózgowych – to rzadkie, ale poważne powikłanie neurologiczne, którego może prowadzić do bólu głowy, drgawek oraz uszkodzenia mózgu;
• zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) – to powikłanie, w przebiegu którego dochodzi do silnego stanu zapalnego płuc objawiającego się dusznością, spadkiem poziomu tlenu we krwi oraz sinicą. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej;
• niewydolność wielonarządową – zakażenie wirusem grypy, szczególnie jeśli jest nieleczone lub niewłaściwie leczone, w skrajnych przypadkach może prowadzić do uszkodzenia wielu narządów, takich jak płuca, serce, nerki oraz wątroby. Jest to stan zagrażający życiu;
• zaostrzenie chorób przewlekłych – infekcja wirusem grypy może pogorszyć stan zdrowia osób, które zmagają się z chorobami przewlekłymi, takimi jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), astma, niewydolność serca oraz cukrzyca;
• zapalenie zatok i ucha środkowego – grypa może prowadzić do rozwoju zapalenia zatok i/lub infekcji w obrębie ucha środkowego;
• powikłania pogrypowe u kobiet w ciąży – mogą obejmować m.in. przedwczesny poród, niską masę urodzeniowa dziecka, poronienie, wystąpienie zakrzepicy u matki, a także zwiększone ryzyko wad wrodzonych lub zaburzeń neurologicznych u dziecka [1-3].

Po jakim czasie występują powikłania po grypie?

Powikłania po grypie mogą wystąpić w różnym czasie, w zależności od stanu zdrowia pacjenta i rodzaju powikłania. Najczęściej pojawiają się w ciągu kilku dni do dwóch tygodni od wystąpienia pierwszych objawów grypy. W przypadku osób o osłabionym układzie odpornościowym, starszych, dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi, ryzyko powikłań jest większe.

Jak uniknąć powikłań po grypie?

Uniknięcie powikłań po grypie wymaga podjęcia odpowiednich działań, zarówno profilaktycznych, jak i szybkiego reagowania na pierwsze oznaki rozwoju infekcji. Oto wskazówki dotyczące tego, jak możesz uniknąć powikłań po grypie:

• przeprowadzaj szczepienia – jest to najskuteczniejsza forma profilaktyki. Choć nie daje 100% ochrony, może zmniejszyć intensywność i czas trwania objawów w przypadku infekcji wirusem grypy oraz zmniejszyć ryzyko rozwoju powikłań. Szczepienie przeciwko wirusowi grypy należy wykonywać co roku, ponieważ wirus mutuje, a preparaty muszą być dostosowane do aktualnych wersji wirusa. Szczepienia są szczególnie ważne dla osób starszych, dzieci, pacjentów z chorobami przewlekłymi oraz kobiet w ciąży, dla których są bezpieczne;
• w przypadku infekcji wykonaj test – aby upewnić się, że masz grypę, możesz wykonać tzw. test combo, dostępny w aptekach. Testy te wykonują także niektóre przychodnie. Pozwoli to potwierdzić, czy infekcja to faktycznie grypa;
• skonsultuj się z lekarzem – jeśli masz do czynienia z grypą, specjalista dobierze odpowiednie leki, co pozwoli skrócić czas trwania infekcjii zmniejszy ryzyko wystąpienia powikłań. Jednym z takich leków może być oseltamiwir, który działa najlepiej, gdy zostanie podany w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów. Lek może być również stosowany profilaktycznie u osób, które miały kontakt z chorym;
• pozwól sobie na odpoczynek – wysiłek fizyczny i praca mogą osłabić odporność i zwiększyć ryzyko powikłań, a nieleczona grypa może prowadzić do poważnych komplikacji;
• nawadniaj organizm – dzięki temu uregulujesz temperaturę ciała, a także przyspieszysz proces powrotu do zdrowia [1-3].

Podsumowanie

Zakażenia wirusem grypy w Polsce są najczęstsze od października do kwietnia. Infekcja łatwo się rozprzestrzenia, a chory może zarażać innych jeszcze przed wystąpieniem objawów. Powikłania pogrypowe są szczególnie groźne dla dzieci, seniorów, kobiet w ciąży i osób przewlekle chorych.  W przypadku infekcji wirusem grypy należy szybko reagować i dać organizmowi czas na regenerację, by uniknąć powikłań.

Większość dzieci, u których występuje zapalenie ucha środkowego (ból ucha), nie musi przyjmować antybiotyków. Stosowanie antybiotyków rzadko przyspiesza proces zdrowienia, a często powoduje skutki uboczne, takie jak wysypka lub biegunka. Przyczynia się również do rozwoju u dziecka szczepów bakterii odpornych na antybiotyki.

Jak leczyć zapalenia ucha u dziecka?

W zależności od stopnia nasilenia objawów oraz przyczyny infekcji dobierane jest leczenie. Zapalenie ucha zewnętrznego można leczyć miejscowo z wykorzystaniem kropli usznych, natomiast zapalenie ucha środkowego zawsze wymaga leczenia doustnego. Infekcja wirusowa leczona jest głównie objawowo. U dzieci stosowane są leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w formie płynnej zawierające ibuprofen. Wdrożenie tej substancji do leczenia pozwoli nie tylko zniwelować ból i stan zapalny, ale również obniżyć gorączkę w razie jej pojawienia się. Paracetamol w przebiegu infekcji ucha zadziała na ból i gorączkę, ale nie będzie ograniczał stanu zapalnego.

Jakie są najlepsze krople na ból ucha dla dzieci bez recepty?

W aptekach dostępne są również krople do uszu na stan zapalny, które nie wymagają recepty lekarskiej. Wiele z nich nie nadaje się jednak do zastosowania u dzieci. Wyjątkiem są krople zawierające lignokainę – substancję o miejscowym działaniu znieczulającym oraz zmniejszające obrzęk i łagodzące podrażnienia zawierające kompozycję olejków i glicerolu ( wspierają kojenie bólu i rozpuszczanie nadmiaru wosku zgromadzonego w przewodzie słuchowym). W przypadku bólu o nieustalonej przyczynie, również należy zastosować krople na zapalenie ucha bez recepty np. z salicylanem choliny (wykazuje działania przeciwzapalne oraz przeciwbólowe, a także pomaga zmiękczyć korek woskowy) do czasu wizyty u laryngologa. Wspomagająco można zastosować miejscowe ziołowe krople na ból ucha bez recepty oraz spray do uszu z nanocząsteczkami srebra o działaniu przeciwbakteryjnym.

Lix, krople do uszu

O produkcie:

• krople zawierają chlorowodorek lidokainy w glicerolu;
• przeznaczone dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia;
• glicerol usuwa wodę z obrzękniętych tkanek w wyniku czego zmniejsza się obrzęk, a w efekcie nasilenie bólu;
• jeśli po upływie 3 dni nie dojdzie do poprawy, należy skontaktować się z lekarzem.

Fonix ból uszu, krople

O produkcie:

• zawiera 9 składników pochodzenia naturalnego;
• przeznaczone dla dzieci powyżej 3. roku życia;
• po zakropleniu ucha należy odczekać 10-15 minut i dopiero wtedy podnieść głowę.

Ottilan med, krople do uszu

O produkcie:

• wyrób medyczny z nanokoloidami srebra;
• krople przeznaczone dla dzieci powyżej 3. roku życia;
• krople nie mogą być stosowane bezpośrednio po zabiegach operacyjnych w obrębie ucha;
• należy zużyć krople w ciągu 30 dni od otwarcia opakowania.

Otoargent, krople do uszu

O produkcie:

• to wyrób medyczny z nanokoloidem srebra i miedzi;
• krople przeznaczone dla dzieci powyżej 1. roku życia;
• nie należy używać kropli w przypadku alergii na srebro metaliczne, nikiel, miedź.

Ucholek, krople do uszu

O produkcie:

• to wyrób medyczny zawierający olejek goździkowy, olejek geraniowy, glicerynę;
• polecane do stosowania zapobiegawczego u osób narażonych na infekcje uszu, np. korzystających z basenów, po nurkowaniu, często zmieniających klimat;
• krople przeznaczone dla dzieci powyżej 1. roku życia;
• u dzieci poniżej 1. roku życia stosować po uprzedniej konsultacji z lekarzem.

Czy po zakropleniu ucha należy zatkać je watą?

Nie wolno zatykać ucha dziecka watą. Zablokowanie dopływu powietrza potęguje namnażanie się bakterii chorobotwórczych i zaostrzy stan zapalny.

Podsumowanie

Bólu ucha u dziecka nie należy ignorować, gdyż nieleczone zapalenie ucha środkowego może powodować ciężkie powikłania, takie jak perforacja błony bębenkowej, niedosłuch, porażenie nerwu twarzowego, zapalenia ucha wewnętrznego, a nawet powikłania wewnątrzczaszkowe. Końcowym efektem tych powikłań może być nawet trwała głuchota.

Ciąża to okres w życiu kobiety, podczas którego powinny szczególnie uważać na przyjmowane leki. Niektóre z nich mogą być niebezpieczne dla rozwijającego się dziecka. Jednak infekcje w ciąży są normalne i nie sposób im zapobiegać. Kobiety dość często skarżą się na dolegliwości związane ze słuchem. Zwykle ból ucha, swędzenie, kłucie w uchu podczas ziewania lub przełykania albo bolesność uciskowa są efektem infekcji (często bakteryjnej). Jednak u ciężarnej dochodzi do wielu zmian hormonalnych, które czasami mogą pociągać za sobą różne efekty. Obrzęk błony śluzowej dróg oddechowych może prowadzić do zaburzeń słuchu związanych ze zmianami ciśnienia w jamie środkowej ucha, co czasami może powodować dalsze infekcje. Co najlepiej zastosować na ból ucha w ciąży? Które leki kobieta może przyjąć? Czy warto korzystać z domowych sposobów na ból ucha w ciąży [1,2]?

Antybiotyki na ból ucha w ciąży

Jedyną metodą, aby potwierdzić zapalenie ucha środkowego, jest badanie u lekarza. Przy pomocy specjalnego urządzenia medyk bada błonę bębenkową. Zmiana jej kształtu, zaczerwienie, obrzęk lub obecność wydzieliny ropnej wskazują na infekcję bakteryjną. Wtedy najskuteczniejszą metodą jest antybiotyk. Antybiotykami pierwszego wyboru będą beta-laktamy, takie jak amoksycylina (Duomox, Amotaks, Ospamox), amoksycylina z kwasem klawulanowym (Augmentin, Amoksiklav, Ramoclav, Taromentin) lub cefuroksym (Zinnat, Ceroxim, Bioracef, Xorimax). W razie alergii na wymienione wcześniej leki zaleca się stosowanie makrolidów, np. azytromycyny (Macromax, Sumamed, Azycyna, AzitroLEK) [1-3].

Antybiotyki to najlepsze leki na ból ucha i stwierdzone zapalenie ucha powinno być leczone właśnie nimi. A co z kroplami na zapalenie ucha? Krople na ból ucha stosuje się głównie przy zapaleniu ucha zewnętrznego. W trakcie ciąży nie wszystkie preparaty mogą być używane. Nie zaleca się stosowania tych, które zawierają antybiotyki aminoglikozydowe (np. Dicortineff), gdyż istnieje ryzyko wchłonięcia leku do organizmu. Jedynym stosunkowo bezpiecznym lekiem będą krople z cyprofloksacyną (Cetraxal) [1,4].

Co na ból ucha w ciąży bez recepty?

Jeśli ciężarnej kobiecie towarzyszy mocny stan zapalny ucha środkowego lub zewnętrznego, to nie powinna czekać i najrozsądniej jest udać się do lekarza w celu rozpoczęcia terapii antybiotykiem. Jednak co zrobić, jeśli objawy są lekkie albo kobieta chce stosować domowe sposoby na ból ucha w ciąży? Istnieją krople na ból ucha dostępne bez recepty, ale czy są one skuteczne?

W przypadku potwierdzenia grzybiczego zapalenia ucha, rekomendowaną substancją do leczenia tego schorzenia jest klotrimazol, który występuje w formie kropli do uszu bez recepty o nazwie Fungotac. Zwykle stosuje się 3 krople 3 razy na dobę. To substancja bezpieczna dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Innym preparatem będzie Lix, który zawiera lidokainę. To również substancja, którą mogą stosować ciężarne. Niestety wywiera ona głównie efekt znieczulający, dlatego może być stosowana pomocniczo przy leczeniu zapalenia ucha wraz z innymi lekami [1].

Fungotac, krople do uszu

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera rekomendowaną substancję przeciwgrzybiczną do leczenia grzybiczego zapalenia ucha;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• po otwarciu butelka ważna przez 6. miesięcy.

Lix, krople do uszu:

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• zawiera znieczulającą substancję, która łagodzi ból ucha;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• do stosowania od 6. miesiąca życia;
• po otwarciu ważny przez 4. tygodnie.

Krople z roślinnymi składnikami na ucho

Większość kropli dostępnych bez recepty na ból ucha jest niewskazana w ciąży. Produkty, które można używać, bazują na składnikach pochodzenia roślinnego i mają olejową konsystencję (Fonix Ból Uszu, AkusTone Alert, Ucholek Forte) – jednak nie można ich używać bez konsultacji lekarskiej. Niestety brak jest jednoznacznych badań o bezpieczeństwie stosowania kropli olejowych u kobiet w ciąży przy bólu ucha. Pomimo zapewnień producentów o dobrym działaniu na ból ucha, są nieskuteczne albo prawie nieskuteczne i ich stosowanie ma jedynie niewielki sens przy zapaleniu ucha zewnętrznego.

Fonix Ból Uszu, spray do uszu

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• poszerzana końcówka chroni przed zbyt mocnym wsadzeniem aplikatora w głąb ucha;
• naturalne, roślinne składniki;
• do stosowania w celach higienicznych lub niewielkich podrażnieniach niż poważnym zapaleniach ucha środkowego;
• do użycia od 3. roku życia.

AkusTone Alert, spray do uszu

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• głównie naturalne, roślinne składniki;
• do stosowania w celach higienicznych lub niewielkich podrażnieniach niż poważnym zapaleniach ucha środkowego;
• do użycia od 3. roku życia.

Ucholek Forte, spray do uszu

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• głównie naturalne, roślinne składniki;
• do stosowania w celach higienicznych lub niewielkich podrażnieniach niż poważnym zapaleniach ucha środkowego;
• bezpieczne dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, natomiast warto stosować je po konsultacji lekarskiej;
• można używać u dzieci od 1. roku życia, a u młodszych po konsultacji lekarskiej.

Krople ze srebrem

Istnieją także krople na ból ucha ze srebrem i miedzią (Ottilan med, Otoargent), które mogą być stosowane pomocniczo w trakcie leczenia zapaleniu ucha zewnętrznego. Badania pokazują efektywność niszczenia bakterii przez nanocząstki srebra, dlatego można rozważyć ich włączenie. Najczęściej aplikuje się kilka kropli od 2 do 3 razy dziennie. Po zakropleniu należy poleżeć uchem do góry, aby roztwór miał czas na działanie w przewodzie słuchowym [5].

Ottilan med, krople do uszu

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• zawierają nanokoloid srebra i miedzi o działaniu przeciwdrobnoustrojowym;
• można stosować przy zapaleniu ucha zewnętrznego;
• bezpieczne dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, natomiast warto stosować je po konsultacji lekarskiej;
• do stosowania od 1. roku życia;
• po otwarciu zużyć w ciągu 30. dni.

Otoargent, krople do uszu

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• zawierają nanokoloid srebra i miedzi o działaniu przeciwdrobnoustrojowym;
• można stosować przy zapaleniu ucha zewnętrznego;
• bezpieczne dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, natomiast warto stosować je po konsultacji lekarskiej;
• do stosowania od 1. roku życia.

Domowe sposoby na ból ucha w ciąży

W internecie można spotkać wiele domowych sposobów na ból ucha w ciąży. Najzwyklejsze porady zalecają przykładanie ciepłych kompresów do ucha, które mają przynieść ulgę. Niektóre odważniejsze rekomendacje zakładają stosowanie czosnku. Część z nich poleca przygotowanie oleju czosnkowego i nacieranie zewnętrznych okolic uszu. Niestety można spotkać się z zaleceniem wkładania czosnku do przewodu słuchowego. Jest to nieodpowiedzialne i niebezpieczne, a z pewnością nie przyniesie żadnego efektu.

Babcine i domowe sposoby na ból ucha w ciąży zakładają aplikowanie roztworu soli fizjologicznej do kanału słuchowego. Celem jest rozpuszczenie zalegającej wydzieliny, ale niestety nie pomoże to na stan zapalny. Do leczenia bólu ucha stosuje się także olejek kamforowy. Pamiętajmy, że można go stosować jedynie zewnętrznie, do nacierania okolic ucha. Kamfory nie można zakrapiać do ucha. Ludowe metody zakładają stosowanie wody utlenionej do uszu, ale jak można się domyśleć, podobnie jak inne sposoby – nie ma to potwierdzenia naukowego.

W sieci można poczytać także o amolu na ból ucha w ciąży. Zawiera on olejki eteryczne, które mają działać przeciwbólowo, rozluźniająco i przeciwzapalnie. Co prawda część z nich może mieć takie działanie (np. goździkowy), ale nie przyniesie to ulgi w poważnym bólu ucha. Amol na ból ucha w ciąży można stosować jedynie zewnętrznie do nacierania. Nie można aplikować go do ucha.

Podsumowanie

Zapalenie ucha środkowego w ciąży powinno być leczone przy użyciu antybiotyków doustnych z amoksycyliną, amoksycyliną z kwasem klawulanowym, cefuroksymem lub azytromycyną. Stosowanie kropli do uszu jest zasadne jedynie przy zapaleniu ucha zewnętrznego. Czy na ból ucha w ciąży istnieją krople bez recepty? Większość kropli ze składnikami roślinnymi będzie rozpuszczać woskowinę i łagodzić niewielkie podrażnienia. Ból ucha w ciąży można zmniejszyć poprzez aplikowanie kropli z lidokainą. Jeśli ciężarna cierpi na grzybicze zapalenia ucha, to warto zastosować krople na ból ucha w ciąży bez recepty z klotrimazolem. Czy domowe sposoby na ból ucha w ciąży pomagają? Praktycznie wszystkie metody są nieefektywne, a niektóre wręcz niebezpieczne dla zdrowia. Olejek kamforowy, ciepłe okłady czosnek lub amol na ból ucha w ciąży nie wyleczą zapalenia.

• Jakie krople na odporność dla dzieci są dostępne w aptekach?
• Jak działają poszczególne składniki kropli wzmacniających odporność?
• Co dla dzieci na odporność będzie najlepsze w różnych sytuacjach?
• Które preparaty są bezpieczne dla najmłodszych dzieci?
• Jak wybrać odpowiednie coś na odpornosc dla dzieci?
• Jakie są różnice między lekami a suplementami diety?

Zdarzają się okresy, kiedy potrzebujemy wsparcia naszej odporności, gdy organizm jest osłabiony lub po prostu trwa sezon przeziębień. Warto wiedzieć, po jakie produkty z apteki możemy wtedy sięgnąć. Za pomocą odpowiednich preparatów można podbudowywać też odporność dzieci lub też osób starszych, którzy mają skłonność do infekcji. W tym artykule przedstawimy przykłady kropli na odporność, ze szczególnym uwzględnieniem preparatów dedykowanych najmłodszym pacjentom.

Jak poprawić odporność dzieci na co dzień?

Jest wiele substancji czynnych, które mogą wspomóc nasz układ odpornościowy w codziennych zmaganiach z różnymi drobnoustrojami, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, kiedy narażenie na zakażenie jest większe. W tym artykule omawiamy substancje dostępne w postaci kropli, jednak znajdziemy również w aptekach tabletki, kapsułki, syropy i soki. Substancjami poprawiającymi odporność, na które warto zwrócić uwagę, są: witamina D, laktoferyna, probiotyki, wyciągi roślinne. Krople na odporność dla dzieci stanowią szczególnie wygodną formę podawania, która ułatwia dawkowanie i jest dobrze tolerowana przez małych pacjentów. Zatem jakie krople na odporność wybrać?

Jakie krople na odporność dla dzieci znajdziesz w aptece?

Mamy kilka grup produktów w postaci kropli, po które możemy sięgnąć, aby wspierały nasz układ odpornościowy. Do pierwszej należą preparaty z witaminą D, gdyż to jej niedobór może być przyczyną częstszych infekcji. Następnie warto zwrócić uwagę na probiotyki – dobre bakterie, które zasiedlają nasz organizm i nie dają dostępu bakteriom chorobotwórczym. Istnieją też preparaty zawierające wyciągi roślinne, które wpływają na odpowiedź odpornościową organizmu. Krople na odporność dla dzieci są szczególnie popularne wśród rodziców, ponieważ umożliwiają precyzyjne dawkowanie i łatwe podawanie nawet najmniejszym dzieciom. Przykłady kropli na odporność podajemy poniżej.

Co dla dzieci na odporność — przegląd dostępnych preparatów

Wybierając coś na odporność dla dzieci, warto poznać dostępne opcje. Poniżej przedstawiamy szczegółowy przegląd kropli na odporność, które można znaleźć w aptekach. Każdy z tych preparatów ma swoje unikalne właściwości i może być odpowiedni dla różnych grup wiekowych.

Vigantol, krople doustne

O produkcie:

• zawiera witaminę D;
• produkt leczniczy;
• można stosować już u wcześniaków, jednak pod nadzorem lekarza;
• po otwarciu butelki można stosować do 12 miesięcy;
• substancją pomocniczą są jedynie średnio łańcuchowe kwasy tłuszczowe;
• nie zawiera glukozy, sacharozy ani laktozy.

Ibuvit D3 kids, krople doustne

O produkcie:

• zawiera witaminę D;
• produkt leczniczy;
• może być stosowany już u noworodków, ale pod kontrolą lekarza;
• po otwarciu butelki można stosować do 12 miesięcy;
• substancją pomocniczą są jedynie średnio łańcuchowe kwasy tłuszczowe;
• nie zawiera glukozy, sacharozy ani laktozy.

Imupret N, krople doustne

O produkcie:

• tradycyjny produkt leczniczy roślinny;
• produkt zawiera etanol;
• produkt może być stosowany w odpowiednich dawkach u dzieci od 2 lat, młodzieży i dorosłych;
• preparatu nie należy stosować dłużej niż przez 7 dni;
• nie zawiera glukozy, sacharozy ani laktozy.

Laktoferyna Pharmabest, krople doustne

O produkcie:

• zawiera laktoferynę;
• mała objętość zawiesiny do podania;
• można podać bezpośrednio do ust lub wymieszać z mlekiem, wodą lub sokiem;
• buteleczka zawiera kroplomierz, który pozwala na łatwe dawkowanie produktu;
• przed użyciem trzeba dokładnie wymieszać zawartość;
• nie zawiera glutenu.

CDS-22 formula (dawniej Vivomixx), krople

O produkcie:

• zawiera probiotyki;
• należy przechowywać w lodówce;
• suplement diety;
• przeznaczony dla noworodków i małych dzieci;
• należy zużyć w ciągu 3 tygodni od otwarcia;
• nie zawiera glutenu;
• nie zawiera laktozy.

Dicoflor baby, krople

O produkcie:

• zawiera probiotyki;
• suplement diety;
• przeznaczony dla niemowląt, dzieci i dorosłych;
• zawiera olej kukurydziany;
• można stosować 30 dni od otwarcia bez potrzeby przechowywania w lodówce.

Jak działają poszczególne składniki kropli na odporność?

Krople na odporność zawierają przede wszystkim witaminę D, probiotyki, wyciągi ziołowe czy laktoferynę. Każdy z tych składników działa w inny sposób, wspierając naturalną ochronę organizmu. Co dla dzieci na odporność będzie najlepsze, zależy od indywidualnych potrzeb i wieku dziecka. Poniżej przedstawiamy szczegółowy opis działania poszczególnych składników.

Witamina D w kroplach na odporność

Witamina D korzystnie wpływa na układ odpornościowy, zwiększając efektywność mechanizmów obronnych człowieka [1]. Tworzenie bakteriobójczego białka możliwe jest w sytuacji, gdy stężenie witaminy D jest na odpowiednim poziomie. W przypadku znacznych niedoborów właściwą dawkę określi lekarz, co może wiązać się ze stosowaniem preparatu na receptę [1,2]. Krople na odporność dla dzieci z witaminą D są szczególnie ważne w okresie jesienno-zimowym, gdy ekspozycja na słońce jest ograniczona.

Produktami zarejestrowanym jako leki bez recepty w postaci kropli, zawierającym 500 IU (jednostek międzynarodowych) witaminy D w jednej kropli jest Vigantol oraz Ibuvit D3 kids. Witamina D ponadto jest dostępna również w suplementach w postaci kropli zamkniętych w kapsułkach twist-off do wyciśnięcia lub aerozolu. Witaminę D należy przyjmować w dawkach ustalonych w ulotce produktów ze względu na wiek lub tak, jak zaleci lekarz. To właśnie krople na odporność z witaminą D są często pierwszym wyborem pediatrów dla najmłodszych pacjentów.

Laktoferyna

Laktoferyna jest ważnym, wielofunkcyjnym białkiem, wpływającym na stan zapalny w organizmie i odpowiedź układu odpornościowego. Występuje w wielu wydzielinach biologicznych, w tym w mleku matki. Posiada właściwości wiążące (przenoszące) żelazo, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne i antynowotworowe. Istnieją badania sugerujące poprawę odporności po zastosowaniu laktoferyny u dorosłych, jednak szczególnie skutecznie zmniejsza ona częstość infekcji układu oddechowego u niemowląt i dzieci [3-5]. Krople na odporność dla dzieci zawierające laktoferynę można dostać w aptekach jako suplement diety. To naturalne białko jest dobrym wyborem preparatu na odporność dla dzieci, szczególnie w pierwszych latach życia.

Preparaty ziołowe

Odporność mogą wspomagać także leki ziołowe. Przykładem tradycyjnego produktu leczniczego w postaci kropli jest lek Imupret N. Zawiera on wyciągi z różnych surowców roślinnych, np. ziela krwawnika pospolitego, korzenia prawoślazu, ziela mniszka lekarskiego, kwiatu rumianku. Lek jest odpowiedni dla dzieci od 2 lat raz dorosłych. Imupret N, jest stosowany tradycyjnie przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia. Działa stymulująco na układ odpornościowy, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie. Badania potwierdzają korzystne działanie Imupret N u pacjentów z infekcjami górnych dróg oddechowych [6]. Te krople na odporność stanowią naturalne rozwiązanie dla rodziców poszukujących roślinnych metod wsparcia zdrowia swoich dzieci.

Probiotyki w kroplach na odporność dla dzieci

Probiotyki stymulują odpowiedź immunologiczną organizmu, zwiększając aktywność komórek układu odpornościowego. Szczepami probiotycznymi, które zostały szczegółowo przebadane pod kątem ich wpływu na układ immunologiczny oraz uznanymi za korzystne w tej materii są Lactobacillus i Bifidobacterium. Mają one zdolność do pobudzania produkcji przeciwciał, które spełniają istotną rolę w walce z patogenami i zapobieganiu infekcjom [7]. Produkty probiotyczne w postaci kropli dostępne w aptekach to np. Dicoflor, Loggic, Estabiom Baby, Biogaia. Probiotyczne krople na odpornosc dla dzieci są szczególnie cenione przez rodziców ze względu na ich bezpieczeństwo i naturalny sposób działania.

Probiotyczne krople do nosa na odporność

Na rynku farmaceutycznym występują również krople do nosa na odporność. Takim produktem dostępnym bez recepty jest Rinogermina. Jest to probiotyczny spray do nosa przywracający prawidłową florę bakteryjną górnych dróg oddechowych. Stosowany w profilaktyce i leczeniu zakażeń nosa, gardła, przy zapaleniu ucha środkowego i zatok przynosowych, migdałków, zarówno u dzieci jak i dorosłych. Można go również stosować w celu odtworzenia naturalnej flory bakteryjnej. Te specjalne krople na odporność działają lokalnie, wspierając naturalną barierę ochronną w nosie i gardle.

Ponadto, na receptę dostępna jest szczepionka bakteryjna w postaci kropli do nosa Polyvaccinum mite. Wskazaniem do jej zastosowania jest zapobieganie nawracającym zakażeniom górnych dróg oddechowych u dzieci w wieku od 6 miesięcy, u młodzieży oraz osób dorosłych. O podstawach do jej zastosowania jednak decyduje lekarz [8]. To zaawansowane rozwiązanie stanowi skuteczne coś na odporność dla dzieci z nawracającymi infekcjami.

Które krople na odporność dla dzieci wybrać?

Wybór odpowiednich kropli na odporność dla dzieci zależy od wielu czynników. Przede wszystkim należy uwzględnić wiek dziecka, jego indywidualne potrzeby zdrowotne oraz preferencje dotyczące składu preparatu. Dla najmłodszych dzieci, włączając noworodki, najczęściej wybiera się preparaty z witaminą D, które są bezpieczne i dobrze tolerowane. Starsze dzieci mogą korzystać z szerszej gamy produktów, w tym z preparatów ziołowych czy probiotycznych. Warto skonsultować się z pediatrą, który pomoże wybrać najlepsze coś na odporność dla dzieci w konkretnej sytuacji.

Podsumowanie

Układ odpornościowy pełni ważne funkcje w naszym organizmie, chroniąc nas przed drobnoustrojami. Znaczne niedobory odporności lub wady układu immunologicznego powinny być konsultowane z lekarzem. Jednak w przypadku standardowego narażenia na infekcje, np. w okresie jesienno-zimowym lub w celu zmniejszenia częstotliwości zachorowań u dzieci, można stosować preparaty dostępne bez recepty w aptekach. W tym celu warto sięgać po leki lub suplementy diety na odporność w kroplach, zawierające witaminę D, probiotyki, laktoferynę lub wyciągi ziołowe. Krople na odporność dla dzieci stanowią wygodną i skuteczną metodę wspierania młodego organizmu w walce z infekcjami. Wybierając odpowiednie coś na odpornosc dla dzieci, zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, który pomoże dobrać najlepszy preparat dla konkretnego dziecka.

Ból ucha może przybierać różne formy. Na przykład:

• kłujący ból to często wynik zapalenia ucha wewnętrznego lub zewnętrznego, które może być intensywne i głęboko odczuwalne;
• tępy, pulsujący ból jest częsty w przypadku zapalenia ucha środkowego, początkowo łagodny, ale z czasem coraz bardziej uciążliwy;
• uczucie ciśnienia może być związane z barotraumą, czyli bólem spowodowanym nagłą zmianą ciśnienia, np. podczas lotu samolotem.

Ważne, aby rozpoznać charakter bólu, ponieważ może to pomóc w ustaleniu przyczyny i szybszym działaniu.

Jakie są dostępne krople na ból ucha bez recepty?

Na ból ucha stosuje się różne krople, które mogą pomóc w łagodzeniu bólu i leczeniu infekcji. Oto kilka przykładów kropli do ucha, które są dostępne w aptekach:

Otinum, krople do uszu

O produkcie:

• zawierają salicylan choliny, który działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo;
• preparat jest lekiem;
• zawiera chlorobutanol półwodny, który jest konserwantem;
• lek jest przeznaczony dla osób powyżej 18. roku życia.

Fonix ból uszu, spray

O produkcie:

• to wyrób medyczny, który zawiera mieszankę olejków roślinnych;
• przeznaczony jest dla dorosłych i dla dzieci powyżej 3. roku życia;
• produkt nie zawiera konserwantów.

Otinum, krople do uszu

O produkcie:

• substancją czynną preparatu jest salicylan choliny;
• preparat jest lekiem;
• lek zawiera konserwant – chlorobutanol półwodny;
• lek jest przeznaczony dla osób powyżej 18. roku życia.

Lix, krople do uszu

O produkcie:

• to wyrób medyczny, który zawiera 0,5% roztwór chlorowodorku lidokainy w glicerolu;
• przeznaczony jest dla dorosłych i dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia;
• w przypadku stosowania u dzieci, konieczne jest zabezpieczenie ucha watą.

Otoargent, krople do uszu

O produkcie:

• preparat jest wyrobem medycznym;
• zawiera nanokoloidy srebra (Ag) i miedzi (Cu), dzięki czemu działa przeciwdrobnoustrojowo;
• przeznaczony jest dla dorosłych i dla dzieci powyżej 12. miesiąca życia;
• nie należy stosować preparatu w przypadku perforacji błony bębenkowej.

Jak prawidłowo stosować krople do ucha?

Stosowanie kropli do uszu wymaga kilku prostych kroków, aby były one skuteczne i komfortowe. Przede wszystkim, przed aplikacją warto ogrzać buteleczkę w dłoniach przez kilka minut, co zapobiegnie nieprzyjemnemu uczuciu zimna w uchu. Następnie, należy przechylić głowę tak, aby bolące ucho było skierowane do góry. Delikatnie wpuść zalecaną liczbę kropli do przewodu słuchowego, unikając dotykania zakraplaczem ucha, aby nie wprowadzać bakterii. Po aplikacji pozostań w tej pozycji przez około 5 minut, aby krople mogły dobrze się rozprowadzić. Warto pamiętać, że po podaniu kropli można delikatnie zakryć ucho kawałkiem waty, aby zapobiec wyciekaniu preparatu. Jeśli masz wątpliwości, jak stosować krople, skonsultuj się z farmaceutą.

Jakie są domowe sposoby na ból ucha?

W łagodnych przypadkach infekcji ucha wystarczy sięgnąć po domowe sposoby, by poradzić sobie z bólem ucha. Wśród domowych sposobów można wyróżnić:

• ciepłe kompresy – należy nałożyć ciepły, wilgotny ręcznik lub termofor na bolące ucho na 15-20 minut. Ciepło może pomóc złagodzić ból i zmniejszyć stan zapalny;
• oliwa z oliwek – należy podgrzać trochę oliwy z oliwek do temperatury ciała i wkropić 2-3 krople do ucha;
• czosnek – zmiażdżony ząbek czosnku wymieszać z ciepłą oliwą z oliwek, a następnie odcedzić i wkropić 2-3 krople do ucha;
• cebula – podobnie jak czosnek, cebula ma właściwości antybakteryjne. Należy podgrzać  cebulę, wycisnąć sok i wkropić kilka kropli do ucha;

Należy pamiętać, że te metody są jedynie tymczasowym sposobem na złagodzenie bólu ucha. Jeśli ból utrzymuje się, nasila się lub towarzyszą mu inne objawy, takie jak gorączka, wyciek z ucha lub problemy ze słuchem, należy skonsultować się z lekarzem.

Dlaczego pojawia się ból ucha?

Jak wspomniano na początku – przyczyn może być wiele i nie wszystkie wiążą się z problemami zlokalizowanymi w samym uchu.
Przyczyny bólu ucha, związane z uchem [2]:

• zapalenie ucha środkowego;
• zapalenie ucha zewnętrznego;
• woskowina uszna (nadmiar woskowiny może zablokować przewód słuchowy, powodując ból, uczucie pełności i czasem osłabienie słuchu);
• ciało obce w uchu;
• perforacja błony bębenkowej (pęknięcie błony bębenkowej, spowodowane infekcją, urazem lub nagłą zmianą ciśnienia, może powodować ból i wyciek z ucha).

Przyczyny bólu ucha związane z innymi strukturami:

• problemy stomatologiczne (infekcje zębów, próchnica, problemy z dziąsłami i zgrzytanie zębami mogą powodować ból promieniujący do ucha);
• zapalenie zatok (infekcja zatok przynosowych może powodować ból promieniujący do uszu z powodu bliskości struktur anatomicznych);
• problemy z żuchwą (zaburzenia stawów skroniowo-żuchwowych, takie jak dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego, mogą powodować ból ucha);
• angina i choroby infekcyjne gardła (ból promieniujący do ucha z powodu wspólnego unerwienia);
• neuralgia nerwu trójdzielnego;
• zmiana ciśnienia (nagłe zmiany ciśnienia, takie jak podczas lotu samolotem lub nurkowania, mogą powodować barotraumę i ból ucha).

Podsumowanie

Ból uch może mieć wiele przyczyn. Jeśli domowe sposoby lub leczenie przy użyciu kropli dostępnych nie jest skuteczne lub gdy ból ucha powraca, należy skontaktować się z lekarzem, w celu ustalenia właściwej przyczyny bólu i wdrożenia odpowiedniego leczenia – włączając w nie również antybiotykoterapię.

Kaszel to jeden z głównych objawów, z jakimi zgłaszają się pacjenci do lekarzy pierwszego kontaktu i aptek. Przy kaszlu mokrym, czyli produktywnym, w twoich drogach oddechowych znajduje się zbyt dużo zalegającej wydzieliny, co jest wynikiem toczącego się stanu zapalnego. Często jest ona też gęsta, co dodatkowo utrudnia jej odkrztuszenie. Zalegająca wydzielina powinna zostać szybko i sprawnie usunięta, bo oprócz działania drażniącego, jest to też siedlisko rozwoju bakterii. Dobrymi lekami wykrztuśnymi w tym przypadku będzie ambroksol lub karbocysteina.

Jak działają leki mukolityczne?

Jeśli chcielibyśmy w skrócie opisać mechanizm działania leków mukolitycznych, takich jak ambroksolu lub karbocysteiny, to moglibyśmy powiedzieć, że pomagają usuwać nadmiernie zalegającą wydzielinę i działają wykrztuśnie. Ale jak to się dzieje?

Ambroksol to substancja, która zwiększa wydzielanie śluzu w drogach oddechowych. Związek ten zwiększa również aktywność specyficznych struktur, tzw. rzęsek, przez co usuwanie wydzieliny jest też poprawione. Dzięki temu dochodzi do zwiększenia ilości śluzu w drogach oddechowych, który nie jest tak gęsty, jak początkowo, a ponad to jego usuwanie zostaje ułatwione. Sprawia to, że substancja ułatwia odkrztuszanie i łagodzi kaszel. Przykłady leków z ambroksolem, to np. Deflegmin EFFECT LONG, Ambroksol Orifarm, Ambrosol TEVA, Flavamed, Mucosolvan, Tussal Expectorans). Warto wiedzieć jeszcze o jednym. Badania pokazują, że ambroksol warto podawać razem z antybiotykiem, bo zwiększa on jego stężenie w miejscu działania. Oprócz tego wykazuje on także działanie przeciwzapalne [1,2].

Karbocysteina działa podobnie, ale oczywiście są pewne różnice. Związek ten również sprawia, że śluz w oskrzelach staje się mniej lepki, ale poprzez zwiększenie wydzielania frakcji śluzu o małej lepkości, a zmniejszenie o dużej. Dochodzi również do zmniejszenia produkcji śluzu samego w sobie. Oprócz tego karbocysteina wykazuje efekt przeciwzapalny, a dodatkowo działa na komórki bakterii w taki sposób, że utrudnia ich przylegania do błon śluzowych. Przykłady leków z karbocysteiną, to np. Mucopect Kids, Mucopect Control, Flegamax, Strepsils na kaszel [1-3].

Jakie formy leków na kaszel wybrać? Kapsułki czy może syrop?

Ambroksol występuje w wielu postaciach – dostępny jest jako tabletki, tabletki musujące, syropy oraz kapsułki o przedłużonym uwalnianiu (np. Deflegmin EFFECT LONG). Warto zwrócić uwagę właśnie na tę ostatnią formę, ponieważ to wyjątkowo wygodne rozwiązanie. Dzięki przedłużonemu uwalnianiu substancja działa przez całą dobę, co pozwala na przyjmowanie leku tylko raz dziennie. Substancja czynna uwalnia się stopniowo i równomiernie w organizmie, dlatego kapsułkę można przyjąć zarówno rano, jak i wieczorem, jednak nie bezpośrednio przed snem – bez konieczności martwienia się o kolejne dawki w ciągu dnia.

Deflegmin EFFECT LONG, kapsułki

O leku

• działa na kaszel mokry;
• ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych;
• wygodne stosowanie – wystarczy tylko 1 kapsułka dziennie;
• dla dorosłych;
• kapsułkę przyjąć w okolicach posiłku i nie stosować bezpośrednio przed snem.

Karbocysteina dostępna jest w formie syropów, roztworów doustnych oraz kapsułek. Dzięki temu można dobrać postać najlepiej dopasowaną do wieku pacjenta oraz jego preferencji – syrop jest wygodny dla dzieci i osób mających trudności z połykaniem tabletek, a kapsułki sprawdzą się u dorosłych, którzy wolą szybkie i bezsmakowe przyjmowanie leku. Podobnie jak w przypadku ambroksolu, wybór odpowiedniej formy może zwiększyć komfort stosowania i ułatwić regularność terapii.

Jakie są skutki uboczne karbocysteiny i ambroksolu?

Jeśli chodzi o leki mukolityczne, takie jak ambroksol lub karbocysteina, to są to dosyć bezpieczne związki, ale jak każdy lek, mogą powodować pewne działania niepożądane. W przypadku karbocysteiny pacjenci najczęściej skarżyli się na dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak ból brzucha, nudności lub wymioty albo biegunki bądź ból głowy. Efekty te najczęściej obserwowano przy długim stosowaniu, a nie po podaniu jednorazowym [4].

Podobne wnioski na temat skutków ubocznych można powiedzieć o ambroksolu. Pojawiają się one bardzo rzadko i nawet jeśli wystąpią, to są dość łagodne – pacjenci nie przerywają terapii. W przypadku tego leku chorzy najczęściej skarżyli się na zaburzenia smaku, suchość w gardle i lekkie nudności. Zdarzały się także doniesienia o lekkich zaburzeniach żołądkowo-jelitowych [5].

Kiedy podawać ambroksol lub karbocysteinę?

Leki wykrztuśne podaje się głównie w celu objawowego leczenia chorób dróg oddechowych z nadprodukcją wydzieliny. Będą one najlepsze, jeśli cierpisz na mokry i męczący kaszel. Oprócz typowych chorób z mokrym kaszlem ambroksol lub karbocysteinę podaje się pomocniczo przy leczeniu ostrego zapalenia zatok i błony śluzowej nosa, a także przy zapaleniu ucha środkowego z wysiękiem. Lepiej podać ambroksol czy karbocysteinę? Wskazania obu preparatów są dość podobne tak, jak ich mechanizm działania. Niektóre publikacje wskazują na zasadność łączenia ambroksolu z antybiotykami [1].

Jak dawkować karbocysteinę i ambroksol?

Ambroksol i karbocysteina działają podobnie, ale różnią się dawkowaniem. Karbocysteinę można podawać od 2. roku życia. Ambroksol natomiast można stosować już u dzieci od 1. roku życia. Leki te są dostępne bez recepty. Karbocysteinę najczęściej stosuje się około 5 do 7 dni, a ambroksol do 14 dni. Dotyczy to leczenia bez konsultacji lekarskiej, gdyż te syropy są bezpieczne także w długotrwałym stosowaniu. Jeśli objawy nie przechodzą albo się pogarszają po kilku dniach terapii, to należy zasięgnąć porady lekarskiej [6,7].

Oba leki stosuje się zwykle 3 razy na dobę. Dokładne dawkowanie przedstawia Tabela 1. i 2. Kiedy najlepiej podawać ambroksol i karbocysteinę? Największe działanie leku osiąga się najczęściej 1 lub 2 godziny po przyjęciu dawki. Z tego powodu nie zaleca się podawania leków na noc, aby nie indukować kaszlu. Najczęściej oba leki przyjmuje się około 3 lub 4 godziny przed snem [6,7].

Karbocysteina czy ambroksol – co bezpieczniejsze?

Kobiety w trakcie ciąży powinny unikać przyjmowania niepotrzebnych leków i stosować jedynie te bezwzględnie wskazane. Dane o stosowaniu karbocysteiny i ambroksolu w trakcie ciąży są dość skąpie i niestety nadal mamy zbyt mało danych, aby zdecydowanie to określić, dlatego zaleca się ostrożność. W trakcie ciąży lepiej wybrać ambroksol, bo tutaj więcej danych wskazuje na bezpieczeństwo jego stosowania. Wedle Charakterystyki Produktu Leczniczego nie powinno się stosować ambroksolu w I trymestrze ciąży, a po I trymestrze należy zachować środki ostrożności. Ambroksolu nie zaleca się stosować w trakcie karmienia piersią. W przypadku karbocysteiny nie poleca się jej stosowania w trakcie ciąży ze względu na brak badań podobnie jak w przypadku karmienia piersią [6-10].

Ambroksol jest metabolizowany przez wątrobę i wydalany przez nerki. Z tego powodu należy zachować ostrożność, jeśli pacjent cierpi na choroby lub niewydolność tych narządów i skonsultować stosowanie z lekarzem. Podobną ostrożność należy zachować przy karbocysteinie [6,7]. Oba leki mogą być bezpiecznie stosowane u osób w podeszłym wieku. Jeśli pacjent jest zdrowy i nie ma poważnej niewydolności nerek lub wątroby, to nie ma potrzeby modyfikacji terapii. Ambroksol i karbocysteina nie zaburzają także zdolności psychomotorycznej i mogą być stosowane podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn [6,7].

Jeśli chodzi o przyjmowanie ambroksolu i karbocysteiny to nie wykazano istotnych interakcji z innymi lekami. Obu związków nie należy jedynie stosować razem z lekami przeciwkaszlowymi, bo dochodzi do zmniejszenia ich mocy działania. Żadnych leków nie powinno stosować się razem z alkoholem, ale nie ma znanej interakcji pomiędzy tymi dwoma składnikami. Przy stosowaniu ambroksolu i karbocysteiny ostrożność powinny zachować osoby z chorobą wrzodową lub nadżerkami żołądka i dwunastnicy. Z racji mechanizmu obu leków, może dojść do zaostrzenia objawów [6,7].

Dostępne leki i drogi podania

Karbocysteina dostępna jest w formie leków dostępnych bez recepty oraz tych na receptę. Występuje w formie syropów, roztworów doustnych, tabletek do ssania i kapsułek. Są to jedynie produkty podawane doustnie. Preparaty na receptę są zwykle tańsze, jednak istnieje sporo zamienników bez recepty, dzięki którym można dobrać terapię dla pacjenta w każdym wieku.

Wszystkie preparaty z ambroksolem w formie doustnej, tj. syropy, tabletki, krople i tabletki musujące dostępne są jedynie w formie leków bez recepty. Preparaty do inhalacji i do podawania pozajelitowego można kupić jedynie z receptą lekarską.

Preparaty karbocysteiny i ambroksolu i ich zamienniki

Tabela 4. przedstawia wybrane preparaty z karbocysteiną i ich zamienniki. W Tabeli 3. zebrano produkty z ambroksolem. Tabele przedstawiają postacie danych leków i ich kategorie dostępności.

Ambroksol czy karbocysteina? Podsumowanie

Jeśli cierpisz na kaszel mokry, to co lepiej wybrać? Ambroksol czy karbocysteinę? Oba preparaty są dość podobne w działaniu. Preparaty z karbocysteiną i ambroksolem można stosować u dzieci. Jeśli w leczeniu stosujesz także antybiotyk, to lepiej wybrać ambroksol, bo zwiększa on ilość leku w miejscu działania. Z kolei jeśli musisz zastosować lek mukolityczny w ciąży, to bezpieczniejszym wyborem również będzie ambroksol. W przypadku karmienia piersią oba będą tak samo bezpieczne. Warto jednak skonsultować wybór leku z lekarzem lub farmaceutą, który pomoże dobrać najbardziej odpowiedni preparat do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Woskowina jest potrzebna w uchu i nie stanowi problemu. Dopiero jej nagromadzenie i powstanie twardych czopów może stanowić pewien dyskomfort. Woskowina występuje w uchu naturalnie. Ma ona chronić ucho przed bakteriami, grzybami, wodą czy kurzem. Ma również za zadanie smarować ucho, zbierać martwy naskórek i wypychać go w kierunku ucha zewnętrznego, gdzie następuje proces jego samooczyszczenia [1]. 

Woskowina w uchu – jakie daje objawy?

Najczęściej zatkane ucho jest spowodowane przez zalegającą w nim woskowinę. Podobne uczucie może także występować przy nadmiarze wody w uchu, (np. wskutek pływania lub prysznica) czy fizycznego uszkodzenia ucha zewnętrznego. Najczęściej pojawia się:

• pogorszenie słuchu, co oczywiście jest odwracalne po wyczyszczeniu uszu;
• ból i swędzenie ucha;
• uczucie pełności w uszach (zatkania);
• ból i zawroty głowy;
• trzaski i szumy uszne;
• jeżeli zatkaniu ucha towarzyszy infekcja może wystąpić również wyciek płynu z ucha i jego zaczerwienienie [2].

Czop woskowinowy – dlaczego się tworzy?

Nadmierna produkcja woskowiny może doprowadzić do jej nagromadzenia w kanale słuchowym. Jest to szczególnie częste u osób noszących aparat słuchowy. Woskowina trudniej wydostaje się z ucha ze względu na umiejscowienie aparatów słuchowych. Może to być także spowodowane przez czyszczenie uszu przy pomocy patyczków higienicznych. Nie usuwają one nadmiaru woskowiny, tylko wręcz przeciwnie, popychają ją w głąb ucha. W efekcie woskowina zbiera się w jednym miejscu, twardniejąc tworzy tzw. czop woskowinowy. Z tego względu korzystanie z patyczków, zatyczek do uszu, słuchawek czy aparatów słuchowych, może uniemożliwiać naturalne wypadnięcie woskowiny i tworzyć czop woskowinowy [1].

Co jeszcze może spowodować zatkanie ucha?

Oprócz nadmiaru woskowiny, może być wiele innych przyczyn zatkanego ucha. Do najważniejszych należą: 

• różnica ciśnień np. podczas lotu samolotem;
• zaciśnięcie przewodu Eustachiusza w przebiegu infekcji lub alergii;
• gromadzący się w uchu płyn, w którym wirus lub bakteria zaczynają się namnażać  – zapalenie ucha środkowego lub wewnętrznego jest niezwykle bolesne i z reguły wymaga antybiotykoterapii;
• ciało obce w uchu (np. kawałek wacika do czyszczenia uszu) – gdy dostanie się głębiej może uszkodzić błonę bębenkową i spowodować nawet utratę słuchu [2].

Jak odetkać zatkane ucho w prosty sposób?

Jeżeli zatkanie ucha nie wynika z powstania czopu woskowego, a jest jedynie efektem np. zmiany ciśnienia w samolocie, to można spróbować kilka prostych i szybkich sposobów jego odetkania, takich jak np.:

• przełykanie śliny – podczas przełykania śliny mięśnie automatycznie pracują, aby otworzyć przewód Eustachiusza, co umożliwia wyrównanie ciśnienia w uchu środkowym, powodując uczucie “kliknięcia”;
• podobny efekt do przełykaniu śliny ma chociażby żucie gumy lub ssanie twardego cukierka;
• podobnie działa ziewanie, nawet pozorne, czyli otworzenie szeroko ust podczas wdechu i wydechu;
• manewr Valsalvy, który polega na głębokim oddechu i jednoczesnym zaciśnięciu palców na nosie przy zamkniętych ustach;
• manewr Toynbee’a polegający na zaciśnięciu nosa palcami podczas połykania;
• do odetkania uszu może prowadzić również gorący prysznic przez co najmniej 5 do 10 minut. (para wodna dostaje się do kanału słuchowego) [1,3].

Jakie są domowe sposoby na zatkane ucho?

W celu odetkania ucha, w tym z zalegającej woskowiny, można użyć niektórych substancji dostępnych w domu lub łatwo dostępnych w aptece czy sklepie. 

• olej np. oliwkowy lub dziecięcy – olej należy lekko podgrzać (ale nie może być gorący) i wlewać ostrożnie do ucha najlepiej leżąc na boku, by miał chwilę na rozpuszczenie złogów (dobrze wykonać wcześniej test oleju na ręce żeby sprawdzić, czy nie będzie podrażniał skóry);
• nadtlenek wodoru czyli woda utleniona – należy łyżkę wody utlenionej rozcieńczyć z pół szklanki ciepłej wody i wlać do ucha analogicznie jak olej powyżej (może być słyszalne delikatne syczenie po wlaniu roztworu do ucha); woda utleniona jest silnym utleniaczem, mogą wystąpić skutki uboczne, takie jak uszkodzenie błony bębenkowej, przewodu słuchowego czy błędnika; warto skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem tej metody;
• olejek z drzewa herbacianego – ok. 10 kropli olejku z drzewa herbacianego należy zmieszać z 20-30g ciepłej oliwy z oliwek lub ciepłą wodą i analogicznie jak w poprzednich sposobach wprowadzić roztwór do uszu; nie należy zakraplać uszu nierozcieńczonym olejkiem, ponieważ może to wywołać silne podrażnienie skóry;
• irygacja (najbezpieczniej jeżeli przeprowadzi ją laryngolog), która w warunkach domowych polega na wstępnym zmiękczeniu zalegającej woskowiny olejem wlanym do ucha, a następnie za pomocą strzykawki (wypełnioną wodą lub mieszanką z solą fizjologiczna o temperaturze pokojowej) w celu wypłukania zalegającej woskowiny;
• najlepiej unikać samodzielnego wykonywania tak zwanego świecowania uszu (konchowania), czyli metody oczyszczania uszu, polegającej na włożeniu do uszu specjalnej, zapalonej świecy, która ma rozpuścić i usunąć zalegający w nich wosk, wraz z pyłami i bakteriami; metodę oferują różnego rodzaju gabinety kosmetyczne lub medycyny naturalnej, ale brak jest dowodów naukowych na skuteczność tej metody.

Wyżej wymienione metody mogą być niebezpieczne dla zdrowia, jeżeli zostaną wykonane przez osoby niemające pojęcia, jak wykonać je prawidłowo, dlatego nie są zalecane do samodzielnego wykonania. Bezpieczniejszą alternatywą są preparaty do czyszczenia uszu dostępne w aptece lub po prostu wizytą u laryngologa [2,3]. 

Jak usunąć korek z ucha – podsumowanie

Istnieje wiele metod domowych, które służą odetkaniu uszu. Jeżeli uszy są zatkane wskutek np. lotu samolotem,  można spróbować przełykania śliny czy ssania cukierków. Jeżeli jednak w uszach zalega czop woskowinowy i trzeba wypłukać nadmiar woskowiny, może to wymagać bardziej złożonych metod. Unikać należy przede wszystkim takich o nieudowodnionym działaniu, jak chociażby świecowanie uszu. Inne, jak płukanie olejem lub wodą utleniona, mogą przynieść zamierzony efekt. Trzeba pamiętać jednak, że wszelkiego rodzaju płukanie ucha samodzielnie w domu może doprowadzić do perforacji błony bębenkowej.  Szczelina, która powstaje może prowadzić na przedostanie się wody do środkowej części ucha, gdy podczas płukania zostanie wygenerowane zbyt duże ciśnienie. Strumień wody może naruszyć błonę. Dlatego warto dwa razy zastanowić się, czy warto to robić samodzielnie w domowych warunkach.

Dotyczy to zwykle trzeciego migdałka, a wynika to ze wzmożonej pracy układu limfatycznego, który intensywnie się rozwija i pracuje. 

Kiedy najczęściej przerasta trzeci migdał?

Przerost migdałka gardłowego, zwanego też trzecim migdałkiem, obserwuje się najczęściej u dzieci między 4. a 7. rokiem życia. Porównuje się jego przyrost do wielkości nosogardła małego pacjenta. 

Zwykle po 7. roku życia, wraz ze wzrostem kości twarzoczaszki i nosogardła, problem przerośniętego migdałka nie jest już tak istotny z laryngologicznego punktu widzenia. U niektórych pacjentów wówczas objawy chorobowe, jakie daje przerost migdałka, znacznie się zmniejszają. 

Jakie mogą być objawy przerośniętego migdałka?

Obserwując nasze dziecko, jesteśmy w stanie stwierdzić, że coś jest nie tak. Jaki wpływ ma przerośnięty migdał na zachowanie dziecka? Do najczęstszych objawów przerostu migdałka zaliczamy:

• oddychanie dziecka ustami zamiast nosem. W wyniku czego do układu oddechowego dostaje się powietrze zimne, nieogrzane, często zanieczyszczone, prowadząc często do infekcji;
• wady zgryzu są wynikiem oddychania ustami, co powoduje zmniejszenie górnego łuku zębowego a poszerzenie dolnego, do przodu wysuwają się jedynki i dwójki, a opada żuchwa;
• problemy ze słuchem – dochodzi do zablokowania przewodów słuchowych. Dziecko słabiej słyszy, “jakby znajdowało się pod wodą”. Poza tym przypadłość ta bywa trudna do uchwycenia przez rodziców, małe dziecko zwykle nie uświadomi sobie samo tego faktu;
• problemy z wymową – pojawiają się zwykle w związku z niedosłuchem i wadą zgryzu;
• chrapanie, które może powodować bezdech senny, drażliwość i niewyspanie w dzień. Obturacyjny bezdech senny jest bezwzględnym wskazaniem do wycięcia migdałków;
• nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie zatok.

Jak obkurczyć migdałki u dziecka?

Przerośnięte migdałki podniebienne czy migdał gardłowy można poddać obkurczeniu, stosując leczenie farmakologiczne. Decyzję o leczeniu powinien podjąć lekarz, który podczas badania sprawdzi rozległość zmian, stopień przerostu oraz objawy dodatkowe, które mogą pogorszyć jakość życia oraz wpłynąć na zdrowie małego pacjenta. 

Przy dodatkowych objawach jak niedosłuch, nawrotowe zapalenie ucha środkowego czy bezdech senny lekarz prawdopodobnie skieruje pacjenta na wycięcie migdałka. Zabieg jest zwany tonsillektomią.

Zabieg jest z reguły nieskomplikowany, trwa krótko, przeciętnie około 30 minut do jednej godziny. Obecnie używane są specjalne narzędzia chirurgiczne (elektronarzędzia), które minimalizują krwawienia śródoperacyjne, oraz techniki endoskopowe, które zmniejszają inwazyjność zabiegu i pomagają szybciej wrócić do zdrowia po operacji. 

Domowymi sposobami na obkurczenie migdałków są inhalacje. Są one bezpieczną formą leczenia, przynoszącą dobre efekty.

Wdychanie naparów ziół: macierzanki, szałwi, tymianku, kory dębu czy rumianku ma działanie przeciwobrzękowe i przeciwzapalne. Niemniej jednak może nie sprawdzić się u młodszych dzieci, ze względu na bezpieczeństwo stosowania związane z ryzykiem oparzenia. Napary ziołowe nie nadają się do stosowania w inhalatorze, ze względu na ryzyko uszkodzenia sprzętu. 

Płukanie gardła wodą z solą sprawdzi się u starszych dzieci i dorosłych, niestety u młodszych dzieci zabieg taki jest niemożliwy. 

Jakie leki na powiększony migdał można kupić bez recepty?

Syrop na obkurczenie migdałów

Syropem, który może być stosowany w łagodzeniu przerostu migdałków jest Thonsilan.

Jest to ziołowy preparat z dodatkiem propolisu. Zawiera ekstrakt z tymianku, pelargonii, rumianku, prawoślazu oraz pierwiosnka. Dodatkowo zawiera cynk, który stymuluje układ odpornościowy do walki z infekcjami. Ekstrakty ziołowe działają przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo i powlekająco. Zmniejszają suchość błon śluzowych gardła i ich podrażnienie. 

Produkt jest przeznaczony dla dzieci od czwartego roku życia. Ostrożność powinni zachować pacjenci z nadwrażliwością na składniki ziołowe preparatu oraz uczuleni na wyroby zawierające  propolis. Syrop podaje się raz dziennie po 5 ml (1 łyżeczka od herbaty) dzieciom w wieku od 4 do 9 lat. Starsze dzieci i dorośli mogą stosować produkt raz lub dwa razy dziennie po 10 ml.

Aerozole i pastylki na gardło a przerośnięty migdał

Alternatywą dla leków doustnych są aerozole do jamy ustnej i gardła. Dzieciom powyżej czwartego roku życia, które umieją ssać, można zalecić pastylki i tabletki do ssania. 

Jakie składniki powinien zawierać spray i tabletki do ssania na gardło? Preparaty te zwykle zawierają wyciągi roślinne z szałwi, tymianku, prawoślazu, pierwiosnka, dziewanny, bzu czarnego. Mogą zawierać propolis, który działa przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie. 

Spray do gardła może zawierać dodatkowo porost islandzki, który nawilża i powleka błonę śluzową jamy ustnej i gardła. 

Niektóre preparaty zawierają jony srebra, które wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe, nie wysuszając dodatkowo gardła. Do preparatów stosowanych w celu obkurczenia migdałków należą między innymi Argentin T,  Gardlox, tabletki Amolowe, czy tabletki Tymianek i Podbiał.

Jakie są leki z probiotykami na przerost migdałków?

W leczeniu przerostu migdałków stosowany jest szczep również Streptococcus salivarius K12. Wykazano, że stosowanie tego szczepu przez 90 dni zmniejszyło zachorowalność na zapalenie gardła i migdałków oraz zapaleń ucha u dzieci. Na polskim rynku dostępne są tylko preparaty marki Entitis.

Czy leki homeopatyczne działają w przeroście migdałków?

Niektóre leki homeopatyczne, dostępne w leczeniu schorzeń układu oddechowego i przerośniętych migdałków, nie mają tych wskazań w informacji dla pacjenta. Ich stosowanie może być wyłącznie oparte o doświadczenie lekarza, który je zaleca. 

Na rynku dostępne są krople Heel Lymphomyosot.  W informacji dla pacjenta są wskazania przerostu migdałków gardłowych i stan zapalny migdałków. Zwykle stosuje się je od 20 do 30 kropli trzy razy na dobę. Produkt jest dostępny wyłącznie z przepisu lekarza. 

Jakie leki na przerośnięty migdałek może przepisać lekarz?

Sterydy donosowe

<a href=”https://leki.pl/poradnik/krople-do-nosa-ze-sterydem/”>Glikokortykosteroidy donosowe stosuje się często w leczeniu przerośniętych migdałków. Ich działanie opiera się na efekcie przeciwzapalnym, udrożnieniu nosa i oczyszczaniu zatok. 

Dziecko z przerostem migdałków może mieć problem z oddychaniem przez nos. Podanie  sterydów donosowch powoduje ułatwienie oddychania poprzez zmniejszenie obrzęku i stanu zapalnego. 

U dzieci najczęściej stosuje się jedną dawkę raz na dobę, uprzednio stosując aerozol adrenomimetyczny, a więc obkurczający obrzękniętą śluzówkę nosa (roztwór ksylometazoliny lub oksymetazoliny). Przed pierwszym użyciem należy wstrząsnąć butelkę, czynność tą należy również gdy minęło 14 dni od ostatniego użycia. 

Na co zwrócić uwagę podczas długotrwałego stosowania aerozoli ze sterydem? Może dojść do zahamowania wzrostu u dzieci, którym długotrwale podaje się ten rodzaj leków. Należy zachować ostrożność i monitorować wzrost i rozwój dzieci. W przypadku zahamowania wzrostu zmniejsza się dawkę kortykosteroidu do dawki najmniejszej skutecznej i kontynuuje terapię pod opieką pediatry. 

Innym działaniem, mogącym negatywnie wpłynąć na zdrowie dzieci jest zaburzenie widzenia, po długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidów. Należy wówczas skonsultować się z okulistą i wykluczyć inne schorzenia narządu wzroku (jaskra, centralna chorioretinopatia surowicza-CSCR). Inne działania niepożądane po długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidów miejscowych

Do najczęstszych działań niepożądanych należą:

• krwawienia z nosa;
• podrażnienie błony śluzowej nosa;
• kichanie;
• zapalenie gardła i górnych dróg oddechowych;
• ból głowy;
• skurcz oskrzeli i duszność;
• jaskra;
• nieostre widzenie;
• zaburzenia ze strony żołądka i jelit.

Długi okres  stosowania oraz wysokie dawki glikokortykosteroidów donosowych sprzyjać mogą zaburzeniom hormonalnym na drodze przysadka mózgowa i kora nadnerczy. Kora nadnerczy może zmniejszyć wytwarzanie kortyzolu i zaburzyć pracę całego organizmu. 

Preparaty: Flixonase aerozol, Flixonase Nasule, Avamys – zawierają flutykazon.

Nasonex, Metmin, Pronasal – zawierają mometazon.

Leki recepturowe na przerost migdałków u dzieci

Do dyspozycji lekarza są leki recepturowe, które pomagają zmniejszyć obrzęk i umożliwiają oddychanie przez nos. Najczęściej stosuje się je w postaci kapsułek skrobiowych, zawierających Diphergan (prometazynę) oraz efedrynę. Proszki te zwane są także “proszkami krakowskimi”. Ze względu na zawartość obu składników, znoszą one wzajemnie swoje działania uboczne, powodując udrożnienie nosa i zmniejszenie obrzęku gardła i migdałów. 

Obecnie są raczej rzadziej przepisywane przez lekarzy ze względu na mniejszy stosunek korzyści do ryzyka ich działania. Wymagają przygotowania w recepturze aptecznej i odpowiedniego  podania. 

U pacjentów z nadczynnością tarczycy efedryna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie pracy serca. Niebezpieczna jest także u pacjentów z chorobami serca i nadciśnieniem (arytmia, choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, zarostowe choroby naczyń krwionośnych). Nie jest wskazana u pacjentów z jaskrą i cukrzycą.

Prometazyna działa przeciwwymiotnie, uspokajająco, antyalergicznie. Zmniejsza ilość wydzieliny w drogach oddechowych, ale może powodować jej zagęszczanie i utrudnianie jej eliminacji. Nie jest wskazana dla dzieci poniżej drugiego roku życia, ze względu na hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Nie można jej stosować u dzieci z objawami zespołu Reya. 

Podsumowanie

W leczeniu przerostu migdałków istotna jest właściwa diagnoza i ocena wpływu schorzenia na jakość życia pacjenta. Wiele objawów dodatkowych jak niedosłuch czy bezdech senny są wskazaniem do operacyjnego wycięcia migdałków. 

W innych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze. Do dyspozycji lekarza i pacjenta są leki, suplementy diety czy produkty homeopatyczne, o udowodnionym wpływie na zmniejszenie przerostu migdałków. Warto pamiętać o produktach wspierających odporność i domowych sposobach leczenia, które mogą przynieść bardzo dobre efekty kliniczne. 

Jakie są korzyści ze stosowania Streptococcus salivarius K12?

Streptococcus salivarius K12 to probiotyk, który wykazuje wiele korzyści zdrowotnych, szczególnie u dzieci. Badania naukowca Di Pierro i jego współpracowników objęły 41 dzieci, które przez 90 dni stosowały ten probiotyk. Wyniki były imponujące: dzieci miały o 90% mniej infekcji gardła wywołanych przez paciorkowce, o 40% mniej przypadków zapalenia ucha środkowego oraz o 65% mniej zgłaszanych infekcji gardła i ucha w ciągu 6 miesięcy. Co istotne, żadne z dzieci nie doświadczyło skutków ubocznych.

Dodatkowo, badania przeprowadzone przez badacza Powera i jego zespół wykazały, że stosowanie Streptococcus salivarius K12 po kuracji antybiotykowej jest mniej skuteczne, co może wynikać z negatywnego wpływu antybiotyku na ten probiotyk. Dlatego na opakowaniu ENTitis zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania probiotyku z <a href=”https://leki.pl/poradnik/dekalog-prawidlowej-antybiotykoterapii/”>antybiotykiem. To odkrycie podkreśla, jak ważne jest odpowiednie stosowanie Streptococcus salivarius K12, aby maksymalnie wykorzystać jego potencjał w zapobieganiu infekcjom gardła i ucha.

Przegląd preparatów z serii ENTitis

W aptekach bez recepty można dostać różne produkty z serii ENTitis. Różnią się one między sobą nieznacznie, poniżej przedstawiamy niektóre z nich.

ENTitis, pastylki do ssania

O produkcie

• 1 pastylka zawiera 2,5 mld CFU Streptococcus salivarius K12 i 200 j.m. witaminy D;
• może być stosowany przez dzieci powyżej 3. roku życia i osoby dorosłe;
• występuje w smaku miętowym lub truskawkowym;
• zalecany jest w profilaktyce nawracających infekcji ucha, nosa, gardła oraz w trakcie infekcji wirusowej nosa lub gardła, jak również po przebytej antybiotykoterapii;
• preparat jest zalecany w dawce 1 pastylki na dobę, przed snem, po umyciu zębów (przez minimum 3 miesiące);
• ważne, aby po spożyciu preparatu nie jeść ani nie myć zębów, ponieważ celem zastosowania preparatu jest kolonizacja błony śluzowej noso-gardzieli przez bakterie;
• nie należy stosować przeparatu z lekami przeciwbakteryjnym (brak antybiotykoodpornosci szczepu).

ENTitis Baby, saszetki

O produkcie

• 1 saszetka zawiera  5 mld CFU Streptococcus salivarius K12 i 200 j.m. witaminy D;
• może być stosowany już od 6. miesiąca życia życia i przez osoby dorosłe;
• jest zalecany w profilaktyce nawracających infekcji ucha, nosa, gardła oraz w trakcie infekcji wirusowej nosa lub gardła, jak również po przebytej antybiotykoterapii;
• preparat jest zalecany w dawce 1 saszetki na dobę, przed snem, po umyciu zębów;
• ważne, aby po spożyciu preparatu nie jeść ani nie myć zębów, ponieważ celem zastosowania preparatu jest kolonizacja błony śluzowej noso-gardzieli przez bakterie;
• preparat powinno podawać się dziecku przez około 5 minut, można w tym celu wykorzystać smoczek (zgodnie z instrukcją); 
• nie powinno stosować się preparatu razem z lekami przeciwbakteryjnym (brak antybiotykoodpornosci szczepu).

Jak wybrać odpowiedni produkt ENTitis dla siebie?

Wybór odpowiedniego preparatu ENTitis zależy od kilku czynników. Pastylki do ssania są przeznaczone głównie dla dorosłych, natomiast saszetki są idealne dla dzieci. Obie formy są dostępne także w różnych opcjach smakowych.

Jakie są zamienniki produktów ENTitis?

Jeśli szukasz alternatyw dla produktów z serii ENTitis, warto rozważyć Rinogerminę. Rinogermina to spray do nosa, który zawiera probiotyczne szczepy paciorkowców Streptococcus salivarius i Streptococcus oralis, podobnie jak ENTitis, ale w innej formie – aerozolu. Rinogermina jest zalecana w leczeniu i zapobieganiu nawracających zakażeń górnych dróg oddechowych.

Ważne jest, aby nie łączyć preparatów zawierających ten sam szczep bakterii bez konsultacji z lekarzem. Zaleca się stosowanie takich preparatów z przerwami, np. 3 miesiące stosowania, a następnie 3 miesiące przerwy.

Jakie skutki uboczne mogą powodować produkty ENTitis?

ENTitis jest generalnie dobrze tolerowany, ale jak każdy preparat apteczny, może powodować pewne skutki uboczne. Najczęściej zgłaszane są:

• reakcje alergiczne – takie jak wysypka, świąd, czy obrzęk;
• dolegliwości żołądkowo-jelitowe – w tym bóle brzucha, biegunka, nudności, czy wzdęcia.

Jaka jest nasza opinia na temat serii ENTitis?

Produkty ENTitis zawierają szczep Streptococcus salivarius K12, który w badaniach wykazał korzystny wpływ na odporność i zapobieganie nawrotom infekcji górnych dróg oddechowych. Warto jednak pamiętać, że ich działanie ogranicza się do górnych dróg oddechowych i nie ma dowodów na poprawę ogólnej odporności organizmu. Badania przeprowadzone były na niewielkiej grupie, co pozostawia pytania dotyczące bezpieczeństwa stosowania na większą skalę.

Uważamy, że ENTitis może być pomocny dla osób często cierpiących na infekcje górnych dróg oddechowych, ale należy podchodzić do jego stosowania z rozwagą. Brak danych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa oraz wpływu na ogólną odporność organizmu oznacza, że nie powinno się polegać wyłącznie na tym preparacie w kwestii poprawy zdrowia. Skonsultowanie się z lekarzem lub farmaceutą jest kluczowe, aby upewnić się, że preparat jest odpowiedni i bezpieczny dla konkretnego pacjenta.