aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

Czy jeżówka poprawia naszą odporność?

Jeżówka na odporność – czy warto ją stosować?

Jeżówka purpurowa (łac. Echinacea purpurea) wiedzie prym nie tylko w przydomowych ogródkach, ale także jako składnik aptecznych preparatów ziołowych. Jakie działanie ma jeżówka purpurowa? Czy stosowanie jej w leczeniu przeziębień jest uzasadnione? Czy preparaty z jeżówką purpurową można podawać dzieciom?
Leczenie jeżówką purpurową

Jeżówka purpurowa — co to za roślina?

Jeżówka purpurowa (łac. Echinacea purpurea) należy do grupy roślin z rodziny astrowatych, w której znajdziemy również tak popularne gatunki, jak nagietek, ostropest, arnika czy rumianek. Cechą charakterystyczną jeżówki purpurowej są języczkowate, różowo-purpurowe kwiaty z mocno wystającym, kolczastym środkiem (przypominającym jeża). Substancje lecznicze koncentrują się w zielu (całej nadziemnej części rośliny razem z kwiatostanem) oraz korzeniu.

Jakie substancje czynne zawiera jeżówka?

Skład chemiczny ziela i korzenia jeżówki purpurowej jest bardzo złożony. Do substancji o właściwościach leczniczych zalicza się:

  • Alkiloamidy;
  • Pochodne kwasu kawowego;
  • Kwas cykoriowy;
  • Echinakozyd;
  • Polisacharydy.

Jakie właściwości ma jeżówka purpurowa?

Lecznicze właściwości jeżówki purpurowej zaczęły być stopniowo odkrywane przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej już w XVII wieku. Początkowo była stosowana w łagodzeniu stanów zapalnych dziąseł, schorzeniach skórnych, ugryzieniach węży, leczeniu ran czy chorobach jelit. Kolejne stulecia stosowania rośliny odkryły jej dominującą wartość leczniczą – wsparcie organizmu podczas walki z infekcją. [1,2]

Jeżówka purpurowa posiada także właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze oraz przeciwzapalne. Dlatego też głównym jej zastosowaniem jest łagodzenie objawów infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych. Dodatkowo jeżówka purpurowa znalazła również zastosowanie w terapii infekcji dróg moczowych oraz jako preparat wspomagający leczenie trudno gojących się ran i zmian skórnych (oparzeń, owrzodzeń, egzemy czy świądu towarzyszącemu ukąszeniom owadów). Stąd obecność wyciągów z jeżówki purpurowej nie tylko w preparatach doustnych, ale również w produktach do stosowania miejscowego. [1,2,3] Co więcej, jeżówka purpurowa znajduje zastosowanie także w produktach kosmetycznych ze względu na właściwości przeciwstarzeniowe (antyoksydacyjne – zwalczające wolne rodniki przyspieszające proces starzenia) oraz nawilżające. [6]

Jeżówka purpurowa na infekcje

W momencie wniknięcia do naszego organizmu chorobotwórczych drobnoustrojów dochodzi do zakażenia organizmu, czyli tzw. infekcji. Jej rozwój może zatrzymać układ odpornościowy, który pełni rolę ochronnej tarczy dla organizmu. Złożony jest on z wielu narządów, które posiadają różnorodne mechanizmy obronne chroniące organizm przed zagrożeniem z zewnątrz. Jeżówka purpurowa posiada właściwości immunostymulujące, czyli mobilizuje wspomniany układ odpornościowy do walki z patogenami (czynnikami odpowiedzialnymi za wywołanie infekcji, do których należą też powszechnie znane drobnoustroje — wirusy, bakterie czy grzyby). Głównym kierunkiem działania jeżówki purpurowej jest pobudzanie układu odpornościowego do zwalczenia infekcji przez zwiększenie napływu komórek obronnych (makrofagów i granulocytów) do miejsca infekcji. Komórki te są zdolne do fagocytozy – „pochłaniania” drobnoustrojów wywołujących chorobę. [1,2]

Jeżówka na odporność (fot. Canva).

Jeżówka purpurowa na odporność

Dotychczasowe badania wskazują, że preparaty na bazie nadziemnych części jeżówki purpurowej, mogą być skuteczne we wczesnym leczeniu przeziębienia u dorosłych i skracać czas trwania infekcji, jednak wyniki te nie są w pełni spójne. Istnieją także doniesienia o korzystnych efektach stosowania preparatów z roślin z rodzaju Echinacea (głównie jeżówki purpurowej) w celach zapobiegawczych i wzmocnienia odporności, ale również nie zostało to nadal solidnie udowodnione. [4,5] Aktualnie większość badań wskazuje na większą korzyść jeżówki purpurowej w leczeniu przeziębienia niżeli w zapobieganiu jego występowania.

Jakie są preparaty z jeżówką purpurową?

Na polskim rynku dostępny jest preparat roślinny o statusie produktu leczniczego w postaci tabletek (Esberitox N), który w składzie zawiera wyciąg z korzenia jeżówki purpurowej oraz wyciągi z dzikiego indygo i żywotnika zachodniego. Wskazaniem do jego stosowania jest leczenie przeziębień jako środek wspomagający, skracający czas infekcji i łagodzący jej przebieg.

W sprzedaży znajduje się również suszone ziele jeżówki purpurowej do sporządzania naparów oraz sok ze świeżego ziela jeżówki (Succus Echinacea PhytoPharm).

Kto może stosować preparaty z jeżówki purpurowej?

Preparaty z jeżówką purpurową mogą być stosowane przez dorosłych oraz dzieci od 12. roku życia. Stosowanie u młodszych dzieci nie jest zalecane ze względu na brak przeprowadzonych badań odnośnie bezpieczeństwa jej stosowania. Ze względu na bezpośredni wpływ jeżówki purpurowej na układ odpornościowy przeciwskazane jest jej stosowani u osób z postępującymi chorobami ogólnoustrojowymi (gruźlicą, białaczką, AIDS, stwardnieniem rozsianym, kolagenozą, zakażeniem wirusem HIV), chorobami autoimmunologicznymi (kiedy układ odpornościowy atakuje i niszczy własne komórki, np.: AZS) oraz u pacjentów stosujących leki immunosupresyjne (np.: po przeszczepie, leki onkologiczne).

Szczególną ostrożność powinni zachować również alergicy. Rośliny z rodziny astrowatych, do której należy również jeżówka purpurowa, często wywołują reakcje nadwrażliwości. Mogą one mieć różne nasilenie – od świądu i wysypki do utrudnionego oddychania i wstrząsu anafilaktycznego, który jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu.

Osoby stosujące dużą ilość leków (szczególnie pacjenci starsi z wieloma schorzeniami) również powinni zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu jeżówki purpurowej. Niektóre substancje wchodzące w skład rośliny oddziałują na enzymy wątrobowe wpływające na ilości leków w organizmie, czego konsekwencją może być nasilone działanie niektórych leków, bardziej odczuwalne ich działania niepożądane lub interakcje. [2]

Bibliografia

  1. Kumar K.M., Ramaiah S. Pharmacological importance of Echinacea purpurea. International Journal of Pharma and Bio Sciences. 2011. 2(4), 304-314.
  2. Manayi A. et al. Echinacea purpurea: Pharmacology, phytochemistry and analysis methods. Pharmacognosy Reviews. 2015. 9(17), 63-72.
  3. https://herbapol.poznan.pl/edukacja/zielnik/jezowka-purpurowa/
  4. Linde K. et al. Echinacea for Preventing and Treating Common Cold. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2006. https://doi.org/10.1002/14651858.CD000530.pub2
  5. Shah A.S. et al. Evaluation of Echinacea for the Prevention and Treatment of Common Cold: a meta-analysis. The Lancet. Infectious Diseases. 2007. 7(7), 473-480.
  6. Kotnala A. et al. Indian Medicinal Plants for skin care and cosmeceuticals: A review. Jounral of Biomedical & Therapeutic Sciences. 2019. 6(2), 24-60.
  7. Esberitox N – Charakterystyka Produktu Leczniczego

Omawiane substancje

  • Sok z ziela jeżówki purpurowej

    Sok z ziela jeżówki purpurowej jest substancją leczniczą stosowaną w naturalnej medycynie ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe.
    Surowce roślinne
  • Wyciąg z korzenia jeżówki purpurowej

    Wyciąg z korzenia jeżówki purpurowej jest stosowany w leczeniu różnych schorzeń, takich jak choroby skóry, infekcje dróg moczowych, a także do łagodzenia objawów menopauzy. Jednak przed zastosowaniem należy skonsultować się z lekarzem.
    Surowce roślinne
  • Wyciąg z ziela jeżówki purpurowej

    Wyciąg z ziela jeżówki purpurowej jest substancją leczniczą stosowaną w leczeniu infekcji dróg moczowych oraz stanów zapalnych skóry. Jest bogaty w flawonoidy, kwas kawowy i kwas chlorogenowy, które wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.
    Surowce roślinne

Omawiane schorzenia

  • Spadek odporności

    Schorzenie charakteryzujące się osłabieniem naturalnej obrony organizmu przed chorobami. Może być spowodowane przez różne czynniki, takie jak stres, brak snu, niezdrowa dieta czy choroby przewlekłe.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: .