Substancje czynne

Truskawka zwyczajna jest bogata w witaminę C, antocyjany i kwas elagowy. Jej ekstrakt i koncentrat soku stosuje się w suplementach diety. Wstępne badania wskazują na właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne, ale dowody kliniczne są ograniczone. Może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.

Trybula leśna zawiera lignany, flawonoidy i kumaryny o udokumentowanej aktywności w badaniach laboratoryjnych, jednak nie ma potwierdzonych wskazań klinicznych. Nie posiada oficjalnego statusu leczniczego. Wymaga ostrożności – jest toksyczna w ciąży i łatwa do pomylenia z trującym szalejem.

Trypsyna to enzym proteolityczny stosowany w leczeniu ran, oparzeń i stanów zapalnych. Działa przeciwzapalnie, oczyszcza martwe tkanki i redukuje obrzęki, wspomagając regenerację i gojenie tkanek.

Trzcina cukrowa dostarcza policosanole, polifenole i flawonoidy o potencjalnym działaniu na profil lipidowy i właściwościach antyoksydacyjnych. Sok zawiera ok. 15% sacharozy – nie jest odpowiedni dla diabetyków. Wyciąg z trzciny wchodzi w skład suplementów diety dostępnych w aptece.

Trzcina karka (Phragmites australis) to surowiec zielarski z długą historią w medycynie chińskiej. Zawiera flawonoidy, triterpeny i witaminy A, C oraz z grupy B. Badania przedkliniczne sugerują działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające, ale brak solidnych danych klinicznych u ludzi. Nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią.

Trzmielina europejska (Euonymus europaeus) jest rośliną silnie toksyczną – wszystkie jej części, w tym wyciąg z kwiatów, mogą być niebezpieczne. Historycznie używano kory jako środka przeczyszczającego i żółciopędnego, lecz współczesne źródła odradzają stosowanie tej rośliny w jakiejkolwiek formie domowej.

Masło tucuma to roślinne masło z nasion amazońskiej palmy, bogate w kwasy laurynowy, mirystynowy i oleinowy oraz β-karoten i witaminę E. Stosowane zewnętrznie nawilża skórę, wzmacnia jej barierę lipidową, łagodzi podrażnienia i dodaje połysku włosom.

Tulatromycyna to antybiotyk makrolidowy stosowany w weterynarii do leczenia zakażeń układu oddechowego u bydła i świń. Charakteryzuje się szerokim spektrum działania, długim okresem półtrwania oraz skuteczną penetracją tkanek.

Damiana (Turnera diffusa) to roślina lecznicza z Meksyku i Ameryki Środkowej, stosowana tradycyjnie jako afrodyzjak i tonik nerwowy. Jej aktywne składniki – flawonoidy, arbutyna i olejki eteryczne – wykazują w badaniach przedklinicznych działanie anksjolityczne, hipoglikemiczne i modulujące gospodarkę hormonalną. Dane kliniczne u ludzi są ograniczone; wymagana ostrożność przy cukrzycy i ciąży.

Turoktokog alfa pegolum to rekombinowany czynnik VIII z PEG o przedłużonym półokresie trwania (~19 h), stosowany dożylnie w profilaktyce i leczeniu krwawień w hemofilii A u dzieci i dorosłych. W badaniach klinicznych Pathfinder mediana rocznej częstości krwawień wynosiła ~1 epizod rocznie, a ponad połowa pacjentów nie krwawiła wcale.

Tyglan tigilanolu to naturalny ester diterpenoidowy o silnym działaniu przeciwnowotworowym, stosowany miejscowo głównie w leczeniu mastocytom u psów. Mechanizm opiera się na aktywacji PKC, prowadząc do nekrozy guza i stymulacji odporności.

Tyletamina to anestetyk dysocjacyjny stosowany w weterynarii do znieczulenia ogólnego zwierząt, blokujący receptory NMDA i zapewniający analgezję. Nie używana w medycynie ludzkiej z powodu ryzyka powikłań i nadużycia.

Tylmikozyna to makrolidowy antybiotyk stosowany w weterynarii przeciw bakteriom Gram+ i wybranym Gram-, zwalczający infekcje układu oddechowego, pokarmowego i skórne u bydła, świń i drobiu.

Tylozyna to antybiotyk makrolidowy stosowany w weterynarii u zwierząt gospodarskich i domowych. Działa bakteriostatycznie, zwalcza zakażenia układu oddechowego, pokarmowego i skóry, szczególnie skuteczny przeciw Mycoplasma spp.

Tylwalozyna to makrolidowy antybiotyk weterynaryjny stosowany u świń i drobiu w leczeniu infekcji układu oddechowego i pokarmowego. Hamuje syntezę białek bakteryjnych, wykazuje działanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze.

Tymochinon to główny aktywny składnik oleju z czarnuszki siewnej. W badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach wykazuje działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwnowotworowe. Badania kliniczne potwierdzają przede wszystkim wpływ na poziom cukru i lipidów we krwi. Nie jest zarejestrowanym lekiem.

Tyrotrycyna to naturalny antybiotyk peptydowy o silnym działaniu przeciwbakteryjnym, głównie na bakterie Gram-dodatnie. Stosowana miejscowo w leczeniu zakażeń skóry i błon śluzowych z niskim ryzykiem działań niepożądanych.

Tysiącznik zwyczajny to gorzkie zioło tradycyjnie stosowane przy niestrawności i braku apetytu. Jego aktywne składniki – sekoirydoidowe glikozydy – pobudzają wydzielanie żółci i soku żołądkowego. Nie wolno go stosować przy wrzodach żołądka ani w ciąży.

Tytoń (Nicotiana tabacum) zawiera nikotynę (1–8% suchej masy liści), alkaloidy pirydynowe, flawonoidy i polifenole. Wyciąg z liści ma udokumentowane historyczne zastosowania lecznicze, a nikotyna jest składnikiem zatwierdzonej terapii odstawienia tytoniu. Ze względu na wysoką toksyczność i uzależniający potencjał nikotyny każde stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem.

Ubichinol to zredukowana forma koenzymu Q10, niezbędna do produkcji energii w mitochondriach i ochrony komórek przed wolnymi rodnikami. Jego synteza maleje z wiekiem, a badania kliniczne sprawdzają go w chorobach serca, bólach po statynach i zaburzeniach płodności. Typowe dawki w badaniach to 100–400 mg/dobę.

Ubidekarenon (koenzym Q10) wspiera produkcję energii w mitochondriach, wykazuje działanie antyoksydacyjne i korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy, metaboliczny oraz neurologiczny, stosowany w terapii i suplementacji.

Ubiorek gorzki to roślina lecznicza stosowana w dolegliwościach trawiennych: niestrawności, wzdęciach, uczuciu pełności i refluksie. Wyciąg z ziela działa spazmolitycznie, przeciwzapalnie i reguluje motorykę żołądka. Dostępny wyłącznie w złożonych preparatach ziołowych; nasiona są toksyczne i nie nadają się do użytku wewnętrznego.

Uczep owłosiony (Bidens pilosa) dostarcza ponad 200 substancji aktywnych, w tym flawonoidów i poliacetylenu. Badania laboratoryjne i zwierzęce sugerują działanie przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i hipoglikemizujące, choć dowody kliniczne u ludzi są wciąż bardzo ograniczone.

Uczep trójlistkowy to zioło stosowane zewnętrznie przy egzemie i problemach skórnych oraz wewnętrznie przy infekcjach i dolegliwościach układu moczowego. Zawiera flawonoidy, garbniki i poliacetylenowe związki. Nie podawać doustnie dzieciom poniżej 12 lat; w ciąży wyłącznie pod kontrolą lekarza.