Preparaty na odporność vs szczepionka na odporność

Na aptecznych półkach znajdziemy wiele produktów “wspierających odporność”. Są to preparaty o statusie leku bez recepty lub suplementu diety. Znajdziemy w nich m.in. witaminę C, cynk, beta-glukan, wyciągi ziołowe oraz szereg innych składników, które mają za zadanie poprawić odporność dziecka. Choć w wielu przypadkach tego typu produkty są pomocne, mogą okazać się niewystarczające w przeciwdziałaniu kolejnym infekcjom. Naprzeciw tym problemom wychodzą producenci szczepionek immunologicznych, czyli nieswoistych, wieloważnych szczepionek odpornościowych, które zawierają lizaty bakteryjne.

Zastosowanie preparatów tego typu ma na celu pobudzenie układu immunologicznego (odpornościowego) do produkcji przeciwciał – analogicznie, jak ma to miejsce w przypadku kontaktu z drobnoustrojem chorobotwórczym (antygenem). Dzięki temu podczas faktycznej infekcji układ odpornościowy “pamięta”, że miał już wcześniej styczność z danym antygenem. Pozwala to niejednokrotnie znacząco złagodzić przebieg ewentualnych infekcji, a nawet zmniejszyć ich ogólną ilość. Szczepionki uodparniające bez recepty nie są dostępne – wszystkie tego typu preparaty wymagają recepty lekarskiej.

Mniejsza częstotliwość infekcji ogranicza konieczność stosowania antybiotyków (co w dobie szerzącej się antybiotykooporności jest szalenie ważnym czynnikiem!) oraz leków działających objawowo (np. przeciwgorączkowych). Mniej infekcji przekłada się również na zmniejszenie liczby nieobecności w żłobku, przedszkolu, szkole czy pracy. To właśnie dlatego leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci na receptę cieszą się coraz większą popularnością wśród rodziców [1-4].

Szczepionka na odporność, czyli co to jest lizat bakteryjny?

To nic innego jak produkt rozpadu unieczynnionych lub zabitych bakterii bądź elementów ich komórek. W skład gotowych preparatów leczniczych wchodzą te szczepy bakteryjne, które są głównymi “winowajcami” bakteryjnych zakażeń układu oddechowego. Szczepionki immunologiczne zawierają lizaty z następujących bakterii:

• gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus);
• dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae);
• pałeczka zapalenia płuc (Klebsiella pneumoniae);
• paciorkowiec zieleniejący (Streptococcus viridans);
• paciorkowiec beta-hemolizujący (Streptococcus pyogenes);
• pałeczka grypy (Haemophilus influenzae);
• dwoinka Moraxella catarrhalis. 

Bakterie te mogą wywoływać różnorodne rodzaje infekcji bakteryjnych, m.in. anginę, zapalenie gardła, krtani, zatok, a także oskrzeli. Szczepionki na odporność pozwalają więc zapobiegać nawracającym infekcjom dolnych (tchawica, oskrzela, pęcherzyki płucne) i/lub górnych dróg oddechowych (krtań, gardło, jama nosowa, zatoki). Szczególnie skuteczne są szczepionki doustne dla dzieci, które można podawać już od najmłodszych lat [1, 4].

Leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci na receptę

Na polskim rynku farmaceutycznym dostępnych jest kilka szczepionek na odporność w różnych postaciach. Znajdziemy szczepionki doustne w postaci kapsułek twardych oraz granulatu (Broncho-Vaxom), szczepionki w tabletkach (Luivac), tabletek podjęzykowych (Ismigen), a także szczepionki do nosa dla dzieci w postaci kropli (Polyvaccinum mite). Preparaty zawierające lizaty bakteryjne mogą być wykorzystywane z powodzeniem nie tylko u dzieci, ale również u dorosłych. Wszystkie te leki wymagają recepty lekarskiej [4].

Broncho-Vaxom – szczepionka doustna dla dzieci

Broncho-Vaxom to jedna z najpopularniejszych szczepionek doustnych dla dzieci, zawierająca w swoim składzie liofilizowane lizaty bakteryjne. Składa się z 21 szczepów bakterii, w tym następujące gatunki: Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes oraz sanguinis, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Klebsiella pneumoniae. Ta szczepionka doustna Broncho-Vaxom jest dostępna w dwóch dawkach: 3,5 mg (przeznaczony dla dzieci od 6. miesiąca życia do 12 lat) oraz 7 mg (dla dorosłych). Występuje w postaci granulatu w saszetkach oraz kapsułek twardych [5].

Broncho Vaxom – jak brać – schemat dawkowania

Producent zaleca zażywanie jednej saszetki lub kapsułki dziennie na czczo. Preparat należy stosować nieprzerwanie przez 10 dni w cyklu trzymiesięcznym. Jeśli jest taka konieczność, kurację można powtórzyć. W przypadku stosowania granulatu, zawartość saszetki należy dokładnie rozpuścić w niewielkiej ilości wody lub mleka modyfikowanego. Jeśli natomiast chodzi o kapsułki, producent dopuszcza możliwość ich otwarcia i rozpuszczenia zawartości w płynie, podobnie jak w przypadku granulatu. Pytanie “Jak brać Broncho Vaxom?” często pojawia się wśród rodziców, dlatego warto podkreślić, że lek należy podawać regularnie zgodnie ze schematem [5].

Broncho-Vaxom – kiedy zaczyna działać?

Układ immunologiczny musi “nauczyć się” odporności na dany patogen, co jest procesem długotrwałym. Stąd konieczność przeprowadzenia trzymiesięcznej kuracji. Aby więc nabyć odporność przed sezonem infekcyjnym, warto rozpocząć stosowanie preparatu odpowiednio wcześniej. Odpowiadając na pytanie “Kiedy zaczyna działać Broncho-Vaxom?”, należy pamiętać, że pełny efekt immunologiczny osiąga się dopiero po zakończeniu całego cyklu terapeutycznego [2, 5].

Broncho-Vaxom – ile razy w roku można stosować?

Pytanie “Ile razy w roku brać Broncho-Vaxom” zadają rodzice dzieci często chorujących. Producent zaleca przeprowadzanie kuracji profilaktycznej raz do roku, najlepiej przed sezonem jesienno-zimowym. W uzasadnionych przypadkach, po konsultacji z lekarzem, można rozważyć powtórzenie kuracji. Jednak standardowo zaleca się jedną kurację rocznie, składającą się z trzech miesięcznych cykli [5].

Czy można stosować Broncho-vaxom podczas infekcji?

Zdarza się, że podczas kuracji szczepionką na odporność dziecko złapie infekcję dróg oddechowych. W takiej sytuacji producent leku Broncho-Vaxom dopuszcza możliwość kontynuacji terapii. W związku z tym lek może być zażywany równocześnie z preparatami takimi jak np. antybiotyki czy leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, ale nie powinien ich zastępować. Oczywiście nie zapominajmy o tym, że szczepionki na odporność są preparatami przeznaczonymi do stosowania profilaktycznego, dlatego kuracja powinna zostać rozpoczęta w czasie, gdy dziecko jest zdrowe [5].

Ismigen – szczepionka w tabletkach

Ismigen jest lekiem w postaci tabletek podjęzykowych, który zawiera 7 mg lizatu bakteryjnego: Staphylococcus aureus, Streptococcus viridans, Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Klebsiella ozaenae, Klebsiella pneumoniae oraz Neisseria catarrhalis. Ta szczepionka w tabletkach może być stosowana w profilaktyce nawracających infekcji dróg oddechowych u dzieci od 3. roku życia oraz dorosłych. Jest to jedna z popularniejszych alternatyw dla szczepionki doustnej Broncho-Vaxom [6].

Jak stosować Ismigen?

Podobnie jak w przypadku szczepionki na odporność Broncho-Vaxom, Ismigen należy zażywać przez 10 dni przez trzy kolejne miesiące. Po tym czasie kształtuje się odporność na najczęstsze drobnoustroje chorobotwórcze. Preparat stosuje się podjęzykowo, jednorazowo w ciągu dnia, przed posiłkiem. Ta szczepionka w tabletkach jest szczególnie wygodna dla dzieci, które mają problemy z połykaniem kapsułek [6].

Czy można stosować Ismigen podczas infekcji?

Producent leku Ismigen nie podaje takiej informacji, w związku z czym zaleca się, aby preparat był stosowany jedynie w profilaktyce u osób zdrowych. W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania tej szczepionki w tabletkach podczas choroby, warto skonsultować się z lekarzem [6].

Luivac – kolejna szczepionka na odporność

W skład preparatu Luivac wchodzi 3 mg lizatu siedmiu szczepów bakteryjnych: Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus mitis. Lek Luivac jest przeznaczony do terapii profilaktycznej w nawracających zakażeniach dróg oddechowych. Może być stosowany u dzieci od 4. roku życia oraz u osób dorosłych. Jest to kolejna alternatywa dla rodziców rozważających wybór między różnymi szczepionkami immunologicznymi [6].

Jak stosować Luivac?

Schemat dawkowania leku nieco różni się od dwóch poprzednich szczepionek na odporność. Mianowicie, Luivac należy stosować nieprzerwanie przez 4 tygodnie (28 dni), po czym zalecana jest 28-dniowa przerwa i ponowne przeprowadzenie 4-tygodniowej kuracji. Lek stosuje się więc w dwóch cyklach z zastosowaniem przerwy. Tabletki należy zażywać jeden raz dziennie, na czczo i popijać wodą [7].

Czy można stosować Luivac podczas infekcji?

Producent dopuszcza taką możliwość w sytuacji, gdy kuracja została rozpoczęta przed wystąpieniem infekcji (szczepionka nie może zastąpić innych leków!). Każdorazowo zaleca się oczywiście stosowanie szczepionki na odporność u osób zdrowych [7].

Polyvaccinum mite – szczepionka do nosa dla dzieci

Kolejny preparat immunostymulujący, czyli Polyvaccinum mite, jest dostępny w postaci donosowej i zawiera inaktywowane bakterie: Klebsiella pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus salivarius, Spaphylococcus epidermidis, Spaphylococcus aureus, Haemophilus influenzae, Escherichia coli, Corynebacterium pseudodiphteriticum, Moraxella catarrhalis. To szczepionka do nosa dla dzieci, która może być stosowana w profilaktyce nawracających infekcji górnych dróg oddechowych. Przeznaczona jest dla dzieci od 6. miesiąca życia, młodzieży oraz osób dorosłych. Ta szczepionka do nosa dla dzieci stanowi ciekawą alternatywę dla form doustnych [8].

Jak stosować Polyvaccinum mite?

Producent zaleca, aby tę szczepionkę do nosa dla dzieci podawać codziennie przez sześć kolejnych tygodni. Taki cykl należy powtarzać co pół roku, przy czym kuracja powinna trwać co najmniej dwa lata. Polyvaccinum mite należy stosować donosowo, a przed każdym użyciem konieczne jest porządne wstrząśnięcie buteleczką (krople mają postać zawiesiny, która opada na dno opakowania) [8].

Czy można stosować Polyvaccinum mite podczas infekcji

Tak, producent dopuszcza możliwość stosowania leku podczas infekcji górnych dróg oddechowych, jednak zaznacza, aby wówczas nie podwyższać dawki. Podobnie jak w przypadku innych szczepionek na odporność, preparat nie zastępuje innych leków, np. antybiotyków oraz leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych [8].

Ismigen czy Broncho-Vaxom – które rozwiązanie wybrać?

Pytanie “Ismigen czy Broncho-Vaxom” często zadają rodzice szukający najlepszego rozwiązania dla swojego dziecka. Oba preparaty są skutecznymi szczepionkami immunologicznymi, ale różnią się sposobem podawania i składem bakteryjnym. Broncho-Vaxom zawiera więcej szczepów bakteryjnych (21 vs 8 w Ismigen) i jest dostępny jako szczepionka doustna dla dzieci od 6. miesiąca życia. Ismigen natomiast to szczepionka w tabletkach podjęzykowych, przeznaczona dla dzieci od 3. roku życia. Wybór między tymi preparatami powinien być dokonany w konsultacji z lekarzem, który uwzględni wiek dziecka, preferencje dotyczące sposobu podawania oraz indywidualną sytuację kliniczną.

Entitis czy Broncho-Vaxom – porównanie opcji terapeutycznych

Często rodzice pytają również “Entitis czy Broncho-Vaxom” – które rozwiązanie będzie lepsze. Entitis to preparat probiotyczny zawierający bakterie Enterococcus faecium, który wspiera florę bakteryjną jelit i pośrednio może wpływać na odporność. Broncho-Vaxom natomiast to szczepionka odpornościowa zawierająca lizaty bakteryjne, która bezpośrednio stymuluje układ immunologiczny. Oba preparaty działają na różnych poziomach – Entitis poprzez wsparcie mikroflory jelitowej, a Broncho-Vaxom przez bezpośrednią stymulację układu odpornościowego. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie obu preparatów jednocześnie, ponieważ działają komplementarnie.

Podsumowanie

Szczepionki immunologiczne stanowią skuteczną metodę wzmacniania odporności u dzieci często chorujących. Leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci na receptę, takie jak szczepionka doustna Broncho-Vaxom, szczepionka w tabletkach Ismigen czy szczepionka do nosa dla dzieci Polyvaccinum mite, oferują różne opcje terapeutyczne dostosowane do wieku i potrzeb pacjenta. Kluczowe jest właściwe zastosowanie tych preparatów. Wybór między preparatami, np. Ismigen czy Broncho-Vaxom, powinien być dokonany w konsultacji z lekarzem pediatrą.